‘Exercise Bright Star 2025’ मुळे भारत बहुराष्ट्रीय दलात सामील

लष्करी कूटनीति आणि धोरणात्मक संरेखनाचे प्रदर्शन म्हणून, भारतीय सशस्त्र दल आणि मुख्यालयाच्या एकात्मिक संरक्षण कर्मचाऱ्यांमधील 700 हून अधिक कर्मचारी ‘Bright Star 2025’ या बहुराष्ट्रीय लष्करी सरावात सहभागी होण्यासाठी इजिप्तमध्ये पोहोचले आहेत. हा सराव 28 ऑगस्ट ते 10 सप्टेंबर दरम्यान मोहम्मद नागुइब लष्करी तळावर होणार आहे.

भारताच्या तीनही सेवा, लष्कर, नौदल आणि हवाई दल, दोन आठवड्यांच्या या सरावात उच्च-तीव्रतेच्या प्रशिक्षण ऑपरेशन्समध्ये सहभागी होतील, जो मध्य पूर्वेतील सर्वात मोठ्या प्रमाणात वारंवार होणाऱ्या लष्करी सरावांपैकी एक आहे. भारतीय तुकडी लाईव्ह-फायर प्रात्यक्षिके, कमांड पोस्ट सराव, कमी कालावधीचे संयुक्त प्रशिक्षण आणि विषय तज्ज्ञांच्या देवाणघेवाणीत भाग घेईल, ज्याचा उद्देश ऑपरेशनल सिनर्जी आणि संयुक्त तयारी वाढवणे आहे.

2025 ची आवृत्ती अशा वेळी येत आहे जेव्हा पश्चिम आशियामध्ये भू-राजकीय तणाव सर्वोच्च पातळीवर पोहोचला आहे, विशेषतः लाल समुद्र आणि आखाती प्रदेशात विकसित होत असलेल्या सुरक्षा गतिमानतेमध्ये. भारताचा सहभाग प्रादेशिक शांतता आणि स्थिरतेसाठी त्याची दृढ वचनबद्धता अधोरेखित करतो, त्याच वेळी भागीदार देशांसोबत आंतरकार्यक्षमता वाढवून दक्षिण आशियाच्या पलीकडे आपला धोरणात्मक ठसा उमटवत आहे.

जागतिक सैन्य मेळावा

या वर्षीच्या 19 व्या द्विवार्षिक सरावात 43 देशांचा सक्रिय सहभाग दिसून येईल, ज्यामध्ये 13 राष्ट्रे 7 हजार 900 हून अधिक सैन्य तैनात करणार असून उर्वरित निरीक्षक म्हणून उपस्थित राहणार आहेत.

कॅम्प डेव्हिड करारानंतर मूळतः अमेरिका आणि इजिप्तमधील द्विपक्षीय प्रयत्न, Bright Star नंतर संयुक्त सैन्य एकात्मता, दहशतवादविरोधी आणि हवाई, जमीन तसेच सागरी क्षेत्रात ऑपरेशनल समन्वय यावर लक्ष केंद्रित करणारे एक मजबूत बहुराष्ट्रीय व्यासपीठ बनले आहे.

यूएस सेंट्रल कमांडने ((CENTCOM) Bright Star चे वर्णन वॉशिंग्टन आणि कैरो यांच्यातील “ऐतिहासिक युती” चे प्रमाण म्हणून केले आहे, हिंसक अतिरेकीपणाचा सामना करण्यात आणि प्रादेशिक सुरक्षा चौकटींना पाठिंबा देण्यात त्याची मध्यवर्ती भूमिका अधोरेखित केली आहे.

भारताचा विस्तारित धोरणात्मक दृष्टिकोन

भारतासाठी, Bright Star केवळ रणनीतिक प्रशिक्षणापेक्षा बरेच काही देणारा आहे. हे जागतिक युतींशी देशाच्या वाढत्या सहभागाचे आणि परराष्ट्र धोरणाचा आधारस्तंभ म्हणून लष्करी मुत्सद्देगिरीवर लक्ष केंद्रित करण्याचे प्रतिबिंबित आहे. पारंपरिक आणि उदयोन्मुख सुरक्षा भागीदारांसोबत सहभागी होऊन, भारत इंडो-पॅसिफिक आणि त्यापलीकडे एक जबाबदार सुरक्षा रक्षक म्हणून आपले स्थान कायम ठेवत आहे.

अधिकाऱ्यांनी नमूद केले की हा सराव भारतीय सैन्यात तीनही सेनांमधील समन्वय मजबूत करण्यास देखील योगदान देईल, जे सध्या संरक्षण आधुनिकीकरण आणि एकात्मता सुधारणांअंतर्गत एक प्राधान्य क्षेत्र आहे.

पुढे काय

विकसित होत चाललेल्या संघर्षाच्या परिस्थिती आणि अपारंपरिक सुरक्षा धोक्यांसह, ब्राइट स्टार सारख्या सरावांना लवचिक, चपळ आणि परस्पर कार्यक्षम लष्करी युती निर्माण करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण मानले जाते. भारतासाठी, अशा सहभागामुळे समान विचारसरणीच्या राष्ट्रांशी जवळून सहकार्य करण्याचा आणि सुरक्षित तसेच नियमांवर आधारित जागतिक व्यवस्था तयार करण्यात सक्रियपणे सहभागी राहण्याचा त्याचा धोरणात्मक हेतू बळकट होतो.

हुमा सिद्दीकी