चीनच्या वाढीने गाठले निर्धारित लक्ष्य तरी देशांतर्गत आर्थिक परिस्थिती बिकटच

देशांतर्गत मागणी मंदावल्यामुळे चीनच्या आर्थिक वाढीचा वेग चौथ्या तिमाहीत तीन वर्षांतील नीचांकी पातळीवर पोहोचला. अर्थात संपूर्ण वर्षाचा विचार करता हा वेग बीजिंगच्या उद्दिष्टापर्यंत पोहोचला असला तरी, व्यापार तणाव आणि संरचनात्मक असंतुलन यामुळे भविष्यातील दृष्टिकोनासाठी लक्षणीय धोके निर्माण झाले आहेत.

जगातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थेने 2025 मध्ये उल्लेखनीय लवचिकता दर्शविली, ज्यात अमेरिकेने अपेक्षेपेक्षा कमी केलेली टॅरिफवाढ आणि निर्यातदारांनी अमेरिकेव्यतिरिक्त इतर देशांमध्ये व्यापार विस्तारण्याच्या प्रयत्नांमुळे मदत झाली, ज्यामुळे धोरणकर्त्यांना प्रोत्साहनपर उपाय माफक पातळीवर ठेवता आले. परंतु, दीर्घकाळ चाललेल्या मालमत्ता संकटामुळे आत्मविश्वासात कमतरता जाणवत असल्याने गेल्या वर्षाच्या अखेरीपासून देशांतर्गत मागणी आणखी कमकुवत झाली आहे.

राष्ट्रीय सांख्यिकी ब्युरोने (NBS) आज म्हणजेच सोमवारी जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, चीनची अर्थव्यवस्था चौथ्या तिमाहीत मागील वर्षाच्या तुलनेत 4.5 टक्के दराने वाढली, जी तिसऱ्या तिमाहीतील 4.8 टक्क्यांच्या गतीपेक्षा कमी आहे, कारण उपभोग आणि गुंतवणुकीत मोठी घट झाली.

2025 या संपूर्ण वर्षासाठी, अर्थव्यवस्था 5.0 टक्के दराने विस्तारली, जी सुमारे 5 टक्क्यांच्या अधिकृत उद्दिष्टांशी जुळणारी आहे. विश्लेषकांनी 4.9 टक्के वाढीचा अंदाज वर्तवला होता आणि 2024 मध्ये अर्थव्यवस्था 5.0 टक्के दराने वाढली होती.

निर्यात विकासाला चालना

चीनच्या बलाढ्य उत्पादन यंत्रणेने अत्यंत आवश्यक असलेली आर्थिक चालना दिली. गेल्या आठवड्यात देशाने 2025 मध्ये जवळपास 1.2 ट्रिलियन डॉलर्सच्या विक्रमी व्यापार शिलकीची नोंद केली, जी अमेरिकेव्यतिरिक्त इतर बाजारपेठांमध्ये झालेल्या वाढत्या निर्यातीमुळे शक्य झाली, कारण उत्पादकांनी वॉशिंग्टनच्या शुल्क दबावाला तोंड देण्यासाठी आपल्या व्यवसायात विविधता आणली.

परंतु बाह्य मागणीवरील अवलंबित्व चीनच्या अर्थव्यवस्थेतील कमकुवतपणा अधोरेखित करते, जी दीर्घकाळच्या मालमत्ता क्षेत्रातील मंदी आणि सततच्या चलनघटीच्या दबावामुळे कमकुवत झालेल्या देशांतर्गत खर्चाशी झुंज देत आहे.

त्रैमासिक आधारावर, ऑक्टोबर-डिसेंबरमध्ये सकल देशांतर्गत उत्पादनात (GDP) 1.2 टक्के वाढ झाली, तर 1.0 टक्के वाढीचा अंदाज होता तर जुलै-सप्टेंबरमध्ये 1.1 टक्के वाढ नोंदविण्यात आली होती.

डिसेंबरमध्ये औद्योगिक उत्पादनात वाढ, किरकोळ विक्री निराशाजनक

डिसेंबरमध्ये औद्योगिक उत्पादन मागील वर्षाच्या तुलनेत 5.2 टक्क्यांनी वाढले, जे नोव्हेंबरमधील 4.8 टक्के वाढीपेक्षा अधिक होते, तर किरकोळ विक्रीत केवळ 0.9 टक्के वाढ झाली. 2025 मध्ये निश्चित मालमत्ता गुंतवणुकीत 3.8 टक्क्यांची घट झाली, 1996 पासून आकडेवारी उपलब्ध झाल्यापासूनची ही पहिली वार्षिक घट आहे, आणि मालमत्ता गुंतवणुकीत 17.2 टक्क्यांची मोठी घसरण झाली.

वाढता जागतिक व्यापार संरक्षणवाद आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या बेभरवशाच्या धोरणांमुळे 2026 चा दृष्टिकोन अनिश्चित बनला आहे. चीनने क्षेत्र-विशिष्ट व्याजदरात कपात केली आहे आणि घरगुती वापराला चालना देण्यासाठी ‘सक्रिय’ राजकोषीय भूमिका घेण्याचे वचन दिले आहे, जो एकूण उत्पादनाच्या 40 टक्क्यांपेक्षा कमी आहे. मालमत्तेच्या किमती घसरल्यामुळे कुटुंबांच्या संपत्तीत घट झाली आहे, तरीही बेरोजगारीचा दर 5.1 टक्क्यांवर स्थिर राहिला आहे.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)