… तर अमेरिकेशी असलेली युती तुटेल: ताकाइची यांची भीती

तैवानमधील संघर्षातून टोकियोने माघार घेतली तर अमेरिकेसोबतची जपानची सामरिक युती संपुष्टात येईल अशी भीती पंतप्रधान सनाए ताकाइची यांनी व्यक्त केली आहे. परंतु अशा परिस्थितीत संभाव्य लष्करी कारवाई सुचवणाऱ्या पूर्वीच्या विधानांपासून त्यांनी स्वतःला दूर ठेवले.

ताकाइची यांनी सोमवारी रात्री एका राष्ट्रीय दूरचित्रवाणी कार्यक्रमात आपली ही नवीनतम मते व्यक्त केली. याच कार्यक्रमात एका विरोधी पक्षाच्या नेत्याने ताकाइची यांच्या पूर्वीच्या विधानांमुळे चीनसोबत तणाव वाढवल्याबद्दल त्यांच्यावर टीका केली.

जपान-चीनमधील तणाव

नोव्हेंबरमध्ये ताकाइची यांनी असे म्हटले होते की तैवानवर चीनने जर संभाव्य हल्ला केलाच तर त्याला जपानकडून लष्करी प्रत्युत्तर दिले जाऊ शकते, त्यानंतर जपान आणि चीनमधील संबंध सर्वात वाईट पातळीवर पोहोचले आहेत. बीजिंगने निर्यात निर्बंध, विमानसेवा रद्द करणे आणि तीव्र टीकात्मक प्रतिक्रिया देऊन यावर प्रत्युत्तर दिले आहे, आणि वारंवार आपले विधान मागे घेण्याची मागणी केली आहे.

तैवान या लोकशाही-शासित बेटावर चीन आपला सार्वभौमत्वाचा दावा करतो.

“मला हे अगदी स्पष्ट करायचे आहे की, जर चीन आणि अमेरिका यांच्यात (तैवानच्या मुद्द्यावरून) संघर्ष झाला, तर जपान स्वतःहून पुढे जाऊन लष्करी कारवाई करेल, असे नाही,” असे ताकाइची यांनी या लाईव्ह टीव्ही कार्यक्रमात सांगितले, नोव्हेंबरमध्ये संसदेत केलेल्या टिप्पणीचा संदर्भ देत त्या बोलत होत्या.

“जर तिथे काही गंभीर घडले, तर आम्हाला तैवानमधील जपानी आणि अमेरिकन नागरिकांना वाचवण्यासाठी जावे लागेल. अशा परिस्थितीत, आम्हाला संयुक्त कारवाई करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.”

आणि जर अमेरिकन सैन्यावर, आमच्यासोबत संयुक्तपणे कारवाई करत असताना, हल्ला झाला आणि जपानने काहीही केले नाही आणि फक्त पळ काढला, तर जपान-अमेरिका युती कोसळेल. त्यामुळे, जमिनीवर काय घडत आहे यावर आधारित सर्वसमावेशक निर्णय घेताना, आम्ही कायद्याच्या मर्यादेतच – सध्या अस्तित्वात असलेल्या कायद्यांच्या मर्यादेतच – कठोरपणे प्रत्युत्तर देऊ.”

जपानमधील निवडणुका

ताकाइची यांनी यावर कोणतेही अधिक स्पष्टीकरण दिले नाही.

मतदारांचा विचार करून, ताकाइची यांनी नोव्हेंबरमधील विधाने मागे घेण्याचे टाळले आहे, आणि म्हटले आहे की त्यांची भूमिका जपानच्या दीर्घकाळच्या धोरणाशी सुसंगत आहे. त्यांनी असेही म्हटले आहे की चीनने त्यांच्या विधानांचे केलेले वर्णन वस्तुस्थितीशी विसंगत आहे.

जपानचे शांततावादी संविधान थेट लष्करी कारवाईस मनाई करते, परंतु ज्या प्रकरणांमध्ये जपानच्या ‘अस्तित्वाला धोका’ निर्माण होतो, अशा परिस्थितीत सामूहिक आत्म-संरक्षणाचा अधिकार वापरण्याची, म्हणजेच अमेरिकेचे किंवा हल्ला झालेल्या इतर मित्र देशाचे संरक्षण करण्याची परवानगी देते.

ताकाइची यांनी ऑक्टोबर 2025 मध्ये पदभार स्वीकारल्यापासून त्यांना मिळत असलेल्या उच्च लोकप्रियतेचा आनंद घेतला आहे आणि आपल्या याच लोकप्रियतेचा फायदा उठवण्याच्या आशेने त्यांनी 8 फेब्रुवारी रोजी मुदतपूर्व निवडणुका जाहीर केल्या आहेत.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)