केल्या गेलेल्या दाव्यांपेक्षा तारिक रहमान खरोखरच अधिक श्रीमंत आहेत का?

“मुक्तिसंग्राम हा बांगलादेशचा आणि त्याच्या राजकारणाचा पाया आहे. 1971 च्या युद्धाशिवाय देशाच्या अस्तित्वाची कल्पनाही केली जाऊ शकत नाही.”

बांगलादेशच्या निर्मितीस कारणीभूत ठरलेल्या पाकिस्तानसोबतच्या युद्धाबद्दल बीएनपीचे कार्यकारी प्रमुख तारिक रहमान यांनी पहिल्यांदाच भाष्य केलेले नाही. पुढील महिन्यात निवडणुका जवळ येत असताना, ते पक्षाच्या प्रमुखपदाची औपचारिकपणे सूत्रे स्वीकारतील अशी अपेक्षा आहे, आणि या पार्श्वभूमीवर रहमान यांनी असा संकेत दिला आहे की, बीएनपी हा पाकिस्तानची बाजू घेणाऱ्या जमात-ए-इस्लामीसारखा राजकीय पक्ष नाही.

याचा अर्थ असा होतो का की त्यांच्यात कोणतीही निवडणूक आघाडी होणार नाही? अर्थात आताच याबाबत सांगणे कठीण आहे, परंतु अलीकडील एका जनमत चाचणीत बीएनपीला जमातपेक्षा निर्णायक आघाडी मिळाली आहे. त्यामुळे बीएनपीचे रणनीतिकार असा विचार करत असावेत की पक्षाने स्वबळावर निवडणूक लढवावी.

परंतु लोकांच्या धारणेला त्यांना लवकरच सामोरे जावे लागेल: पक्षाच्या निवडणूक प्रचारासाठी आपण निधी पुरवणार असल्याची त्यांची घोषणा भुवया उंचावणारी आहे. त्यांनी आणि इतर उमेदवारांनी आपले उत्पन्न कमी दाखवल्याच्या वृत्तांच्या पार्श्वभूमीवर, हा एक असा मुद्दा आहे ज्यावर विलंब न लावता आणि विश्वासार्ह पद्धतीने तोडगा काढणे आवश्यक आहे.

रहमान यांनी 6.75 लाख बांगलादेशी टका वार्षिक उत्पन्न जाहीर केले आहे, परंतु हिशोब जुळत नाही: त्यांचा अंदाजित निवडणूक प्रचाराचा खर्च त्यांच्या एकूण घोषित वार्षिक उत्पन्नाच्या जवळपास नऊ पट आहे.

बांगलादेशमध्ये, विशेषतः तारिक रहमान यांच्या कुटुंबाच्या बाबतीत, आर्थिक माहिती उघड न करणे ही एक प्रदीर्घ काळापासून चालत आलेली समस्या आहे. खालेदा झिया यांची संपत्तीही अनेकदा राजकीय वादाचा विषय ठरली आहे. 2017 मध्ये, अवामी लीगने आरोप केला होता की, झिया कुटुंबाने सौदी अरेबिया आणि कतारसह 12 देशांमध्ये जवळपास 12 अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक केली आहे, तरी त्यांनी आपले उत्पन्न त्यापेक्षा खूपच कमी असल्याचे जाहीर केले होते.

जमात पक्षामध्येही अशाच विसंगती आढळतात. अमीर शफीकुर रहमान यांचा पगार 3.6 लाख टका जाहीर करण्यात आला असून, त्यांच्या प्रचाराचा खर्च पक्षाच्या निधीतून केला जाईल, असे सांगण्यात आले असले तरी, ‘प्रथम आलो’च्या एका अहवालात त्यांच्या प्रतिज्ञापत्राचा हवाला देऊन असे उघड झाले आहे की, त्यांच्या मालकीचे 11.77 दशांश जमिनीवर एक डुप्लेक्स घर आहे. जमीन आणि घराची एकत्रित खरेदी किंमत 2.7 दशलक्ष टका दाखवण्यात आली आहे.

बाजाराची माहिती असलेल्या लोकांच्या मते, अशा घराची सध्याची किंमत अनेक कोटी रुपयांपेक्षा कमी नसेल, ज्यामुळे प्रत्यक्ष आणि घोषित उत्पन्नामधील विसंगती अधोरेखित होते.

हसिना-पश्चात बांगलादेशमध्ये, जिथे पारदर्शकता आणि बदलाची मागणी होत आहे, तिथे उत्पन्नाच्या घोषणेसह सादर केलेली प्रतिज्ञापत्रे ही एक स्पष्ट आठवण करून देतात की, झिया आणि हसिना सत्तेबाहेर असल्या तरी, जुन्या पद्धती अजूनही कायम आहेत.

ऐश्वर्या पारीख