भारत-इस्रायल संरक्षण संबंध, तंत्रज्ञान सहकार्य वाढवण्यास सहमत

भारत आणि इस्रायल संयुक्त विकास, उत्पादन आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणाद्वारे संरक्षण सहकार्य वाढवतील, तसेच मुक्त व्यापार करारासाठी वाटाघाटी देखील करतील असे नरेंद्र मोदी यांनी गुरुवारी सांगितले.

जेरुसलेममध्ये प्रतिनिधिमंडळ पातळीवरील चर्चेनंतर इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्यासोबत संयुक्त पत्रकार परिषदेत बोलताना मोदी म्हणाले की दोन्ही बाजूंनी द्विपक्षीय संबंधांना “शांतता, नवोपक्रम आणि समृद्धीसाठी विशेष धोरणात्मक भागीदारी” पर्यंत वाढवण्यावर सहमती दर्शविली आहे.

याला एक ऐतिहासिक पाऊल म्हणत मोदी म्हणाले की हा निर्णय दोन्ही राष्ट्रांच्या आकांक्षा प्रतिबिंबित करतो आणि “सखोल विश्वास, सामायिक लोकशाही मूल्ये आणि मानवतावादी संबंध” यावर आधारित आहे. त्यांनी पुढे सांगितले की चर्चा अनेक क्षेत्रांमधील सहकार्याला नवीन दिशा आणि गती देण्यावर केंद्रित होती.

संयुक्त निवेदनानुसार, संरक्षण आणि सुरक्षा, तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रम, सायबर सुरक्षा, व्यापार आणि गुंतवणूक, कनेक्टिव्हिटी, शेती, पाणी व्यवस्थापन, पर्यावरण संरक्षण, दहशतवादविरोधी, संसदीय देवाणघेवाण, आरोग्य, शिक्षण आणि नागरिकांमधील परस्परसंबंध या विषयांवर चर्चा झाली.

या बैठकीचा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे एक महत्त्वपूर्ण आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञान भागीदारी सुरू करण्याचा निर्णय. दोन्ही देशांच्या राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागारांच्या नेतृत्वाखालील हा उपक्रम कृत्रिम बुद्धिमत्ता, क्वांटम तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजे यासारख्या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करेल. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की या भागीदारीचे उद्दिष्ट दोन्ही देशांच्या विशिष्ट तंत्रज्ञानातील ताकदींना एकत्रित करणे आणि दीर्घकालीन सहकार्याला प्रोत्साहन देणे आहे.

भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, संयुक्त संशोधन, क्षमता बांधणी आणि एआय-चालित विश्लेषणात्मक साधनांद्वारे धोरणात्मक दूरदृष्टी, जोखीम मूल्यांकन आणि तंत्रज्ञान नियोजन मजबूत करण्यासाठी डिझाइन केलेले “क्षितिज स्कॅनिंग” मध्ये सहकार्य करण्यास दोन्ही बाजूंनी सहमती दर्शविली.

संरक्षणाबाबत मोदींनी नमूद केले की दोन्ही देशांमध्ये दशकांपासून विश्वासार्ह सहकार्य आहे. नोव्हेंबर 2025 मध्ये स्वाक्षरी केलेल्या संरक्षण सहकार्य सामंजस्य कराराचा संदर्भ देत ते म्हणाले की यामुळे सहकार्यासाठी नवीन मार्ग खुला होईल. “एकत्रितपणे, आपण संयुक्त विकास, संयुक्त उत्पादन आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणासंदर्भात पुढे जाऊ,” असे ते म्हणाले.

दोन्ही नेत्यांनी नागरी अणुऊर्जा आणि अंतराळ क्षेत्रात सहकार्य वाढविण्यावरही भर दिला. त्यांनी इस्रायल स्पेस एजन्सी आणि भारतीय अंतराळ संशोधन संघटनेतील सुरू असलेल्या सहकार्याचे स्वागत केले, संयुक्त उपक्रम, नाविन्यपूर्ण भागीदारी आणि ज्ञान सामायिकीकरणाद्वारे इस्रायली स्पेस स्टार्ट-अप्स आणि भारतीय कंपन्यांमध्ये होणाऱ्या सहभागाची शक्यता लक्षात घेतली.

संयुक्त निवेदनात म्हटले आहे की नेत्यांनी भविष्यातील संरक्षण सहकार्यासाठी एक रोडमॅप तयार केला आहे आणि द्विपक्षीय संरक्षण संबंधांमध्ये व्याप्ती तसेच प्रमाणात स्थिर वाढ झाल्याचे मान्य केले आहे.

टीम भारतशक्ती