भारतावरील ‘दुय्यम निर्बंधांचा’ ट्रम्प यांच्याकडून पुनरुच्चार

वॉशिंग्टनने अद्याप “फेज-2” आणि “फेज-3” टॅरिफ लादलेले नाही, असा इशारा अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बुधवारी दिला. भारतावरील दुय्यम निर्बंध आधीच रशियाविरुद्ध थेट दंडात्मक उपाययोजना म्हणून काम करतात, ज्यामुळे मॉस्कोला “शेकडो अब्ज डॉलर्स” खर्च करावा लागत आहे.

या वर्षी जानेवारीमध्ये राष्ट्राध्यक्षपद स्वीकारल्यापासून रशियाविरुद्ध कोणतीही थेट कारवाई न करण्याबद्दल विचारले असता ट्रम्प यांनी हे विधान केले.

त्यांनी चीननंतर भारताला रशियन तेलाचा दुसरा सर्वात मोठा खरेदीदार म्हणून संबोधले आणि असे सुचवले की जर नवी दिल्लीने मॉस्कोकडून ऊर्जा आयात करणे सुरू ठेवले तर त्यांना अधिक दंड होऊ शकतो.

अर्थात वॉशिंग्टनने नोव्हेंबरपर्यंत चीनवरील अतिरिक्त टॅरिफ तात्पुरता पुढे ढकलला असला तरी, भारताला यातूनही वगळण्यात आलेले नाही. या महिन्याच्या सुरुवातीला 25 टक्के टॅरिफ लागू करण्यात आले होते, त्यानंतर 27 ऑगस्ट रोजी अतिरिक्त 25 टक्के दुय्यम टॅरिफला मंजुरी देण्यात आली, ज्यामुळे अमेरिकेला होणाऱ्या भारतीय निर्यातीवर प्रभावीपणे 50 टक्क्यांपर्यंत टॅरिफ आकारण्यात आला.

रशियाविरुद्ध ‘कारवाई’

ट्रम्प यांचा असा दावा आहे  की हे उपाय म्हणजे रशियाविरुद्धची महत्त्वपूर्ण कारवाई आहेत, कारण त्यांनी त्यांच्या सर्वात मोठ्या परदेशी खरेदीदारांद्वारे तेलाच्या उत्पन्नाला लक्ष्य केले आहे.

“तुम्ही खरोखर असे म्हणता का की चीनबाहेर सर्वात मोठा खरेदीदार असलेल्या भारतावर दुय्यम निर्बंध लादणे म्हणजे काहीच कारवाई नाही? यामुळे रशियाला शेकडो अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले आहे. तुम्ही त्याला काहीच म्हणता का? मी अद्याप फेज-2 किंवा फेज-3 सुरू केलेले नाही,” असे ट्रम्प यांनी व्हाईट हाऊसमध्ये पोलंडच्या राष्ट्राध्यक्षांसोबत झालेल्या संयुक्त पत्रकार परिषदेत टिप्पणी केली.

जर रशियाकडून तेल खरेदी सुरूच ठेवली तर भारताला “गंभीर परिणामांना” सामोरे जावे लागेल, या त्यांचा पूर्वीच्या इशाऱ्याची अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी आठवण करून दिली. “फक्त दोन आठवड्यांपूर्वी मी म्हटले होते की जर भारताने खरेदी सुरू ठेवली तर भारताला मोठ्या समस्यांना तोंड द्यावे लागेल – आणि तेच घडले,” असे ते पुढे म्हणाले.

मागील मुलाखतीत ट्रम्प यांनी असाही दावा केला की वॉशिंग्टनने भारतीय वस्तूंवर कर वाढवण्याच्या हालचालीला प्रतिसाद म्हणून नवी दिल्लीने त्यांना “नो-टॅरिफ” व्यवस्था देऊ केली होती.

ट्रम्प यांचा शून्य-टॅरिफ दावा

द स्कॉट जेनिंग्ज रेडिओ शोमध्ये बोलताना ट्रम्प यांनी म्हटले की, “भारत एकेकाळी जगातील सर्वात जास्त टॅरिफ आकारणारा देश होता आणि तुम्हाला माहिती आहेच – त्यांनी आता मला भारतात शून्य टॅरिफ देऊ केले आहे. जर टॅरिफ नसता तर त्यांनी कधीही अशी ऑफर दिली नसती.”

व्यापाराबाबतच्या आपल्या दीर्घकालीन भूमिकेचा पुनरुच्चार करताना ट्रम्प यांनी असा युक्तिवाद केला की जागतिक असंतुलन सुधारण्यासाठी टॅरिफ महत्त्वाचे आहे. “चीन आपल्याला टॅरिफ आकारून मारतो, भारत आपल्याला टॅरिफ आकारून मारतो, ब्राझील आपल्याला टॅरिफ आकारून मारतो. माझ्यापेक्षा चांगले कोणीही या टॅरिफला समजून घेऊ शकलेले नाही,” असे त्यांनी जाहीर केले.

सोमवारी, ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा भारतासोबतच्या द्विपक्षीय व्यापाराच्या स्थितीवर टीका केली आणि तो “पूर्णपणे एकतर्फी आपत्ती” असल्याचे वर्णन केले. त्यांनी असाही दावा केला की भारताला अमेरिकेसोबतच्या व्यापारातून बराच काळ असमान पातळीवर फायदा झाला आहे, तर अमेरिकन व्यवसायांना जास्त आयात टॅरिफमुळे भारतीय बाजारपेठेत प्रवेश मिळविण्यासाठी संघर्ष करावा लागला होता.

“भारताने आता टॅरिफ पूर्णपणे काढून टाकण्याची ऑफर दिली आहे, परंतु ते खूप उशिरा येत आहे. अनेक दशकांपासून ते पूर्णपणे एकतर्फी संबंध होते,” असे ट्रम्प म्हणाले.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(आयबीएनएसच्या इनपुट्ससह)