भारत-ब्रिटनचा संयुक्त सराव ‘अजेय वॉरियर-25’ राजस्थानमध्ये सुरू

• ब्रिगेड स्तरावर संयुक्त मोहिमेचे नियोजन
• अर्ध-शहरी लढाईसाठी एकात्मिक रणनीतिक कवायती
• उच्च-जोखीम आकस्मिक परिस्थितींसह सिम्युलेशन-चालित परिस्थिती
• वास्तविक जगातील दहशतवादी धोक्यांची प्रतिकृती बनवणारे कंपनी-स्तरीय क्षेत्रीय सराव

दोन्ही सैन्य एकमेकांच्या रणनीतिक पद्धतींचे मूल्यांकन करतील, ऑपरेशनल कौशल्य सामायिक करतील आणि जटिल आणि जलद गतीने येणाऱ्या संकटांसाठी समन्वित प्रतिसाद सुधारतील.

संरक्षण भागीदारी

2011 मध्ये स्थापन झाल्यापासून, अजेय वॉरियर सराव हा भारत आणि ब्रिटनमधील सर्वात महत्त्वाच्या भू-दलांच्या सहकार्यांपैकी एक बनला आहे. लष्करी अधिकारी 2025 च्या आवृत्तीचे वर्णन सामायिक मूल्ये, व्यावसायिकता, परस्पर कार्यक्षमता आणि प्रादेशिक स्थिरतेसाठी दीर्घकालीन वचनबद्धतेची पुष्टी म्हणून करतात.

या संयुक्त प्रयत्नांमध्ये अजेय वॉरियर (सेना), कोकण (नौदल) आणि इंद्रधनुष (वायुसेना) यासह सेवांचा सहभाग हा विस्तृत नेटवर्कचा एक भाग आहे.

या सरावांचा विस्तार आता आणखी मोठ्या स्तरावर आणि अत्याधुनिककरणामध्ये झाला आहे, ज्यामुळे अधिक एकात्मिक संरक्षण संबंध निर्माण झाले आहेत.

युद्धक्षेत्राच्या पलीकडील धोरणात्मक सहकार्य

आघाडीची लॉजिस्टिक्स हब म्हणून भारताची भूमिका वाढत असताना आणि ब्रिटनने इंडो-पॅसिफिकमध्ये स्थिर उपस्थिती राखली असताना, दोन्ही बाजू सखोल सागरी आणि प्रादेशिक सुरक्षा सहकार्याचा शोध घेत आहेत.

भारत-यूके लष्करी संबंधांमध्ये अलिकडच्या काळात झालेली वाढ

अजय वॉरियर-25 ने अलीकडील गाठलेले टप्पे:

• ऑक्टोबर 2025 मध्ये, भारतीय नौदल आणि रॉयल नेव्हीने भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर कोकण-25 हा सराव आयोजित केला होता, जो आतापर्यंतच्या त्यांच्या सर्वात मोठ्या सागरी सरावांपैकी एक होता.
• 2024 मध्ये, अजय वॉरियरची मागील आवृत्ती ब्रिटनच्या विल्टशायर येथे आयोजित करण्यात आली होती, ज्यामध्ये आंतरराष्ट्रीय सरावांसाठी क्वचितच वापरल्या जाणाऱ्या भूगर्भीय प्रशिक्षण क्षेत्रांचा समावेश होता. भारताच्या 6 बिहार रेजिमेंटच्या जवानांनी देशाच्या ग्लोबल रिस्पॉन्स फोर्समधील एक युनिट असलेल्या यूकेच्या 2 रॉयल गुरखा रायफल्ससोबत त्यावेळी प्रशिक्षण घेतले.

या सरावाचे महत्त्व काय?

लष्करी विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की अजय वॉरियर-25 अनेक प्रमुख उद्दिष्टांना समर्थन देते:

• दोन्ही सैन्यांमध्ये मजबूत ऑपरेशनल संबंध निर्माण करणे
• उप-पारंपरिक युद्धासाठी सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण करणे
• संयुक्त राष्ट्रांच्या आदेशानुसार मोहिमांसाठी परस्परसंवाद आणि विश्वास वाढवणे
• संयुक्त तैनातीसाठी महत्त्वाचे असलेले सौहार्द आणि विश्वास वाढवणे
• शहरी आणि अर्ध-शहरी दहशतवादविरोधी कारवायांसाठी सैन्याची तयारी करणे, जे आता जागतिक संघर्ष वातावरणाचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.

दहशतवादी धोके वाढत असताना आणि शांतता मोहिमांमध्ये अधिक समन्वयाची आवश्यकता असताना, अजय वॉरियर-25 चे आयोजन भारत-ब्रिटन संरक्षण सहकार्यातील धोरणात्मकदृष्ट्या एक महत्त्वाचा क्षण आहे.

टीम भारतशक्ती