प्रजासत्ताक दिन संचलन: तिन्ही सेवांच्या चित्ररथामध्ये S-400 हवाई संरक्षण प्रणालीचे प्रदर्शन

ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान महत्त्वाची भूमिका बजावलेली भारताची S-400  हवाई संरक्षण प्रणाली, संरक्षण व्यवहार विभागाच्या त्रिसेवा चित्ररथाचा भाग म्हणून सोमवारी 77 व्या प्रजासत्ताक दिन संचलनात प्रदर्शित केली जाईल.

‘त्रि-सेवा चित्ररथ – ऑपरेशन सिंदूर’ असे शीर्षक असलेल्या या प्रदर्शनात, गेल्या वर्षी मे महिन्यात पाकिस्तानसोबत झालेल्या चार दिवसांच्या संघर्षादरम्यान लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाच्या संयुक्त लष्करी कारवाया आणि समन्वित कारवाईवर प्रकाश टाकला जाईल. संचलनासाठी निवडलेल्या 30 चित्ररथांपैकी हा चित्ररथ एक असून, त्याचा मुख्य भर आत्मनिर्भरता आणि राष्ट्रीय अभिमानावर आहे.

“जगातील सर्वाधिक लांब पल्ल्यावरून ज्या प्रणालीने पाकिस्तानी हवाई दलाची विमाने पाडली, ती S-400 हवाई संरक्षण प्रणाली संरक्षण व्यवहार विभागाच्या चित्ररथावर प्रथमच प्रदर्शित केली जाईल,” असे एअर कमोडोर मनीष सभरवाल यांनी शुक्रवारी सांगितले.

ही संकल्पना स्पष्ट करताना ते म्हणाले की, हा चित्ररथ ‘ऑपरेशन सिंदूर’ दरम्यान तिन्ही सेवांनी मिळवलेल्या अखंड समन्वयाचे प्रतिबिंब आहे. “यात या मोहिमेतील सर्व प्रमुख घटक दर्शविले आहेत, ज्यात Su-30 विमानाद्वारे ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राच्या प्रतिकात्मक प्रक्षेपणाचा समावेश आहे, ज्यामुळे पाकिस्तानच्या एका हवाई तळाचा नाश झाला,” असे ते म्हणाले.

एअर कमोडोर सभरवाल यांनी पुढे सांगितले की, S-400 सारख्या हवाई संरक्षण साधनांचा समावेश भारताच्या युद्धनीतीतील एकात्मिक दृष्टिकोनावर जोर देतो. “हा चित्ररथ राष्ट्राचा निर्धार अधोरेखित करतो आणि हे दाखवून देतो की जेव्हा आपण एकत्र लढतो, तेव्हा विजय निश्चित असतो,” असे ते म्हणाले.

या वर्षीच्या संचलनात ‘ऑपरेशन सिंदूर’ हे एक प्रमुख आकर्षण ठरण्याची शक्यता आहे, ज्यात तिन्ही सेवांच्या संयुक्ततेवर ठामपणे भर दिला गेला आहे.

संरक्षण मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, सुरुवातीचा भाग भारतीय नौदलाचे सागरी क्षेत्रावरील वर्चस्व अधोरेखित करतो, ज्यामुळे समुद्रकिनाऱ्यावर भक्कम नियंत्रण प्रस्थापित होते आणि शत्रूला कोणतीही कारवाई करण्याची संधीच मिळत नाही.

भारतीय सैन्याच्या पोलादी निर्धारातून प्रेरणा घेत, M777 अल्ट्रा-लाइट हॉवित्झर्स शत्रूचा इरादा हाणून पाडण्यासाठी अचूक आणि नियंत्रित मारा करतात. या लढाऊ रचनेचा आधारस्तंभ म्हणजे आकाश हवाई संरक्षण प्रणाली, जी भारताच्या स्तरित, एकात्मिक हवाई संरक्षण वास्तुकलेचे आणि एका दृढ, आव्हानात्मक हवाई क्षेत्राचे प्रतिनिधित्व करते.

चित्ररथाच्या मध्यभागी, भारताच्या राष्ट्रीय सुरक्षा सिद्धांतातील नवीन परिस्थितीचे प्रतिबिंब दर्शवणारी, म्हणजेच जलद प्रतिसाद, नियंत्रित वाढ आणि कोणतीही तडजोड न करता मिळवलेली अचूकता, अशी आक्रमणाची कथा उलगडेल. याशिवाय एक हॅरॉप लोइटरिंग दारुगोळा शत्रूच्या हवाई संरक्षण रडारला कसे निष्प्रभ करतो, ज्यामुळे मानवरहित अचूक युद्धतंत्रात भारताचे वाढते प्रावीण्य अधोरेखित होईल

त्यानंतर, SCALP क्षेपणास्त्रांनी सुसज्ज असलेले राफेल लढाऊ विमान दहशतवादी पायाभूत सुविधांवर कसा लक्ष्यित हल्ला करतो हे बघायला मिळेल. याचा समारोप Su-30 MkI विमानाद्वारे ब्रह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र डागून विमानतळे कशी नष्ट करण्यात आली याने होईल, जे भारताच्या खोलवर, वेगाने आणि निर्णायक परिणामासह हल्ला करण्याच्या क्षमतेचे एक प्रभावी प्रदर्शन असेल.

टीम भारतशक्ती