पोखरणच्या वायुशक्ती-26 सरावात LCA तेजसच्या सहभागाबद्दल अनिश्चितता कायम

27 फेब्रुवारी रोजी जैसलमेर येथील पोखरण एअर-टू-ग्राउंड रेंज येथे होणाऱ्या भारतीय हवाई दलाच्या आगामी सराव वायुशक्ती-26 या फायर पॉवर प्रात्यक्षिकांमध्ये स्वदेशी बनावटीचे हलके लढाऊ विमान (LCA) तेजस Mk-1 सहभागी होऊ शकत नाही.

भारतीय हवाई दलाने आयोजित केलेला हा सराव जलद आणि निर्णायक प्रसंगामध्ये हवाई शक्ती प्रदान करण्याची, सुरुवातीपासूनच ऑपरेशनल वातावरणावर वर्चस्व गाजवण्याची आणि लढाऊ परिस्थिती दरम्यान सामरिक कृतींना धोरणात्मक परिणामांमध्ये रूपांतरित करण्याची क्षमता प्रदर्शित करण्यासाठी डिझाइन केला आहे.

यापूर्वी, संरक्षण मंत्रालयाने जाहीर केले होते की या कार्यक्रमात लढाऊ विमाने, वाहतूक प्लॅटफॉर्म आणि हेलिकॉप्टरचा समावेश असलेल्या पूर्ण-स्पेक्ट्रम ऑपरेशन्सचा समावेश असेल, ज्यामध्ये राफेल, जग्वार, मिराज-2000, सुखोई-30MKI, मिग-29, हॉक, C-130J, C-295 आणि C-17 विमाने, चेतक, ALH Mk-IV, Mi-17 IV, LCH, अपाचे आणि चिनूक सारख्या हेलिकॉप्टर तसेच दूरस्थपणे चालविल्या जाणाऱ्या विमानांचा समावेश असेल.

मात्र हाती आलेल्या वृत्तानुसार LCA तेजस Mk-1 या सरावात सहभागी होऊ शकणार नाही. 7 फेब्रुवारी रोजी एका तेजस विमानाने फ्रंटलाइन एअरबेसवर धावपट्टी ओलांडली आणि त्यात विमानाचे नुकसान झाले. विमानाचे निर्माता, हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेडने (HAL) या घटनेचे वर्णन जमिनीवर एक किरकोळ तांत्रिक घटना म्हणून केले होते आणि स्पष्ट केले होते की हा अपघात म्हणून बघितला जाऊ नये.

सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या घटनेनंतर IAF तेजसच्या ताफ्यात सुरक्षा तपासणी करत आहे. HAL ने म्हटले आहे की मानक कार्यप्रणालीचा भाग म्हणून या प्रकरणाचे विश्लेषण केले जात आहे आणि कंपनी ही समस्या सोडवण्यासाठी IAF सोबत काम करत आहे.

मुख्य प्रात्यक्षिकापूर्वी थरच्या वाळवंटात झालेल्या फुल-ड्रेस रिहर्सलमध्ये देखील विमान सहभागी झाले नसल्याचे वृत्त आहे आणि कदाचित ते या मुख्य कार्यक्रमात देखील सहभाग घेऊ शकणार नाही.

राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू या सराव प्रात्यक्षिकांमध्ये सहभागी होतील. या सरावात विविध प्रगत शस्त्र प्रणालींचा समावेश असेल, ज्यामध्ये कमी अंतरावर मारा करणारा लोटेरिंग दारूगोळा, आकाश आणि स्पायडर या हवाई संरक्षण प्रणाली आणि प्रति-मानव रहित हवाई प्रणाली यांचा समावेश असेल. विविध ऑपरेशनल परिस्थितींचे अनुकरण करण्यासाठी दिवस, संध्याकाळ आणि रात्र अशा टप्प्यांमध्ये मोहिमा नियोजित केल्या आहेत.

संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले आहे की हा कार्यक्रम ऑपरेशन सिंदूरच्या यशावर देखील प्रकाश टाकेल आणि हवाई क्षेत्राचे वर्चस्व, लांब पल्ल्यावरील अचूक लक्ष्यीकरण आणि बहु-डोमेन ऑपरेशन्समध्ये भारतीय हवाई दलाची भूमिका अधोरेखित करेल, भारताच्या राष्ट्रीय सुरक्षा व्यवस्थेचा एक प्रमुख आधारस्तंभ म्हणून त्याचे स्थान पुन्हा अधोरेखित करेल.

रवी शंकर