महिलांवर कोणतेही बंधन नाही, भारताशी समतापूर्ण संबंध: जमातचे आश्वासन

जर जमात-ए-इस्लामी पक्ष निवडून आला तर तो “नवीन बांगलादेश” असेल, कारण सर्व धर्म आणि धर्मातील लोकांना “बांगलादेशी” मानले जाईल आणि महिला सक्षमीकरणाला प्राधान्य दिले जाईल, असे बांगलादेश जमात-ए-इस्लामीचे (BJI) सरचिटणीस मिया गोलम परवार यांनी ढाका येथील मोगबाजार येथील त्यांच्या मध्यवर्ती कार्यालयात दिलेल्या मुलाखतीदरम्यान स्ट्रॅटन्यूज ग्लोबलला सांगितले.

“महिला-केंद्रित धोरणांच्या बाबतीत तालिबानशी आपली तुलना करणे चुकीचे आहे. आपली धोरणे त्यांच्यापेक्षा पूर्णपणे वेगळी आहेत,” असे ते म्हणाले. “महिलांच्या शिक्षणावर तालिबान जे करत आहे ते इस्लाम नाही. इस्लाम महिलांसाठी शिक्षण किंवा त्यांच्या सक्षमीकरणावर बंधने घालत नाही,” असे BJI चे सर्वोच्च अमीर शफीकुर रहमान यांच्यानंतरचे सर्वात वरिष्ठ नेते परवार यांनी एका भारतीय माध्यमांना दिलेल्या पहिल्या मुलाखतीत म्हटले.

“आम्ही त्या इस्लामिक विचारसरणीचे पालन करतो ज्या अंतर्गत महिलांच्या शिक्षणावर, महिलांच्या सक्षमीकरणावर किंवा त्या त्यांचे जीवन कसे जगतात यावर कोणतेही बंधन नाही.”

“इस्लाम फक्त त्या मर्यादांबद्दल बोलतो ज्या समाजाने पाळल्या पाहिजेत – मग ते पुरुष असो वा स्त्री. इस्लाम अगदी स्पष्टपणे सांगतो की कोणताही सभ्य समाज नैतिक मूल्यांवर आधारित असावा. प्रगतीशील समाज असणे म्हणजे तुमची नैतिकता सोडून देणे आणि अनैतिक बनणे असा नाही. आपण अनैतिकता, अश्लीलतेला प्रोत्साहन देऊ शकत नाही कारण ती प्रगतीशील समाजाची व्याख्या नाही,” असे ते पुढे म्हणाले.

“पुरुष आणि महिला दोघांसाठीही ड्रेस कोडची एक मर्यादा आहे, काही विशिष्ट शिष्टाचार पाळावे लागतात. बांगलादेशमध्ये आपण आधीच त्याचे पालन करतो. आपल्या देशातील पुरुष आणि महिला दोघांनाही त्यांचे शरीर कसे झाकायचे हे माहित आहे,” असे ते पुढे म्हणाले.

ते म्हणाले की जर निवडून आले तर महिलांना पदव्युत्तर शिक्षणापर्यंत मोफत शिक्षण मिळेल आणि गर्भवती महिलांना मोफत वैद्यकीय सेवा पुरवल्या जातील.

“जमात-ए-इस्लामीमध्ये पक्षाच्या विविध स्तरांवर अनेक महिला कार्यकर्ते काम करतात. बांगलादेशमध्ये अनेक महिला कार्यरत आहेत, त्यांच्यावर कोणतेही बंधन नाही. आम्हाला त्यांचा अभिमान आहे. परंतु हे पाश्चात्य देश आहेत जे इस्लामिक विचारसरणीबद्दल चुकीच्या पद्धतीने बोलून इस्लामोफोबिया पसरवत आहेत. आणि माझा ठाम विश्वास आहे की महिलांची सुरक्षा ही देशाची जबाबदारी आहे,” असे ते म्हणाले.

जमात-ए-इस्लामी पक्षाचे नेतृत्व सध्या त्याचे अमीर (प्रमुख) शफीकुर रहमान करत आहेत, जे 2019 पासून या पदावर आहेत. रहमान यांनी कथितरित्या काम करणाऱ्या महिलांची तुलना “वेश्या” शी केल्याच्या एका वादग्रस्त- जी आता हटवली गेली आहे- सोशल मीडिया पोस्टनंतर पक्षाला त्याचा मुख्य दावेदार बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (बीएनपी) आणि महिला हक्क कार्यकर्त्यांकडून मोठ्या प्रमाणात टीका झाली.

1971 मध्ये बांगलादेशच्या स्वातंत्र्याला विरोध केल्यामुळे हा पक्ष ऐतिहासिकदृष्ट्या वादग्रस्त आहे.

भ्रष्टाचारमुक्त बांगलादेश

जून 2025 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने पक्षाची नोंदणी पुनर्संचयित केल्यानंतर बांगलादेशच्या सध्याच्या राजकीय परिस्थितीत बीजेआयने लक्षणीय पुनरागमन पाहिले आहे. आता ते बीएनपी विरुद्ध स्पर्धा करत आहे.

आम्हाला एक नवीन बांगलादेश हवा आहे, जो भ्रष्टाचारमुक्त असेल, भ्रष्टाचारमुक्त अर्थव्यवस्था असेल. सामाजिक न्याय असेल, राजकारणरहित प्रशासन असेल, जिथे सर्वांसाठी नैतिकतेवर आधारित शिक्षण असेल आणि व्यवसाय तसेच व्यापारासाठी अनुकूल वातावरण असेल. हे जमात-ए-इस्लामीचे मूलभूत ध्येय आहे,” असे ते म्हणाले.

