आपल्या 75 व्या वाढदिवसानिमित्त मध्य प्रदेशातील धार येथे एका सभेत बोलताना मोदी म्हणाले:
“पाकिस्तानी दहशतवाद्यांनी आमच्या बहिणी आणि मुलींचा सिंदूर पुसण्याचा प्रयत्न केला. आम्ही ऑपरेशन सिंदूर सुरू केले आणि त्यांच्या दहशतवादी छावण्या उद्ध्वस्त केल्या. आमच्या शूर सशस्त्र दलांनी क्षणार्धात पाकिस्तानला गुडघे टेकायला लावले.”
बहावलपूरमध्ये भारतीय सैन्याने केलेल्या विध्वंसाबद्दल जैश-ए-मोहम्मदच्या एका कॅडरने अलिकडेच दिलेल्या कबुलीजबाबाचा संदर्भ देत पंतप्रधानांनी जाहीर केले:
“हा एक नवीन भारत आहे. तो कोणाच्याही अणु धमक्यांना घाबरत नाही. घर में घुस के मारता है (तो शत्रूच्या घरात घुसून मारतो).”
ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान जैश-ए-मोहम्मदचा वरिष्ठ नेता मसूद इलियास काश्मिरी याने या संघटनेचा प्रमुख मौलाना मसूद अझहरचे कुटुंब “उद्ध्वस्त” झाल्याची कबुली दिल्यानंतर काही दिवसांतच हे वक्तव्य आले. मोदींचे हे शब्द पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख असीम मुनीर यांनाही लक्ष्य करून बोलले होते, ज्यांनी अलिकडेच भविष्यातील संघर्षात “अर्धे जग” धोक्यात येईल अशी चर्चा करून अण्वस्त्रांचा वापर वाढवण्यावर जोर दिला होता.
उरी ते सिंदूर: कठोर प्रत्युत्तराचे धोरण
2016 पासून, मोदींनी भारताच्या दहशतवादविरोधी भूमिकेत मूलभूत बदल घडवून आणला आहे ज्यात धोरणात्मक संयमाची जागा प्रत्यक्ष प्रत्युत्तराने घेतली आहे.
- उरी आणि सर्जिकल स्ट्राईक (2016): उरीमध्ये 19 सैनिक मारले गेल्यानंतर, लष्कराने पाकव्याप्त काश्मीरमधील अनेक दहशतवादी लाँच पॅड नष्ट करण्यासाठी नियंत्रण रेषा ओलांडली. पहिल्यांदाच, लष्कराला त्याचा प्रतिसाद कॅलिब्रेट करण्यासाठी ऑपरेशनल स्वातंत्र्य देण्यात आले.
- बालाकोट हवाई हल्ले (2019): पुलवामा आत्मघाती हल्ल्यानंतर ज्यामध्ये 40 सीआरपीएफ जवानांचा मृत्यू झाला, भारतीय हवाई दलाने खैबर पख्तुनख्वा येथील बालाकोट येथील जैश-ए-मोहम्मद प्रशिक्षण शिबिरावर बॉम्बहल्ला केला – 1971 नंतर नियंत्रण रेषेच्या पलीकडे पाकिस्तानी भूभागावर झालेला हा पहिला हल्ला आहे.
- ऑपरेशन सिंदूर (2025): पहलगाम हत्याकांडात ज्यामध्ये लष्कर-ए-तोयबाच्या दहशतवाद्यांनी 26 पर्यटकांना ठार मारले होते, त्यानंतर भारताने पाकिस्तानच्या आत घुसून लष्कराच्या मुरीदके मुख्यालय आणि जैश-ए-मोहम्मदच्या बहावलपूर तळाला लक्ष्य केले. संरक्षण सूत्रांनी पाच दशकांहून अधिक काळातील पाकिस्तानच्या मुख्य भूमीवर ही पहिली थेट भारतीय लष्करी कारवाई असल्याचे म्हटले आहे. भारतीय हवाई दलाने पाकिस्तानच्या प्रत्युत्तराच्या हालचालींना त्वरित प्रत्युत्तर दिले.
एक धोरणात्मक पुनर्परिक्षण
विश्लेषकांचा असा युक्तिवाद आहे की मोदी युगाने भारताच्या सुरक्षा सिद्धांताचे पुनर्लेखन केले आहे. उरी, बालाकोट ते सिंदूर पर्यंतचा विषय म्हणजे राजकीय दृढनिश्चयाच्या पाठिंब्याने सशस्त्र दलांना ऑपरेशनल स्वायत्ततेसह सक्षम करणे. नवी दिल्लीसाठी, प्रतिबंध आता घोषणात्मक राहिलेला नाही; तो कृतीद्वारे अंमलात आणला जातो.
हुमा सिद्दीकी
