![](https://bharatshakti.in/wp-content/uploads/2024/03/LT-BSI-Defence.gif")
कडाक्याची थंडी, राजकीय तणाव आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सविषयी (AI) असलेल्या शंका, यापैकी कशाचाही दावोस येथे व्यवसायिक नेत्यांच्या तंत्रज्ञानामुळे नोकऱ्या निर्माण होण्याच्या क्षमतेबाबतच्या उत्साहावर काहीही परिणाम झाला नाही.
वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमच्या (WEF) वार्षिक बैठकीत दिग्गज कार्यकारी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, काही प्रमाणात नोकऱ्या जातील हे नक्की असले, तरी नवीन नोकऱ्यांच्या संधी निर्माण होतील. दोन अधिकाऱ्यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, ज्या कंपन्या आधीच कर्मचारी कपातीचा विचार करत होत्या, त्यांच्याकडून ‘AI’चा वापर केवळ एक निमित्त म्हणून केला जाईल.
चिप क्षेत्रातील दिग्गज जेन्सन हुआंग यांच्यासह, AI च्या ट्रिलियन-डॉलर विस्ताराचे समर्थक असलेल्या नेत्यांनी म्हटले की, या तंत्रज्ञानामुळे प्लंबर, इलेक्ट्रिशियन आणि पोलाद कामगारांसाठी जास्त पगार आणि अधिक नोकऱ्यांचे संकेत मिळत आहेत.
नोकऱ्यांच्या संधी
स्वित्झर्लंडच्या माउंटन रिसॉर्टमधील बैठकीत एनव्हिडियाचे (Nvidia) सीईओ म्हणाले की, “ऊर्जा क्षेत्र नोकऱ्या निर्माण करत आहे. चिप उद्योग नोकऱ्या निर्माण करत आहे. इन्फ्रास्ट्रक्चरचा थर नव्या नोकऱ्या निर्माण करत आहे.”
“नोकऱ्या, नोकऱ्या, नोकऱ्या,” असे हुआंग यांनी आपल्या भाषणात पुढे जोडले.
हा आशावाद अशावेळी समोर आला आहे, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आयात शुल्काचा निर्णय मागे घेण्यासाठी आणि ग्रीनलँडवरून युरोपसोबतचा सुरक्षा संबंध तुटण्यापासून वाचवण्यासाठी आवश्यक करार करेपर्यंत, दावोसमध्ये संभाव्य व्यापार युद्धाचे पडसाद उमटत होते.
परंतु AI विषयीचा साशंकपणा आतून धुमसतच होता.
प्रतिनिधींनी चर्चा केली की, चॅटबॉट्स ग्राहकांना मानसोपचारात्मक आजार आणि आत्महत्येपर्यंत नेऊ शकतात, तर कामगार संघटनांच्या नेत्यांनी अलीकडील तांत्रिक प्रगतीची किंमत किती आहे यावर प्रश्न उपस्थित केले.
“AI ला उत्पादकतेचे साधन म्हणून विकले जात आहे, ज्याचा अर्थ अनेकदा कमी कामगारांमध्ये अधिक काम करून घेणे असा होतो,” असे 2 कोटी सदस्यसंख्या असलेल्या UNI ग्लोबल युनियनच्या महासचिव ख्रिस्टी हॉफमन यांनी सांगितले.
अधिक परतावा
इंटरनेट सुरक्षा कंपनी ‘क्लाउडफ्लेअर’चे सीईओ मॅथ्यू प्रिन्स यांनी, दावोसच्या डोंगराश भागातील एका रेस्टॉरंटमध्ये रॉयटर्सला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले की, एआयची प्रगती सुरूच राहील आणि जिद्दी डेव्हलपर्स बाजारपेठ किंवा निधीतील चढ-उतारांवर मात करू शकतील.
प्रिन्स यांनी चेतावणी दिली की, भविष्यात AI इतके वर्चस्व गाजवू शकेल, की त्यामुळे छोटे व्यवसाय नष्ट होतील आणि स्वायत्त एजंट ग्राहकांच्या खरेदीच्या विनंत्या हाताळतील.
अलिकडच्या वर्षांत, 2022 मध्ये ChatGPT मुळे सुरू झालेल्या AI क्रेझचा फायदा कसा घ्यायचा आणि अपयशी AI पायलट प्रकल्पांपलीकडे कसे जायचे, यावर व्यवसायांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.
आयबीएमचे (IBM) मुख्य व्यावसायिक अधिकारी रॉब थॉमस म्हणाले की, “AI आता अशा टप्प्यावर पोहोचले आहे जिथे गुंतवणुकीवर परतावा मिळू शकतो.” त्यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, “तुम्ही आता खऱ्या अर्थाने कार्ये आणि व्यावसायिक प्रक्रिया स्वयंचलित करण्यास सुरुवात करू शकता.”
तथापि, पीडब्ल्यूसीने (PwC) म्हटले आहे की, सल्लागार संस्थेने अलीकडेच सर्वेक्षण केलेल्या 8 पैकी केवळ एका सीईओला असे वाटते की, एआय खर्च कमी करत आहे आणि महसूल वाढवत आहे. तसेच, AI च्या प्रचंड खर्चाची भरपाई कोणते बिझनेस मॉडेल करू शकते, हा प्रश्न अनुत्तरित आहेत.
