विकेंद्रित कमांड प्रणालीमुळे तैवानचे सैन्य चीनकडून होणाऱ्या कोणत्याही अचानक हल्ल्याला त्वरित प्रत्युत्तर देऊ शकते, कारण ही प्रणाली वैयक्तिक युनिट्सना उच्च-स्तरीय मंजुरीची वाट न पाहता कारवाई करण्याची परवानगी देते, असे तैवानच्या संरक्षण मंत्रालयाने खासदारांना सादर केलेल्या एका अहवालात म्हटले आहे.
जलद प्रतिसादासाठी विकेंद्रित कमांड
मंत्रालयाने सांगितले की, जर चीनचा सराव अचानक प्रत्यक्ष लष्करी कारवाईत बदलला, तरी तैवानचे सशस्त्र दल नियमित सतर्कतेच्या स्थितीवरून त्वरित युद्धसज्जतेच्या स्थितीत जाण्यास तयार आहे. अहवालात म्हटले आहे की, “जर शत्रूने अचानक हल्ला केला, तर सर्व युनिट्सनी आदेशांची वाट न पाहता ‘वितरित नियंत्रण’ लागू करावे आणि ‘विकेंद्रित’ कमांड प्रणाली अंतर्गत आपली युद्ध मोहीम पार पाडावी.”
अधिकाऱ्यांनी ऑपरेशनल तपशिलांवर अधिक स्पष्टीकरण दिले नाही, परंतु ते म्हणाले की ही यंत्रणा सुनिश्चित करते की, हल्ल्यादरम्यान उच्च-स्तरीय प्रणाली विस्कळीत झाल्या तरीही, क्षेत्रीय युनिट्स संवाद, समन्वय आणि कमांडची सातत्य राखू शकतात.
या कृतीतून तैपेईमधील वाढती चिंता दिसून येते की, बीजिंग तैवानच्या सततच्या सतर्कतेचा फायदा घेऊन, नियमित लष्करी सरावांचे कोणत्याही पूर्वसूचनेशिवाय प्रत्यक्ष हल्ल्यांमध्ये रूपांतर करू शकते.
चिनी लष्कराचा वाढता दबाव
तैवानला आपलाच भूभाग मानणाऱ्या बीजिंगने गेल्या वर्षभरात तैवानभोवती जवळपास दररोज विमानांची उड्डाणे आणि नौदल कवायती करून लष्करी दबाव वाढवला आहे. तैवानच्या संरक्षण मंत्रालयाने या कारवायांना ‘ग्रे झोन’ मोहिमेचा भाग असल्याचे म्हटले आहे. हा एक सततचा लष्करी दबाव आहे, ज्याचा उद्देश उघडपणाने संघर्ष न पेटवता तैवानच्या सैन्याला आणि मनोधैर्याला थकवून टाकणे आहे.
अहवालानुसार, चीनच्या ‘संयुक्त युद्ध सज्जता गस्ती’ची वारंवारता आणि तीव्रता वाढतच आहे. मंत्रालयाने इशारा दिला आहे की, चीनच्या सैन्याने आपली पोहोच वाढवली आहे आणि संयुक्त सेवा सरावांचा भाग म्हणून युद्धनौका प्रशांत महासागरात, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंडच्या दिशेने पाठवल्या आहेत. हे सराव आता अधिकाधिक प्रत्यक्ष युद्धाच्या परिस्थितीवर केंद्रित होत आहेत.
“चिनी कम्युनिस्टांनी तैवानला समाविष्ट करण्यासाठी बळाचा वापर करण्याचा विचार कधीही सोडलेला नाही,” असे मंत्रालयाने म्हटले आहे. तसेच, पीपल्स लिबरेशन आर्मीने (पीएलए) आपले सराव केवळ प्रतीकात्मक प्रदर्शनांपासून विकसित करून एकात्मिक, बहु-क्षेत्रीय कारवायांपर्यंत नेले आहेत, असेही त्यात म्हटले आहे.
बीजिंगचा तैपेईवर ‘युद्धाची भीती पसरवल्याचा’ आरोप
चीनच्या संरक्षण मंत्रालयाने या चिंता फेटाळून लावल्या, आणि तैवानचे राष्ट्राध्यक्ष लाई चिंग-ते यांच्यावर मुख्य भूभागाकडून असलेल्या धोक्याला ‘अतिशयोक्तीपूर्णपणे वाढवण्याचा’ आणि ‘युद्धाची भीती पसरवण्याचा’ आरोप केला. एका निवेदनात, बीजिंगने ‘तैवानच्या देशबांधवांनी लाई प्रशासनाचे स्वातंत्र्यासाठी युद्ध करण्याचे सुरू असणारे वेडे प्रयत्न हे अत्यंत धोकादायक असून त्याचे हानिकारक स्वरूप स्पष्टपणे ओळखावे” असे आवाहन केले.
तथापि, तैवान सरकारचा असा दावा आहे की आमचे भविष्य ठरवण्याचा अधिकार केवळ तेथील नागरिकांनाच आहे, आणि त्यांनी बीजिंगचे सार्वभौमत्वाचे दावे फेटाळून लावले आहेत. संरक्षण मंत्री वेलिंग्टन कू बुधवारी या अहवालावर खासदारांना अधिक माहिती देणार आहेत.
दोन्ही बाजूंनी शाब्दिक आणि लष्करी तणाव वाढवणे सुरूच ठेवल्यामुळे, तैवानचा विकेंद्रित सज्जतेवर दिलेला भर हे सुनिश्चित करण्याचा प्रयत्न दर्शवतो की, सरावाचे अचानक युद्धात रूपांतर झाल्यास आपण गाफील असल्याचे पकडले गेलो तरीही, तैवान त्वरित प्रतिसाद देऊ शकेल.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
