2025: DRDO ची विक्रमी कामगिरी, 11 प्रमुख करारांवरही स्वाक्षऱ्या

DRDO म्हणजेच संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने संरक्षण खरेदीच्या बाबतीत यंदा विक्रमी कामगिरी केली आहे. संस्थेच्या 68 व्या स्थापना दिनानिमित्त मुख्यालयाला दिलेल्या भेटीदरम्यान, संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी 2025 मधील DRDO च्या कामगिरीचा आढावा घेऊन 2026 साठी प्राधान्यक्रम निश्चित केले.

DRDO चे अध्यक्ष आणि संरक्षण संशोधन व विकास विभागाचे सचिव डॉ. समीर व्ही. कामत यांनी सांगितले की, DRDO ने विकसित केलेल्या प्रणालींच्या समावेशासाठी, संरक्षण संपादन परिषद (DAC) आणि सेवा खरेदी मंडळाने 2025 मध्ये सुमारे 1.3 लाख कोटी रुपयांच्या 22 ‘आवश्यकतेची स्वीकृती’ (AoN) प्रस्तावांना मंजुरी दिली, जी एका वर्षात मिळवलेली आतापर्यंतची सर्वाधिक रक्कम आहे. मंजूर झालेले सर्व प्लॅटफॉर्म देशांतर्गतच तयार केले जातील.

समावेशासाठी मंजूर झालेल्या प्रणालींमध्ये एकात्मिक हवाई संरक्षण शस्त्र प्रणाली, पारंपरिक बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र प्रणाली, ‘अनंत शस्त्र’ ही त्वरित प्रतिसाद देणारी जमिनीवरून हवेत मारा करणारी क्षेपणास्त्र प्रणाली, लांब पल्ल्याची हवेतून जमिनीवर मारा करणारी सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र प्रणाली, अस्त्र एमके-II हवेतून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र, श्रेणीसुधारित ड्रोन शोध प्रणाली, AEW&C Mk-1A विमान आणि अनेक नौदल व भूदल युद्ध प्रणाली यांचा समावेश आहे.

त्याचबरोबर, गेल्या वर्षी DRDO च्या उत्पादन भागीदारांसोबत 26 हजार कोटी रुपयांचे 11 करार करण्यात आले. यामध्ये नाग रणगाडाविरोधी क्षेपणास्त्र, अश्विनी रडार, हवाई संरक्षण अग्निनियंत्रण रडार, पिनाका रॉकेट प्रणालीची दारूगोळा, Mi-17 इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणाली, क्षेत्र प्रतिबंधक शस्त्रे आणि एटीएजीएस हॉवित्झर यांसारख्या प्रणालींचा समावेश आहे.

DRDO प्रमुखांनी सांगितले की, प्रलय हे जमिनीवरून जमिनीवर मारा करणारे क्षेपणास्त्र, आकाश-एनजी हवाई संरक्षण क्षेपणास्त्र, MPATGM, ER-ASR रॉकेट आणि नवीन पिढीचे रेडिओ व पाळत ठेवणाऱ्या प्रणालींसह विविध सामरिक आणि पारंपरिक शस्त्र कार्यक्रमांमध्ये 2025 मध्ये वापरकर्ता चाचण्यांमध्ये लक्षणीय प्रगती झाली. त्यांनी माहिती दिली की, 2025 मध्ये हलका रणगाडा, VSHORADS क्षेपणास्त्र, रुद्रम-2, लांब पल्ल्याची क्रूझ क्षेपणास्त्रे, नौदलविरोधी जहाज क्षेपणास्त्रे आणि अचूक ग्लाइड बॉम्ब यांसारख्या प्लॅटफॉर्मसाठी विकासात्मक चाचण्या देखील सुरू होत्या.

DRDO प्रमुखांनी विश्वास व्यक्त केला की, यापैकी अनेक प्रणाली 2026 मध्ये सेवेत समाविष्ट करण्यासाठी स्वीकारल्या जातील, ज्यामुळे आत्मनिर्भर भारत अभियानांतर्गत संरक्षण क्षेत्रातील आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने भारताचा प्रवास आणखी वेगवान होईल. त्यांनी संस्थेच्या विस्तारत असलेल्या औद्योगिक तळावरही प्रकाश टाकला, ज्यामध्ये आता 2 हजार 200 हून अधिक तंत्रज्ञान हस्तांतरण करारांचा समावेश आहे, तसेच 15 सेंटर ऑफ एक्सलन्सच्या माध्यमातून शैक्षणिक क्षेत्रासोबत वाढत्या सहकार्याचाही उल्लेख केला.

ऑपरेशन सिंदूरमध्ये DRDO च्या शस्त्र प्रणालींनी निर्णायक भूमिका बजावली: राजनाथ सिंह

राजनाथ सिंह यांनी ‘ऑपरेशन सिंदूर’मधील भूमिकेबद्दल DRDO च्या शास्त्रज्ञांचे कौतुक केले आणि सांगितले की, स्वदेशी शस्त्रास्त्रांनी “निर्णायक आणि निर्दोष” कामगिरी केली, ज्यामुळे सैनिकांचे मनोधैर्य वाढले आणि भारताच्या संरक्षण तंत्रज्ञान परिसंस्थेची परिपक्वता दिसून आली. ते म्हणाले की, सशस्त्र दलांना पुरवलेल्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि उपकरणांनी या मोहिमेदरम्यान अखंडपणे काम केले.

ते म्हणाले की, पुढील दशकात प्रस्तावित ‘सुदर्शन चक्र’ राष्ट्रीय हवाई आणि क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणालीच्या अंमलबजावणीमध्ये DRDO ची भूमिका केंद्रस्थानी असेल. सुदर्शन चक्र उपक्रमांतर्गत, DRDO पुढील दशकात देशभरातील महत्त्वाच्या प्रतिष्ठानांना सर्वसमावेशक हवाई संरक्षणासाठी प्रगत हवाई संरक्षण प्रणालींनी सुसज्ज करेल.

मंत्र्यांनी DRDO ला जागतिक तंत्रज्ञानाच्या शर्यतीत पुढे राहण्याचे आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सायबर सुरक्षा, अंतराळ प्रणाली आणि पुढील पिढीच्या इतर क्षेत्रांमध्ये आपले कार्य अधिक सखोल करण्याचे आवाहन केले.

टीम भारतशक्ती