पाणबुड्यांचा शोध घेण्यासाठी आणि वाढत्या स्पर्धेत उत्तर अटलांटिकमध्ये इतर उच्च-जोखमीची मोहिमा पार पाडण्यासाठी डिझाइन केलेल्या आपल्या पहिल्या पूर्ण-आकाराच्या मानवरहित हेलिकॉप्टरने पहिले उड्डाण यशस्वीरित्या पूर्ण केल्याची घोषणा ब्रिटनच्या रॉयल नेव्हीने शुक्रवारी केली.
यशस्वी प्रक्षेपणानंतर, फेब्रुवारी 2022 मध्ये मॉस्कोने केलेल्या युक्रेनवरील व्यापक आक्रमणामुळे रशियासोबत वाढलेल्या तणावाच्या आणि युरोपमधील एकूण लष्करी सज्जतेच्या पार्श्वभूमीवर, ब्रिटन समुद्रात मानवरहित प्रणालींच्या तैनातीचा विस्तार करण्याची योजना आखत आहे.
‘प्रोटियस’ नावाच्या या मानवरहित हेलिकॉप्टरने एक लहान चाचणी उड्डाण केले, असे नौदलाने सांगितले. रॉयटर्सच्या वृत्तानुसार, नौदलाने या प्लॅटफॉर्मचे वर्णन उत्तर अटलांटिकमधील “विकसित होत असलेल्या धोक्यांपासून” ब्रिटन आणि त्याच्या नाटो मित्र राष्ट्रांचे संरक्षण करण्यासाठी एक प्रमुख मालमत्ता असे केले आहे.
60 दशलक्ष पौंडच्या (80.46 दशलक्ष डॉलर्स) कार्यक्रमांतर्गत विकसित केलेले, प्रोटियस हे इटालियन संरक्षण आणि एरोस्पेस कंपनी लिओनार्डोने डिझाइन आणि तयार केले आहे. हे हेलिकॉप्टर प्रगत सेन्सर्स आणि सॉफ्टवेअर-चालित संगणक प्रणालींद्वारे समर्थित आहे, जे त्याला त्याच्या सभोवतालचा परिसर समजून घेण्यास आणि किमान मानवी हस्तक्षेपाने कार्यात्मक निर्णय घेण्यास अनुमती देते.
रॉयल नेव्हीच्या मते, प्रोटियस हे पाणबुडीविरोधी युद्ध, सागरी पाळत ठेवणे आणि पाण्याखालील जहाजांचा मागोवा घेणे यासाठी तयार करण्यात आले आहे. उत्तर अटलांटिकमध्ये रशियन पाणबुड्यांच्या वाढत्या हालचालींमुळे नाटो नौदलांचे लक्ष वेधले जात असताना, या क्षमतांना अधिकाधिक महत्त्व प्राप्त होत आहे.
लिओनार्डो हेलिकॉप्टर्सचे ब्रिटीश व्यवस्थापकीय संचालक नायजेल कोलमॅन म्हणाले, “प्रोटियस हे सागरी विमानचालनात सातत्य, अनुकूलता आणि पोहोच कशी प्रदान करू शकते, यामध्ये एक मोठे परिवर्तन घडवते – हे मानवी चालकांचा जीव धोक्यात न घालता, आव्हानात्मक वातावरणात कंटाळवाणी, जोखमीची आणि धोकादायक मोहिमा पार पाडते.”
रॉयल नेव्ही आधीच अनेक मानवरहित हवाई प्रणाली चालवते, ज्यात एका लहान पाळत ठेवणाऱ्या हेलिकॉप्टर ड्रोनचा समावेश आहे, परंतु अधिकाऱ्यांच्या मते, प्रोटियस लक्षणीयरीत्या मोठे, अधिक सक्षम आणि खुल्या समुद्रावरील दीर्घकाळ चालणाऱ्या मोहिमांसाठी अधिक योग्य आहे.
प्रोटियसचे पदार्पण अशा वेळी झाले आहे, जेव्हा उत्तर अटलांटिकच्या सामरिक महत्त्वावर पुन्हा एकदा लक्ष केंद्रित केले जात आहे, ज्यात ग्रीनलँडबद्दलच्या अमेरिकेच्या चर्चांचाही समावेश आहे. यामागे अंशतः ग्रीनलँड, आइसलँड आणि ब्रिटन यांच्या दरम्यानच्या समुद्रातील रशियन नौदल हालचालींवर अधिक चांगल्या प्रकारे लक्ष ठेवण्याची वॉशिंग्टनची इच्छा कारणीभूत आहे. मॉस्कोने मात्र अशा चिंतांना अतिरंजित ठरवून फेटाळून लावले आहे.
टीम भारतशक्ती
