इराणी लक्ष्यांवर, अमेरिका आणि इस्रायलने दशकांमधील सर्वात मोठा आणि महत्त्वाकांक्षी हल्ला केला. शनिवारी या हल्ल्यात इराणचे सर्वोच्च नेते अली खमेनी हे ठार झाल्याची पुष्टी राज्य माध्यमांनी केली.
इराणी राज्य माध्यमांनी रविवारी पहाटे खमेनी यांच्या मृत्यूची घोषणा केली. एका वरिष्ठ इस्रायली अधिकाऱ्याने रॉयटर्सला सांगितले की, हल्ल्यानंतर इराणी नेत्याचा मृतदेह सापडला आहे आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की 1989 पासून इराणचे नेतृत्व करणाऱ्या माणसाला लक्ष्य करण्यासाठी अमेरिकेने इस्रायलसोबत समन्वयाने काम केले आहे.
Leader of Islamic Revolution Ayatollah Ali Khamenei martyred in US-Israeli attacks on Iran pic.twitter.com/Qhu4WoDkrL
— Press TV 🔻 (@PressTV) March 1, 2026
इराणने या हल्ले औचित्याचा भंग करणारे आणि बेकायदेशीर असल्याचे म्हटले आहे. प्रत्त्युत्तरादाखल इस्रायल आणि अमेरिकेच्या तळांचे आयोजन करणाऱ्या आखाती देशांसह किमान सात इतर देशांवर क्षेपणास्त्रे डागून इराणनेही प्रत्युत्तर दिले. “शांततेसाठी प्रयत्न करणारा अध्यक्ष” म्हणून पुन्हा निवडून येण्यासाठी प्रचार करणाऱ्य ट्रम्प यांनी आपल्या अध्यक्षपदाच्या कारकिर्दीतील सर्वात मोठा परराष्ट्र धोरण जुगार खेळला. त्यांनी सांगितले की हे हल्ले इराणकडून दशकांपासून सुरू असलेला धोका संपवणे आणि ते अण्वस्त्र विकसित करू शकणार नाहीत याची खात्री करण्यासाठी केले गेले.
‘ते काहीही करू शकले नाहीत’
ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशल पोस्टमध्ये लिहिले की, गुप्तचर आणि ट्रॅकिंग सिस्टमने खामेनींच्या ठावठिकाण्यांवर लक्ष ठेवले होते, “ते किंवा त्यांच्यासोबत मारले गेलेले इतर नेते काहीही करू शकले नाहीत.”
ट्रम्प यांनी इराणी जनतेला सरकार पाडण्याचे पुन्हा एकदा आवाहन केले असले तरी इशाराही दिला आहे: “तथापि, जोरदार आणि अचूक बॉम्बस्फोट संपूर्ण आठवडाभर किंवा मध्य पूर्व आणि खरोखरच जगात शांतता प्रस्थापित करण्याचे आमचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी आवश्यक असेल तोपर्यंत अखंडपणे सुरू राहतील!”
इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू म्हणाले की खामेनी यांचे आश्रयस्थान संपूर्णपणे उद्ध्वस्त झाले आहे.
या प्रकरणाशी परिचित असलेल्या तीन सूत्रांनी सांगितले की, हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेल्यांमध्ये इराणचे संरक्षण मंत्री अमीर नासिरजादेह आणि रिव्होल्यूशनरी गार्ड्स कमांडर मोहम्मद पाकपूर यांचाही समावेश आहे.
इस्रायलच्या लष्कराने सांगितले की त्यांनी पुष्टी केली आहे की इराणच्या सर्वोच्च नेत्याचे सल्लागार अली शामखानी यांच्यासह पाच इतर वरिष्ठ लष्करी कमांडर देखील मृत्युमुखी पडले आहेत. इराणी माध्यमांनी म्हटले होते की खामेनी यांची मुलगी, नातू, जावई आणि सून यांचा देखील मृत्यू झाला आहे.
Earlier reports on the martyrdom of daughter, son-in-law, and granddaughter of Leader of Islamic Revolution Ayatollah Khamenei have been confirmed. pic.twitter.com/g1t3vH5pav
— Press TV 🔻 (@PressTV) March 1, 2026
हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणने शेकडो क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन डागले, परंतु पेंटागॉनने म्हटले आहे की त्यात कोणत्याही अमेरिकन नागरिक किंवा सैनिकाचा मृत्यू किंवा दुखापत झाली नाही.
