केवळ अर्थव्यवस्थाच नव्हे, तर लष्करी सामर्थ्यही सार्वभौमत्वाचे रक्षण करते: IAF प्रमुख

IAF प्रमुख, एअर चीफ मार्शल ए.पी. सिंग यांनी बुधवारी सांगितले की, लष्करी सामर्थ्य हे राष्ट्रीय सुरक्षेचे अंतिम संरक्षक आहे. केवळ आर्थिक किंवा राजनैतिक सामर्थ्य देशाच्या सार्वभौमत्वाचे रक्षण करू शकत नाही, असा इशाराही त्यांनी दिला.

नवी दिल्ली येथे राष्ट्रीय सुरक्षेच्या गरजांवर आयोजित 22 व्या सुब्रोतो मुखर्जी चर्चासत्रात बोलताना, त्यांनी कमकुवत संरक्षण क्षमतांमुळे असुरक्षित झालेल्या व्हेनेझुएला आणि इराक या देशांची उदाहरणे दिली.

“लष्करी सामर्थ्य हाच अंतिम निर्णायक घटक आहे,” असे ते म्हणाले. “मजबूत लष्कराशिवाय, तुम्हाला गुलाम बनवले जाऊ शकते.”

एअर चीफ म्हणाले की, भूतकाळात आर्थिक वर्चस्वाने वसाहतवाद रोखला नाही.

“एकेकाळी जागतिक जीडीपीचा मोठा हिस्सा आमच्या नियंत्रणात होता,” असे त्यांनी नमूद केले. “तरीही आम्हाला वसाहत बनण्यापासून ते रोखू शकले नाही.”

क्षमतेपलीकडे, लष्करी सामर्थ्य वापरण्याची इच्छाशक्ती अत्यंत महत्त्वाची आहे, यावर त्यांनी भर दिला.

“शक्तीशिवाय असणारा संयम हा दुर्बळपणाचे लक्षण मानले जाते,” असे ते म्हणाले. “शक्तीच्या जोरावर दाखवलेल्या संयमाचा आदर केला जातो.”

आधुनिक युद्धात हवाई शक्तीच्या भूमिकेवर जोर देत एअर चीफ मार्शल सिंग म्हणाले की, हवाई क्षमतांनी वारंवार निर्णायक परिणाम दिले आहेत.

“हवाई शक्ती वेग आणि अचूकता प्रदान करते,” असे ते म्हणाले.

त्यांनी दहशतवादविरोधी हल्ले, मानवतावादी स्थलांतर आणि जलद प्रतिसाद यांची उदाहरणे दिली, ज्यामुळे शत्रूंना “एक स्पष्ट संदेश” मिळाला.

त्यांनी नमूद केले की, ‘ऑपरेशन सिंदूर’ दरम्यान भारतीय हवाई दलाने पाकिस्तानच्या ताब्यातील भागांमध्ये अनेक लक्ष्यांवर काही तासांतच हल्ला करण्याची आपली क्षमता दाखवून दिली. या ऑपरेशनचा उद्देश पाकिस्तान-व्याप्त भागातील दहशतवादी पायाभूत सुविधा नष्ट करणे आणि प्रतिबंधात्मक संदेश देणे हा होता.

“उद्दिष्टे स्पष्ट होती,” असे ते म्हणाले. “ती साध्य केल्यानंतर आम्ही माघार घेतली.”

ते पुढे म्हणाले की, स्पष्टतेच्या अभावामुळे अनेक संघर्ष लांबतात.

“स्पष्ट उद्दिष्ट्ये आणि निर्णायक अंमलबजावणी महत्त्वाची असते,” असे ते म्हणाले.

पाकिस्तानी लढाऊ विमाने पाडल्याच्या पाकिस्तानच्या दाव्यांवर बोलताना, हवाई दलप्रमुखांनी ते दावे निराधार असल्याचे सांगून फेटाळून लावले. ते म्हणाले की, भारताने पाकिस्तानी लक्ष्यांच्या नुकसानीची पडताळणी करण्यायोग्य छायाचित्रे प्रसिद्ध केली आहेत, तर इस्लामाबादने कोणताही विश्वसनीय पुरावा दिलेला नाही.

भारतीय हवाई दलाचे संस्थापक एअर मार्शल सुब्रतो मुखर्जी यांचे स्मरण करून ते म्हणाले की, या दलाची उभारणी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत झाली होती. आज भारतीय हवाई दल अधिक संसाधनांनी सुसज्ज असले तरी, त्यांनी आत्मसंतुष्टतेविरुद्ध सावध केले. “भूतकाळातील यशावर अवलंबून राहू नका,” असे ते म्हणाले. “भविष्यातील आव्हानांसाठी सज्ज रहा.”

सेंटर फॉर एरोस्पेस पॉवर अँड स्ट्रॅटेजिक स्टडीज (CAPSS) द्वारे आयोजित या वार्षिक परिसंवादात, अस्थिर जागतिक वातावरणात उद्भवणाऱ्या सुरक्षा आव्हानांवर चर्चा करण्यासाठी वरिष्ठ लष्करी नेते आणि संरक्षण तज्ज्ञ एकत्र आले होते.