‘बीएनवाय’ (BNY) च्या मुख्य व्यावसायिक अधिकारी कॅथिंका वाह्लस्ट्रॉम म्हणाल्या की, नवीन ग्राहकाची नोंदणी करण्यासाठी लागणारा संशोधनाचा वेळ दोन दिवसांवरून, थेट 10 मिनिटांपर्यंत कमी करून एआयने फायदा मिळवून दिला आहे.
गेल्या दीड महिन्यात, नेटवर्किंग कंपनी ‘सिस्को’ला जे प्रकल्प अत्यंत कंटाळवाणे वाटत होते; ज्यासाठी 19 मॅन-इयर्स कामाची गरज होती ते आता काही आठवड्यांत पूर्ण होत आहेत, असे कंपनीचे अध्यक्ष जीतू पटेल यांनी एका मुलाखतीत सांगितले.
“ज्या पद्धतीने आम्ही कोडिंग करतो, त्या पद्धतीचा खरोखर फेरविचार केला गेला आहे,” असे पटेल म्हणाले. त्यांनी पुढे असेही सांगितले की, सॉफ्टवेअर डेव्हलपर्सनी केवळ उत्पादनक्षमतेसाठीच नव्हे तर दीर्घकाळ ‘सुसंगत’ (relevant) राहण्यासाठी एआयचा स्वीकार केला पाहिजे.
कर्मचारी संख्या स्थिर
‘ब्लॅकरॉक’चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी रॉब गोल्डस्टीन यांनी मीडिया राऊंडटेबलमध्ये सांगितले की, जगातील सर्वात मोठ्या मालमत्ता व्यवस्थापकाने गेल्यावर्षी जवळपास $700 अब्ज निव्वळ नवीन ग्राहक मालमत्ता मिळवली आहे. ते AI कडे कर्मचारी कपातीचे साधन म्हणून न पाहता व्यवसाय विस्ताराचे साधन म्हणून पाहतात.
“आम्ही एकीकडे आमचा व्यवसाय वाढवत असताना, आमची कर्मचारी संख्या स्थिर ठेवण्यावर आमचा पूर्ण भर आहे,” असे गोल्डस्टीन म्हणाले.
दरम्यान, ॲमेझॉन (Amazon.com) पुढील आठवड्यात कर्मचारी कपातीची दुसरी फेरी नियोजित करत आहे, जे सुमारे 30,000 कॉर्पोरेट नोकऱ्या कमी करण्याच्या व्यापक उद्दिष्टाचा भाग आहे, अशी माहिती या प्रकरणाशी परिचित असलेल्या दोन व्यक्तींनी रॉयटर्सला दिली.
कॉर्पोरेट आश्वासने देऊनही नोकऱ्यांबद्दलची चिंता कायम असण्याचे एक कारण म्हणजे, AIच्या अंमलबजावणीमध्ये कामगारांचे मत फार कमी घेतले जाते, असे इंटरनॅशनल ट्रेड युनियन कॉन्फेडरेशनचे सरचिटणीस ल्यूक ट्रँगल यांनी सांगितले. या परिस्थितीत कामगार AIकडे “धोका” म्हणून पाहतात, असे ते म्हणाले.
‘तयार राहा’
अब्जाधीश समाजसेवक आणि मायक्रोसॉफ्टचे सह-संस्थापक बिल गेट्स यांच्या मते, “AI मुळे निर्माण होणाऱ्या संधी आणि बदलांसाठी जगाने ‘तयार राहणे’ आवश्यक आहे.”
गेट्स यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, “यामुळे तुमची अर्थव्यवस्था अधिक उत्पादक बनते, जी सामान्यतः चांगली गोष्ट आहे.”
त्यांनी कामगारांना मदत करण्यासाठी AI उपक्रमांवर कर लावण्याची कल्पना सुचवली, तसेच राजकारण्यांनी या तंत्रज्ञानाबाबत अधिक जाणकार होण्याचे आवाहन केले.
“नक्कीच समस्या आहेत, परंतु त्या सर्व सोडवता येण्यासारख्या आहेत,” असे गेट्स यांनी एआयबद्दल सामान्यपणे बोलताना जोडले.
गुरुवारी, दावोस परिषदेची सांगता एलोन मस्क यांच्या आशावादाने झाली. स्पेसएक्सचे संस्थापक आणि टेस्लाचे सीईओ मस्क यांनी संस्कृतीचे रक्षण करणे आणि तिला आंतरग्रहीय बनवण्याच्या त्यांच्या ध्येयाबद्दल चर्चा केली.
“जीवन जगताना, आशावादी राहून चुकीचे ठरणे यापेक्षा,निराशावादी राहून बरोबर ठरण्यापेक्षा केव्हाही चांगले,” असे मस्क यांनी उपस्थितांना सांगितले. त्यानंतर ते तिथे वाट पाहत असलेल्या पत्रकारांना चकवा देत, स्वयंपाक घराच्या मार्गे बाहेर पडले.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
