ऑपरेशन सागर बंधू: भारताचा सर्वात मोठा आपत्ती निवारण प्रयत्न

चक्रीवादळ दितवाहामुळे आलेल्या भीषण पूर आणि भूस्खलनानंतर भारताने श्रीलंकेला मदत करण्यासाठी एक व्यापक मानवतावादी मोहीम हाती घेतली आहे. या वादळामुळे शेकडो लोकांचा मृत्यू झाला असून देशाच्या मोठा भागाचा जगाशी संपर्क तुटला. ऑपरेशन सागर बंधू अंतर्गत राबविण्यात आलेला हा मदत उपक्रम अलिकडच्या काळात नवी दिल्लीच्या सर्वात व्यापक आपत्ती प्रतिसाद प्रयत्नांपैकी एक म्हणून ओळखला जात आहे.

श्रीलंकन अधिकाऱ्यांनी तातडीने केलेल्या विनंतीनुसार 28 नोव्हेंबर रोजी हे ऑपरेशन सुरू करण्यात आले. तेव्हापासून, भारतीय नौदल आणि हवाई मालमत्ता जलदगतीने तैनात करण्यात आल्या आहेत. या मदतीमुळे आवश्यक पुरवठा सुरू करण्यात आला आहे आणि सर्वाधिक नुकसान झालेल्या जिल्ह्यांमधील बचाव कार्यांना बळकटी मिळाली आहे.

भारतीय नौदलाच्या दोन जहाजांनी 9.5 टन आपत्कालीन अन्न आणि मदत वस्तूंसह कोलंबोमध्ये डॉक केले आहे, तर भारतीय हवाई दलाच्या विमानांनी आणखी 31.5 टन साहित्य श्रीलंकेत नेलं आहे, ज्यामध्ये तंबू, ताडपत्री, औषधे, स्वच्छता किट आणि भीष्म ट्रॉमा क्यूब्स, आपत्तीग्रस्त भागात जलद वापरासाठी डिझाइन केलेले पोर्टेबल मेडिकल स्टेशन यांचा समावेश आहे. पाच सदस्यांची वैद्यकीय टीम आणि 80 राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (NDRF) कर्मचारी देखील जमिनीवरील प्रथम प्रतिसादकर्त्यांना मदत करण्यासाठी पाठवण्यात आले आहेत.

या मोहिमेला आणखी बळकटी देत, INS सुकन्या 12 टन अतिरिक्त साहित्य घेऊन त्रिंकोमालीला पोहोचले आहे. त्यामुळे गेल्या काही दिवसांतच भारताकडून एकूण मदतीचे योगदान 53 टन झाले आहे.

बचाव कार्यात हवाई ऑपरेशन्सचा समावेश महत्त्वाचा आहे. श्रीलंकेच्या हवाई दलासोबतच्या संयुक्त मोहिमांमध्ये, INS विक्रांतवरून चालवल्या जाणाऱ्या चेतक हेलिकॉप्टरने IAF  Mi-17 सोबत दुर्गम, पूरग्रस्त गावांमध्ये अडकलेल्या कुटुंबांना विमानाने हलवले आहे. या उड्डाणांच्या मदतीने आबालवृद्ध रहिवासी आणि परदेशी नागरिकांसह 150 हून अधिक लोकांना वाचवण्यात आले आहे. भारतीय विमानांनी केवळ हवाई मार्गानेच पोहोचू शकणाऱ्या भागांमध्ये अन्न, वैद्यकीय किट आणि पाणी अनेक वेळा पाठवले आले आहे.

भारताने श्रीलंकेत अडकलेल्या आपल्या स्वतःच्या नागरिकांना एकाच वेळी बाहेर काढण्याची व्यवस्था केली आहे, ज्यामध्ये 2 हजारांहून अधिक भारतीयांना विशेष IAF आणि व्यावसायिक विमानांद्वारे मायदेशी आणण्यात आले आहे.

भारताच्या प्रतिसादाचे व्यापक कौतुक झाले आहे.

श्रीलंकेच्या परराष्ट्र मंत्री विजिता हेराथ यांनी “या कठीण काळात वेळेवर मदत केल्याबद्दल” परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांचे आभार मानले.

माजी परराष्ट्र मंत्री अली साब्री यांनी भारताची मदत “उत्स्फूर्त आणि तात्काळ” होती असे म्हटले आहे. ते पुढे म्हणाले, “श्रीलंका या सातत्याने दाखवल्या जाणाऱ्या सद्भावनेचे मनापासून कौतुक करते.”

स्थानिक अधिकाऱ्यांनीही भारताच्या मदतीचे स्वागत केले. मोरातुवा नगर परिषदेच्या सदस्य लिहिनी फर्नांडो म्हणाल्या की भारताची जलद गतिशीलता “आपल्या राष्ट्रांमधील करुणा आणि चिरस्थायी मैत्री दर्शवते.”

श्रीलंकेत दहा लाखांहून अधिक लोक प्रभावित झाले आहेत आणि दळणवळण मार्ग अजूनही विस्कळीत आहेत, भारतीय मदत पथके श्रीलंकेच्या हवाई दल, नौदल, पोलिस आणि आपत्ती व्यवस्थापन संस्थांसोबत काम करत आहेत. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, भारत जोपर्यंत गरज पडेल तोपर्यंत बचाव, मदत आणि लवकर पुनर्प्राप्तीच्या प्रयत्नांना पाठिंबा देत राहील.

हुमा सिद्दीकी