“रशिया हा तेल, वायू, कोळसा आणि भारताच्या ऊर्जा क्षेत्राच्या विकासासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व गोष्टींचा विश्वासार्ह पुरवठादार आहे. वेगाने वाढणाऱ्या भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी इंधनाची अखंड निर्यात सुरू ठेवण्यास आम्ही तयार आहोत.”
तर भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी यावरील प्रतिसादात म्हटले:
“गेल्या अडीच दशकांपासून, राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी दूरदृष्टी आणि वचनबद्धतेने हे नाते जोपासले आहे. जागतिक उलथापालथीच्या दशकांमध्ये आमची मैत्री ध्रुवाच्या ताऱ्यासारखी अढळ राहिली आहे.”
तीन अणुभट्ट्या आधीच ग्रिडशी जोडलेल्या मोठ्या भारतीय अणुऊर्जा प्रकल्पाच्या प्रगतीची दखल घेत पुतिन यांनी नागरी अणुऊर्जेवर सुरू असलेल्या सहकार्यावर भर दिला.
त्यांनी द्विपक्षीय व्यापारातील राष्ट्रीय चलनांचा वापर वाढविण्याच्या प्रयत्नांकडेही लक्ष वेधले, ज्यात आता 96 टक्के व्यवहार व्यापलेला आहे आणि येत्या काळात द्विपक्षीय व्यापार 100 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचू शकतो असा अंदाज व्यक्त केला.
रशियाच्या राष्ट्राध्यक्षांनी इराणमार्गे रशिया आणि भारताला जोडणाऱ्या उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉरसह नवीन आंतरराष्ट्रीय वाहतूक मार्गांच्या संयुक्त कामावरही प्रकाश टाकला.
यातील एक उल्लेखनीय औद्योगिक करार म्हणजे भारतीय कंपन्या आणि रशियाच्या URALCHEM यांच्यात रशियामध्ये युरिया उत्पादन प्रकल्प स्थापन करण्याचा करार होता. भारतासाठी अंदाजे, दीर्घकालीन खतांचा पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी ही सुविधा आहे, जी कृषी उत्पन्ने स्थिर करण्यासाठी आणि अस्थिर जागतिक बाजारपेठेवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
हे करार 2030 पर्यंतच्या नव्याने जाहीर झालेल्या आर्थिक सहकार्य कार्यक्रमाचा भाग आहेत, ज्याला दोन्ही बाजूंनी द्विपक्षीय व्यापारात विविधता आणण्यासाठी आणि संतुलन राखण्यासाठी एक रोडमॅप म्हणून वर्णन केले आहे. भारत आणि युरेशियन इकॉनॉमिक युनियन यांच्यातील मुक्त व्यापार कराराच्या आतापर्यंतच्या निष्कर्षावरून काम प्रगतीपथावर असल्याचे मोदींनी नमूद केले.
दीर्घकालीन सहकार्य मजबूत करण्याच्या उद्देशाने अनेक करारांवर यावेळी स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या. यामध्ये स्थलांतर आणि गतिशीलतेमध्ये नवीन चौकट, वैद्यक शास्त्रांमध्ये वाढलेले सहकार्य, सागरी आणि बंदर सहकार्यावरील सामंजस्य करार आणि अन्न सुरक्षेमध्ये विस्तारित भागीदारी यांचा समावेश होता.
युक्रेनमधील संघर्षावर राजनैतिक तोडगा काढण्यासाठी भारताच्या सातत्याने केलेल्या आवाहनाचा मोदींनी पुनरुच्चार केला.
“भारताने सुरुवातीपासूनच शांततेचा पुरस्कार केला आहे. शांततापूर्ण आणि कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी आम्ही सर्व प्रयत्नांचे स्वागत करतो आणि त्या प्रयत्नात योगदान देत राहू,” असे ते म्हणाले.
त्यांनी भारत आणि रशिया दहशतवादाविरुद्ध “खांद्याला खांदा लावून उभे आहेत” यावरही भर दिला, दोन्ही देशांमध्ये झालेल्या अलिकडच्या हल्ल्यांमुळे एकत्रितपणे जागतिक कृती करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले.
पुतिन यांनी भारताचे आभार मानले ज्याचे वर्णन त्यांनी रचनात्मक मध्यस्थी म्हणून केले आणि चर्चा “माहितीपूर्ण आणि उपयुक्त” झाल्याचे नमूद केले.
हुमा सिद्दीकी