हा पक्ष ‘दरिपल्ला’ (तराजू) चिन्हाखाली प्रचार करत आहे, जे निवडणूक आयोगाने अलीकडेच त्यांच्या वापरासाठी पुनर्संचयित केले आहे.

परवार म्हणाले की, “बांगलादेशी तरुणांच्या आशा आणि आकांक्षा” पूर्ण करण्यासाठी “नवीन बांगलादेश” आवश्यक आहे.

जर बीजेआय सत्तेत आले तर ते असे नियम तयार करेल ज्या अंतर्गत कोणताही सरकारी अधिकारी खासदार असल्याने सवलतीच्या दरात त्यांच्या वैयक्तिक गरजांसाठी घर किंवा कार खरेदी करू शकणार नाही.

“सरकारी अधिकाऱ्यांना केवळ खासदार असल्यामुळे अनुदानित दरात वैयक्तिक घरे आणि कार घेण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. अनुदानित दरात जमीन खरेदी करण्याची देखील परवानगी दिली जाणार नाही. आम्ही आमच्या खासदारांना केवळ खासदार असल्याने वैयक्तिक फायदे घेऊ देणार नाही,” असे ते म्हणाले.

परवार पुढे म्हणाले, “आम्ही आमच्या खासदारांची जबाबदारी आणि पारदर्शकता देखील मजबूत करू. हे आमच्या पक्षाचे नेहमीच नीतिमत्ता राहिले आहे. भ्रष्टाचारमुक्त देश सुनिश्चित करण्याच्या दिशेने हे आमचे पहिले पाऊल असेल. या देशाचे नेते बनणाऱ्यांनी स्वतः भ्रष्टाचारमुक्त असले पाहिजे आणि त्यानंतरच ते भ्रष्टाचारमुक्त राज्य निर्माण करू शकतील.”

आम्ही तरुणांसाठी नोकऱ्या सुनिश्चित करू. आज बांगलादेशात बेरोजगारी वाढ झाली आहे. तरुणांनी हा देश सोडून जाऊ नये तर बांगलादेशातच राहावे आणि देशाच्या विकासात हातभार लावावा हे आपल्याला पाहावे लागेल… आम्ही व्यवसाय आणि गुंतवणुकीसाठी अनुकूल वातावरण देखील निर्माण करू,” असे ते म्हणाले.

फक्त बहुसंख्यच नाही, अल्पसंख्याक देखील

जमातच्या नेतृत्वाखालील सरकारच्या काळात अल्पसंख्याकांवर, विशेषतः हिंदू समुदायावर हल्ला होईल ही भीती दूर करत परवार म्हणाले, “प्रत्येकाला बांगलादेशी मानले जाईल.

आम्ही बहुसंख्य किंवा अल्पसंख्याक यावर विश्वास ठेवत नाही. आम्ही सर्व बांगलादेशी आहोत. येथे कोणीही बहुसंख्य नाही आणि या देशात कोणीही अल्पसंख्याक नाही. आम्ही हेच तत्त्व पाळू आणि प्रत्येक नागरिकाला, त्यांचा धर्म कोणताही असो, संवैधानिक अधिकार असतील.”

पक्षाकडे अनेक वर्षांपासून त्यांच्यासाठी काम करणारे अनेक हिंदू कार्यकर्ते आहेत. येणाऱ्या निवडणुकीत पक्षाने बांगलादेशातील खुलना भागातील हिंदू व्यापारी कृष्णा नंदी यांना उमेदवारी दिली आहे.

अवामी लीग पक्षावर टीका करताना परवार म्हणाले की, हिंदूंना त्यांची मते मिळवू इच्छिणाऱ्यांनी अल्पसंख्याक म्हणून वागवले, परंतु “गरजेच्या वेळी कधीही त्यांच्या बाजूने उभे राहिले नाहीत.”

“हिंदूंना त्यांची मतपेढी बनवून स्वतःच्या राजकीय फायद्यासाठी हे करणारे पक्ष हिंदूंना अल्पसंख्याक म्हणत आहेत. पण त्यांना मते मिळाल्यानंतर, हे पक्ष कधीही त्यांच्या पाठीशी उभे राहिले नाहीत किंवा त्यांच्या हक्कांचे रक्षण केले नाही… मी स्वतः मंदिरे आणि स्मशानभूमी बांधून दिली आहेत आणि आम्ही अनेक गरीब हिंदू कुटुंबांना मदत देखील केली आहे,” असे ते पुढे म्हणाले.

11 पक्षांच्या युतीबद्दल परवार म्हणाले की ही एक निवडणूक युती आहे. जुलै-ऑगस्ट 2024 च्या क्रांतीदरम्यान हे पक्ष जमात-ए-इस्लामीसोबत होते असे ते म्हणाले.

“जर आपण निवडून आलो, जर आपल्याला बहुमत मिळाले तर अर्थातच आपण या सर्व पक्षांसह सरकार स्थापन करू,” असे ते म्हणाले.

या युतीतील सर्वात प्रमुख पक्ष म्हणजे नॅशनल सिटीझन पार्टी (एनसीपी) हा नाहिद इस्लाम यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष, जो जुलै-ऑगस्ट 2024 च्या क्रांतीतील मुख्य विद्यार्थी नेता होता ज्यामुळे शेख हसीनाचे अवामी लीग सरकार कोसळले.

अलीकडील निवडणूक प्रचारादरम्यान, अमीरने घोषणा केली की जर युती जिंकली तर नाहिद इस्लामला प्रमुख मंत्रिपद मिळेल.

भारताशी संबंध

आपण सत्तेत आल्यास बीजेआय भारतासोबत काम करण्यास उत्सुक असेल परंतु नवी दिल्लीने त्यांचा “मोठा भाऊ” हा दृष्टिकोन सोडून “निष्पक्षता आणि समानता” या तत्त्वावर काम करावे.