इराणने इशारा दिला की होर्मुझची सामुद्रधुनी, हा अरुंद मार्ग ज्यातून जागतिक तेलाच्या वापराचा सुमारे पाचवा भाग जातो, तो बंद करण्यात आला आहे. व्यापाऱ्यांनी तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ होण्याची अपेक्षा केली होती. विमान कंपन्यांनी मध्य पूर्वेतील उड्डाणे रद्द केली.
इस्रायलच्या लष्कराने सांगितले की सुमारे 200 लढाऊ विमानांनी त्यांच्या इतिहासातील सर्वात मोठे उड्डाण मोहीम पूर्ण केली आहे, ज्यामध्ये गेल्या वर्षी हल्ल्यात आधीच नुकसान झालेल्या धोरणात्मक संरक्षण प्रणालींचा समावेश आहे.
संभाव्य धोके दूर करणे
शनिवारी सकाळी सोशल मीडियावर एका व्हिडिओ संदेशात ट्रम्प म्हणाले की, अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने ऑपरेशन एपिक फ्युरी असे नाव दिलेल्या लष्करी मोहिमेचे उद्दिष्ट “इराणी राजवटीकडून निर्माण होणारे संभाव्य धोके दूर करणे” आहे.
इराणी लोकांनी त्यांच्या देशाचे शासन “ताब्यात घ्यावे”, असे ट्रम्प व्हिडिओमध्ये म्हणाले. “ते तुम्हाला घ्यायचे असेल,” असे ते म्हणाले. “अनेक पिढ्यांनंतर कदाचित ही तुमची एकमेव संधी असेल,” असा दावाही त्यांनी केला.
गेल्या दोन वर्षांत इस्रायली लष्करी कारवायांमध्ये इराणच्या काही वरिष्ठ लष्करी अधिकाऱ्यांचा मृत्यू झाला आहे आणि मध्य पूर्वेतील तेहरानच्या एकेकाळी दहशत निर्माण करणाऱ्या अनेक प्रॉक्सी फोर्सना गंभीरपणे कमकुवत केले आहे.
जूनमध्ये इस्रायलने इराणवर 12 दिवसांचा हवाई युद्ध हल्ला केल्यानंतर, ज्यामध्ये अमेरिकेनेही सहभाग घेतला, अमेरिका आणि इस्रायलने इशारा दिला होता की जर इराणने त्यांचे अणु आणि बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र कार्यक्रम यानंतरही राबवले तर ते पुन्हा हल्ला करतील.
आखाती देशांवर हल्ला
इराणने अबू धाबी, दुबई आणि दोहा या प्रमुख पूर्व-पश्चिम विमान वाहतूक प्रवेशद्वारांवर क्षेपणास्त्रे डागली.
विमान वाहतूक सूत्रांनी रॉयटर्सला सांगितले होते की रात्रीच्या वेळी झालेल्या इराणी हल्ल्यात दुबईतील विमानतळ टर्मिनलचे नुकसान झाले.
संयुक्त अरब अमिरातीची राजधानी अबू धाबी -जो तेल उत्पादक आणि अमेरिकेचा जवळचा मित्रदेश आहे- येथे मोठ्याने स्फोट झाले.
बहरीनने म्हटले आहे की अमेरिकेच्या पाचव्या फ्लीटच्या सेवा केंद्रावर – या प्रदेशातील अमेरिकन नौदल दलांचा तळ – क्षेपणास्त्र हल्ला करण्यात आला आहे. व्हिडिओ फुटेजमध्ये बेट राज्याच्या किनारपट्टीजवळून धुराचे जाड राखाडी लोट उठताना दिसत आहेत.
कतारने म्हटले आहे की त्यांनी देशाला लक्ष्य करणारी सर्व क्षेपणास्त्रे पाडली आहेत आणि त्यांना प्रत्युत्तर देण्याचा अधिकार आहे. कुवेतने तेथील अमेरिकेच्या लष्करी तळावर क्षेपणास्त्र हल्ल्याची पुष्टी केली.
तेहरानने कडक प्रत्युत्तर देण्याचे आश्वासन दिले आहे, इराणी रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सचे वरिष्ठ कमांडर इब्राहिम जबारी म्हणाले की त्यांनी आतापर्यंत फक्त “स्क्रॅप क्षेपणास्त्रे” वापरली आहेत आणि लवकरच पूर्वी न पाहिलेली शस्त्रे वापरात आणली जातील.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
