जयपूरमध्ये प्रथमच नागरी भागात लष्कर दिन परेडचे आयोजन

गुरुवारी जयपूरमध्ये भारतीय लष्कर दिन परेडचे आयोजन केले जाणार आहे. छावणी क्षेत्राबाहेर आयोजित होणारा हा अशा प्रकारचा पहिलाच सार्वजनिक कार्यक्रम असेल, ज्यामध्ये सप्त शक्ती कमांड (दक्षिण पश्चिम कमांड) परेडचे आयोजन करेल आणि 8 लाखांहून अधिक नागरिकांसाठी लॉजिस्टिक्सची व्यवस्थापन करेल.

2026 ची ही परेड लष्कराने आपला हा प्रमुख समारंभीय कार्यक्रम जनतेपर्यंत पोहोचवण्याच्या पद्धतीत एक महत्त्वपूर्ण बदल दर्शवते. गेल्या काही वर्षांत लष्कर दिन परेड दिल्लीबाहेर आयोजित केली जात असली तरी, ती बंगळूर, लखनौ आणि पुणे येथील छावणी क्षेत्राच्या मर्यादेतच राहिली होती. जयपूर हे पहिले शहर असेल जिथे प्रजासत्ताक दिन परेडच्या धर्तीवर, पूर्णपणे नागरी भागात परेडचे आयोजन केले जाईल, ज्यामुळे जनतेला कोणत्याही निर्बंधांशिवाय ती पाहता येईल.

जयपूर येथे मुख्यालय असलेल्या आणि भारताच्या पश्चिम आघाडीची, विशेषतः पाकिस्तानच्या सीमेवर सुरक्षा करण्याचे काम सोपवलेल्या सप्तशक्ती कमांडने, मोठ्या प्रमाणात सार्वजनिक पोहोचासह परिचालन-प्रमाणात गर्दी व्यवस्थापन एकत्रित करून, अनेक शहरांमध्ये या कार्यक्रमाचे नियोजन आणि अंमलबजावणी केली आहे.

“ही लष्कर दिन परेड केवळ भारतीय लष्कराची युद्धसज्जता दर्शवणार नाही, तर राजस्थानच्या लोकांना थेट त्यांच्या लष्कराशी जोडेल,” असे जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ लेफ्टनंट जनरल मनजिंदर सिंग म्हणाले.

परेड तयारीच्या निमित्ताने, कमांडने जयपूरमध्ये विविध कार्यक्रमांचे आयोजन केले होते, ज्यात रक्तदान शिबिरे, माजी सैनिकांसाठी वैद्यकीय शिबिरे, ‘आपल्या लष्कराला जाणून घ्या’ सारखे प्रदर्शन आणि बँड डिस्प्ले, तसेच एसएमएस स्टेडियममध्ये ‘शौर्य संध्या’ कार्यक्रमाचा समावेश होता. लष्करी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या सर्व कार्यक्रमांना मिळून सुमारे आठ लाख लोकांनी भेट दिली. ही घटना नागरिक अभूतपूर्व सहभाग दर्शवणारे होते.

मुख्य परेडमध्ये 30 हून अधिक मार्चिंग आणि यांत्रिकी तुकड्यांचा समावेश असेल, ज्यात पायदळ तुकड्या, अश्वारूढ घोडदळ, एनसीसी कन्या छात्र, श्वान पथक आणि आधुनिक युद्धसामग्रीचा समावेश आहे. लष्करी विमानदलाच्या हेलिकॉप्टर आणि भारतीय हवाई दलाच्या लढाऊ विमानांचे फ्लायपास्ट, तसेच पॅरामोटर डिस्प्ले, मोटरसायकल स्टंट, लष्करी बँड आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचेही आयोजन करण्यात आले आहे. 40 हून अधिक देशांचे राजदूत आणि संरक्षण प्रतिनिधी यावेळी उपस्थित राहण्याची अपेक्षा आहे.

आधुनिक युद्धभूमीच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी लष्कराच्या पुनर्रचनेचा भाग म्हणून स्थापन झालेल्या नव्याने उभारलेल्या भैरव बटालियनचा पहिला सार्वजनिक देखावा हे प्रमुख आकर्षणांपैकी एक असेल. विशेष दल आणि नियमित पायदळ यांच्यामध्ये स्थान असलेल्या भैरव युनिट्सची रचना अलीकडील जागतिक संघर्षांमधून आणि भारताच्या लष्करी अनुभवातून मिळालेल्या धड्यांवर आधारित, विविध आणि प्रतिकूल भूप्रदेशात जलद, अचूक आक्रमक कारवाईसाठी करण्यात आली आहे.

सेना दिनानिमित्त आणखी एक प्रथमच घडणारी गोष्ट म्हणजे लष्करी विमान दलाच्या AH-64E अपाचे अटॅक हेलिकॉप्टरचे परेडमधील पदार्पण. अपाचे हेलिकॉप्टरची अंतिम तुकडी डिसेंबरमध्ये समाविष्ट करण्यात आली, ज्यामुळे लष्कराचा ताफा पूर्ण झाला आहे. ही हेलिकॉप्टर्स 451आर्मी एव्हिएशन स्क्वाड्रन अंतर्गत जोधपूर येथे तैनात आहेत. लाँगबो फायर-कंट्रोल रडार आणि प्रगत रात्रीच्या लढाईसाठीच्या सेन्सर्सने सुसज्ज असलेली अपाचे हेलिकॉप्टर हवाई प्रदर्शनादरम्यान स्वदेशी लाइट कॉम्बॅट हेलिकॉप्टर (LCH) प्रचंडसोबत उड्डाण करतील.