अमेरिकेपासून मायदेशापर्यंतः चीनवर उलटे पडले ‘किल-लाइन’चे फासे

अमेरिकेतील गरिबीवर ऑनलाइन हल्ला म्हणून सुरू करण्यात आलेली मोहीम लवकरच चीनसाठी एक संवेदनशील आरसा बनली.

‘किल लाइन’चा उदय

2025 च्या उत्तरार्धात, ‘किल लाइन’ (kill line) हा एक नवीन वाक्प्रचार चिनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर मोठ्या प्रमाणावर प्रसारित होऊ लागला. व्हिडिओ गेम्समधून घेण्यात आलेला हा शब्द, एखाद्या कॅरेक्टरचे आरोग्य इतके वाईट असते की एकच प्रहार त्याच्यासाठी प्राणघातक ठरतो, त्या स्थितीला सूचित  करणारा आहे. ऑनलाइन माध्यमांवर याचा वापर एकाच धक्क्याने होणाऱ्या आर्थिक पतनाचे वर्णन करण्यासाठी केला गेला.

हा वाक्प्रचार वेइबो, वीचॅट आणि बिलिबिली यांसारख्या चीनमधील सोशल प्लॅटफॉर्मवर वेगाने पसरला, जिथे सुरुवातीला त्याचा वापर अमेरिकेतील गरिबी, बेघरपणा आणि आर्थिक असुरक्षिततेचे वर्णन करण्यासाठी केला गेला. अमेरिकन लोक आजारपणापासून, अपघातापासून किंवा नोकरी गमावण्यापासून एका अपरिवर्तनीय ‘किल लाइन’च्या अगदी जवळ आहेत, अशा प्रकारे पोस्ट्समध्ये अमेरिकन लोकांचे चित्रण केले गेले.

डिसेंबरच्या सुरुवातीला सिक्विकिडावांग नावाच्या बिलिबिली क्रिएटरने पोस्ट केलेल्या एका लांब व्हिडिओनंतर या ट्रेंडला अधिक गती मिळाली. या व्हिडिओमध्ये सिएटलमधील फुटेज आणि वैयक्तिक कथांचा वापर करून अमेरिकन कामगारांमधील वैद्यकीय कर्ज, कमी वेतन आणि बेघरपणा यावर लक्ष केंद्रित करण्यात आले होते.

नंतर चिनी सरकारी माध्यमांनीही या विषयाला उचलून धरले. सीजीटीएन आणि ग्लोबल टाइम्ससह इतर माध्यमांनी या कथनाला पाठिंबा देण्यासाठी बेघरपणा आणि कौटुंबिक आर्थिक स्थितीवरील अमेरिकेच्या आकडेवारीचा हवाला देत विविध वृत्ते प्रकाशित केली.

अमेरिकन गरिबीपासून चिनी वास्तवापर्यंत

डिसेंबरच्या अखेरीस, काही चिनी ब्लॉगर्सनी हेच रूपक देशांतर्गत परिस्थितीसाठी वापरण्यास सुरुवात केली, आणि चीनमधील ’35 वर्षांची किलिंग लाइन’ याकडे लक्ष वेधले. हा संदर्भ नोकरी, पदोन्नती आणि नोकरी टिकवून ठेवण्यासाठी  प्रमाणित केलेल्या वयाशी संबंधित अडथळ्यांशी निगडीत होता.

पण ‘किलिंग लाइन’वरील चर्चा अमेरिकेच्या टीकेपुरती मर्यादित राहिली नाही. हा शब्द जसजसा पसरला, तसतसे काही ब्लॉगर्सनी आत्मपरीक्षण करण्यास सुरुवात केली.

अमेरिका आणि चीनमधील असुरक्षिततांची तुलना जसजशी पसरली, तसतसा हा विषय अधिक संवेदनशील बनला.

14 जानेवारी रोजी, वेइबोवर ‘किलिंग लाइन’शी (आर्थिक अनिश्चिततेशी) संबंधित अनेक चर्चांवर निर्बंध घालण्यात आले, आणि दोन्ही देशांमध्ये समानता दर्शवणाऱ्या पोस्ट्स गायब होऊ लागल्या.

न्यूयॉर्क टाइम्सने अमेरिकेतील गरिबीवर चीनच्या अचानक सुरू झालेल्या हल्ल्यांची आणि ‘किल लाइन’ या कथनाच्या राजकीय वापराची छाननी करणारा एक लेख प्रकाशित केल्यानंतर या मुद्द्याने अधिक लक्ष वेधले.

ही संज्ञा ऑनलाइन प्रसारित होत असली तरी, आशयावरील नियंत्रणांमुळे चर्चा मर्यादित  स्वरूपातच राहिली आहे.

रेशम