IAF च्या पोखरण येथील वायुशक्तीमध्ये राफेल, Su-30, तेजस यांचा समावेश

27 फेब्रुवारी रोजी पोखरण येथे होणाऱ्या वायुशक्ती सरावात IAF (भारतीय हवाई दल) 120 हून अधिक विमाने तैनात करेल, ज्यामध्ये राफेल, Su-30 एमकेआय आणि एलसीए तेजस सारखी आघाडीची लढाऊ विमाने भारत-पाकिस्तान सीमेजवळ लढाऊ क्षमता दाखविण्यासाठी सज्ज होतील.

बुधवारी पत्रकारांना संबोधित करताना, हवाई दलाचे उपप्रमुख एअर मार्शल नागेश कपूर म्हणाले की, गेल्या वर्षीच्या ऑपरेशन सिंदूरनंतर होणाऱ्या द्वैवार्षिक अग्नि सरावाच्या या आवृत्तीचे महत्त्व अधिक आहे.

पोखरण रेंजवर लांब पल्ल्याच्या लक्ष्यीकरणाचे प्रदर्शन केले जाणार नसले तरी, जमिनीवरील लक्ष्यांवर अचूक हल्ल्यांचा प्रभाव दाखवला जाईल असे ते म्हणाले. “आम्ही आमचे प्रात्यक्षिक करू. कोणाला काय संदेश जाईल… ते ठरवणे तुमच्यावर आहे,” असे त्यांनी सांगितले.

संरक्षण मंत्रालयाने एका निवेदनात IAF चे वर्णन “पहिला, जलद आणि सर्वात भयंकर प्रतिसाद देणारे” म्हणून केले आहे, जो शत्रूला जलद शिक्षा करण्यास आणि सुरुवातीपासूनच ऑपरेशन्सचा मार्ग आकार देण्यास सक्षम आहे. त्यात म्हटले आहे की हा सराव सामरिक कृतींना धोरणात्मक परिणामांमध्ये रूपांतरित करण्याची दलाची क्षमता अधोरेखित करेल.

या सरावात हवाई वर्चस्व मोहिमेपासून ते वाहतूक आणि मानवतावादी कार्यांपर्यंत – भारतीय हवाई दलाच्या संपूर्ण ऑपरेशनल स्पेक्ट्रमचे प्रदर्शन केले जाईल. तेजस, राफेल, जग्वार, मिराज-2000, Su-30 एमकेआय, मिग-29, हॉक, सी-130J, सी-17, सी-295, अपाचे, चिनूक, एएलएच एमके-आयव्ही, एमआय-17आयव्ही आणि लाईट कॉम्बॅट हेलिकॉप्टरसह लढाऊ, वाहतूक आणि हेलिकॉप्टर प्लॅटफॉर्म सहभागी होतील. रिमोटली पायलटेड एअरक्राफ्ट देखील या प्रदर्शनाचा भाग असतील.

77 लढाऊ विमाने आणि आठ वाहतूक विमानांसह 120 हून अधिक हवाई मालमत्ता भाग घेतील. सी-295 वाहतूक विमान या सरावात पदार्पण करेल आणि रात्रीच्या ऑपरेशन क्षमता प्रदर्शित करेल.

कमी अंतराच्या लोइटरिंग दारूगोळा, आकाश आणि स्पायडर जमिनीवरून हवेत मारा करणारी क्षेपणास्त्रे आणि मानव रहित हवाई प्रणाली यासारख्या प्रगत शस्त्र प्रणाली प्रदर्शित केल्या जातील. या सरावात दिवसा, संध्याकाळी आणि रात्रीच्या मोहिमा असतील.

IAF अधिकाऱ्यांच्या मते, या कार्यक्रमादरम्यान सुमारे 12 हजार किलो स्फोटके वापरली जातील. एकूण 43 कार्यक्रमांमध्ये 23 हवाई आणि जमिनीवरील लक्ष्यांचा समावेश असेल, जे अंदाजे दोन तास आणि 35 मिनिटांत पूर्ण होतील.

या सरावात भारतीय सैन्यासह एकात्मिक ऑपरेशन्सचाही समावेश असेल. एम-777 अल्ट्रा-लाईट हॉवित्झर, एल-70 तोफा आणि विशेष दलाचे जवान संयुक्त मोहिमांमध्ये सहभागी होतील.

मंत्रालयाने म्हटले आहे की वायु शक्ती ऑपरेशन सिंदूरच्या यशावर प्रकाश टाकेल आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमांतर्गत स्वदेशी प्लॅटफॉर्मचा वापर यासह हवाई क्षेत्राचे वर्चस्व, अचूक लक्ष्यीकरण आणि बहु-डोमेन ऑपरेशन्समध्ये भारतीय हवाई दलाची भूमिका पुन्हा स्पष्ट करेल. या सरावात जलद विमान वाहतूक आणि निर्वासन मोहिमांसह मानवीय मदत आणि आपत्ती निवारणात भारतीय हवाई दलाच्या भूमिकेची झलक देखील सादर केली जाईल.

भविष्यातील अधिग्रहणांबद्दल, एअर मार्शल कपूर म्हणाले की भारतीय हवाई दल अधिक नवीन पिढीची लढाऊ विमाने समाविष्ट करण्यास उत्सुक आहे. “IAF त्यांच्या यादीत बरीच नवीन पिढीची विमाने समाविष्ट करण्यास उत्सुक आहे आणि हे जितक्या लवकर होईल तितके चांगले,” ते म्हणाले.

ऑपरेशन सिंदूरचा संदर्भ देत त्यांनी नमूद केले की राफेल “इतर हिरोंपैकी एक हिरो” होता. प्रस्तावित बहु-भूमिका लढाऊ विमान (MRFA) कार्यक्रमाबाबत त्यांनी सांगितले की राफेल किंवा इतर प्लॅटफॉर्म निवडायचे की नाही याचा निर्णय अद्याप झालेला नाही.

संरक्षण अधिग्रहण परिषद 114 बहु-भूमिका लढाऊ विमानांच्या प्रस्तावावर विचार करेल असे संकेत असताना त्यांचे हे विधान आले आहे. स्वीडिश कंपनी साबने देखील या गरजेसाठी त्यांचे ग्रिपेन ई सादर केले आहे, असे म्हटले आहे की ते राफेल आणि तेजस ताफ्यांना पूरक ठरू शकते.

रवी शंकर