चीनमधील रोबोट उद्योगाचा फॅक्टरीज आणि शाळांसोबत विस्तार

ह्युमनॉइड रोबोट्सचे चिनी व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात आणि वेगाने व्यापारीकरण करत असून त्यासाठी अनुकूल राष्ट्रीय धोरणे आणि धोरणात्मक नियोजनाच्या आधारे, कंपन्या ही मशीन्स प्रयोगशाळांमधून कारखाने, घरे आणि शाळांच्या वर्गांपर्यंत पोहोचवत आहेत.

चीनच्या 2025 च्या सरकारी कार्य अहवालात आर्थिक वाढीचा एक नवीन चालक म्हणून मूर्त बुद्धिमत्ता दिसून आल्यानंतर, मानवी रोबोट्सनी त्यांची क्षमता प्रदर्शित करणे सुरू ठेवले. ते मॅरेथॉन स्पर्धेत धावले आहेत, लढाऊ प्रात्यक्षिके सादर केली आहेत आणि दूरचित्रवाणीवर सादरीकरण केले आहे. मात्र  प्रदर्शनाच्या पलीकडे, ते आता विविध उद्योगांमध्ये व्यावहारिक भूमिका घेताना दिसत आहेत.

डेटा फॅक्टरीज यंत्रमानव प्रशिक्षणाला चालना देणार

शांघायमध्ये, एक प्रमुख प्रशिक्षण केंद्र अ‍ॅजिबोटच्या डेटा फॅक्टरीमध्ये कार्यरत आहे, जो एक आघाडीचा ह्युमनॉइड (यंत्रमानव) उत्पादक आहे. ही सुविधा एका लघु मानवी जगासारखी दिसते. प्रशिक्षक ओपन सोर्स वातावरणात रोबोटना दैनंदिन आणि व्यावसायिक कामे शिकवतात. शिवाय, इतर कंपन्या त्यांच्या स्वतःच्या मशीनना प्रशिक्षित करण्यासाठी तेथे तयार केलेल्या डेटाचा वापर करू शकतात.

या ठिकाणी दररोज सुमारे 1,000 मानवी ह्युमनॉइड्ना प्रशिक्षण दिले जाते. अभियंत्यांना ज्याची सविस्तर माहिती हवी असते, ती तयार करण्यासाठी मानवी प्रशिक्षक प्रत्येक हालचालीसाठी मार्गदर्शन करतात. परिणामी, ह्युमनॉइड्स हळूहळू गुंतागुंतीच्या कौशल्यांवर प्रभुत्व मिळवतात.

अ‍ॅजिबोटमधील अल्गोरिथम तज्ञ वांग सुकाई यांनी स्पष्ट केले की ही प्रगती सततच्या सुधारणांवर अवलंबून असते. ते म्हणाले की डेटा, हार्डवेअर आणि अल्गोरिथम सकारात्मक सर्पिल आकारात एकत्रित प्रगती करतात. डेव्हलपर्स यासाठी अधिक डेटा गोळा करत असताना, ते त्यांचे मॉडेल आणि अल्गोरिथम सुधारतात. परिणामी, डेव्हलपर समुदाय अधिक प्रभावीपणे योगदान देऊ शकतो आणि एकूण तांत्रिक वाढीला गती मिळू शकते.

उद्योग विस्तारामुळे मालवाहतुकीत वाढ

खुल्या विकास मॉडेलचे परिणाम दिसू लागले आहेत. 2025 मध्ये जागतिक मानवी रोबोट शिपमेंट सुमारे 18 हजार युनिट्सपर्यंत पोहोचली. मागील वर्षाच्या तुलनेत ही संख्या पाच पटीहून अधिक वाढली आहे. बाजारपेठेत चिनी कंपन्यांचा वाटा मोठा होता.

एकट्या एजिबॉटने गेल्या वर्षी 5 हजार 100 हून अधिक युनिट्स पाठवली. ही एकूण संख्या जागतिक मालवाहतुकीच्या सुमारे 40 टक्के होती. त्यामुळे विस्तारत असलेल्या क्षेत्रात कंपनीने आपले स्थान मजबूत केले.

एजिबॉटच्या सामान्य व्यवसाय विभागाचे अध्यक्ष चुआंग यांनी अनेक फायदे अधोरेखित केले. ते म्हणाले की, मजबूत मानवी संसाधनांवर आधारित अभियंता लाभांश म्हणून त्यांनी ज्याचे वर्णन केले आहे त्याचा चीनला फायदा होतो. पथके स्मार्ट वाहने, ड्रोन आणि लेसर रडारमधून नवोन्मेषाचा अनुभव तयार करत आहेत. याव्यतिरिक्त, देश एक संपूर्ण औद्योगिक साखळी राखून आहे. विद्युत वाहने, संवेदक आणि संगणकीय शक्तीपासून संवेदक परिसंस्था रोबोटिक्ससाठी पुन्हा कॅलिब्रेट केल्या जाऊ शकतात. कंपनीला भाडे सवलती आणि प्रतिभा अनुदान देखील मिळते. दरम्यान, ग्राहकांच्या सुरुवातीच्या सहभागामुळे जलद वाढ आणि उत्पादनाच्या स्थिरतेत सुधारणा होण्यास मदत झाली आहे.

वाढत्या मागणीशी शिक्षण क्षेत्राचा समन्वय

मागणी वाढत असताना शैक्षणिक संस्था त्यांच्या कार्यक्रमांमध्ये बदल करत आहेत. शांघायमध्ये व्यावसायिक शाळांनी आता रोबोटिक अभियांत्रिकी अभ्यासक्रम सुरू केला आहे. उदयोन्मुख उद्योगांसाठी विद्यार्थ्यांना तयार करणे हा या उपक्रमांचा उद्देश आहे.

शांघाय फेंगझियन माध्यमिक व्यावसायिक शाळेचे प्राचार्य यिन हुआ यांनी नमूद केले की अधिकाऱ्यांनी राष्ट्रीय स्तरावर ए. आय. शिक्षणाला प्रोत्साहन दिले आहे. मूर्त बुद्धिमत्तेशी लवकर संपर्क साधल्याने विद्यार्थ्यांना सखोल समज आणि मजबूत व्यावहारिक कौशल्ये विकसित करण्यास मदत होते, असे ते म्हणाले.

त्याच वेळी, वाढत्या बेरोजगारीबाबतची चिंता कायम आहे. मात्र विश्लेषकांचा असा युक्तिवाद आहे की यंत्रमानव नोकऱ्या गमावण्यापेक्षा तांत्रिक कौशल्य वाढवण्यास प्रोत्साहन देतात. ओमडियाचे मुख्य ए. आय. विश्लेषक सु लियान जे म्हणाले की, संरचनात्मक सामाजिक आव्हानांचा सामना करण्यासाठी डिझायनर्सनी हे यंत्रमानव तयार केले आहेत. लहान कुटुंबे आणि कमी वयाचे तरूण ब्लू कॉलर जॉबसाठी कामगारांचा पुरवठा मर्यादित करतात. पुरेशा धोरणात्मक पाठिंब्याने आणि प्रशिक्षण उपक्रमांद्वारे, उद्योगक्षेत्र विद्यमान कर्मचाऱ्यांना पुन्हा प्रशिक्षित करू शकतात. त्यामुळे उद्योगक्षेत्र योग्य मार्गावर असल्याचे ते म्हणाले.

आरुषी पांड्ये
स्ट्रॅटन्यूज ग्लोबल.टेक