Tuesday, March 3, 2026
Solar
Home Bharat Shakti Marathi चिनी दुर्मिळ खनिजांवरील अवलंबित्व कमी करण्याबाबत G7-भारतासोबत चर्चा

चिनी दुर्मिळ खनिजांवरील अवलंबित्व कमी करण्याबाबत G7-भारतासोबत चर्चा

0

G7 आणि इतर प्रमुख देशांचे अर्थमंत्री सोमवारी वॉशिंग्टनमध्ये भेटले. यावेळी चीनकडून मिळणाऱ्या दुर्मिळ खनिजांवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या मार्गांवर त्यांनी चर्चा केली, ज्यात किमान किंमत निश्चित करणे आणि पर्यायी पुरवठा वाढवण्यासाठी नवीन भागीदारी करणे यांचा समावेश होता, असे मंत्र्यांनी सांगितले.

अमेरिकेचे अर्थमंत्री स्कॉट बेसेंट यांनी बोलावलेल्या या बैठकीत G7 सदस्य राष्ट्रे जपान, ब्रिटन, फ्रान्स, जर्मनी, इटली, कॅनडा आणि अमेरिकेच्या अर्थमंत्र्यांसह ऑस्ट्रेलिया, मेक्सिको, दक्षिण कोरिया आणि भारताचे अधिकारी उपस्थित होते.

अमेरिकेचे व्यापार प्रतिनिधी जेमिसन ग्रीर आणि अमेरिकेच्या एक्सपोर्ट-इम्पोर्ट बँक व जेपी मॉर्गनचे प्रतिनिधीही या बैठकीला उपस्थित होते. मात्र या बैठकीनंतर सहभागींनी कोणतेही संयुक्त निवेदन जारी केलेले नाही.

ट्रेझरी विभागाने एका निवेदनात म्हटले आहे की, बेसेंट यांनी “महत्त्वाच्या खनिजांसाठी, विशेषतः दुर्मिळ मृदा घटकांसाठी, पुरवठा साखळी सुरक्षित आणि वैविध्यपूर्ण करण्याच्या उपायांवर चर्चा” केली आणि असा आशावाद व्यक्त केला की देश चीनपासून ‘संपूर्ण संबंध तोडण्याऐवजी’ ‘विचारपूर्ण जोखीम कमी करण्याच्या’ दिशेने वाटचाल करतील.

एका अमेरिकन अधिकाऱ्याने रविवारी सांगितले की, बेसेंट सहभागी देशांना चीनकडून मिळणाऱ्या महत्त्वाच्या खनिजांवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी प्रयत्न वाढवण्याचे आवाहन करणार आहेत. चीनने दुर्मिळ मृदा घटकांवर, विशेषतः जपानला होणाऱ्या पुरवठ्यावर, कठोर निर्यात नियंत्रणे लादली आहेत.

जपानच्या अर्थमंत्री सात्सुकी कातायामा यांनी सोमवारी संध्याकाळी पत्रकारांना सांगितले की, “दुर्मिळ मृदा घटकांसाठी चीनवरील अवलंबित्व वेगाने कमी करण्याच्या गरजेवर व्यापक सहमती झाली आहे.”

त्यांनी सांगितले की, G7 आणि समान विचारसरणीच्या देशांसाठी चीन-व्यतिरिक्त दुर्मिळ मृदा धातूंचा पुरवठा वाढवण्यासाठी आपण अल्प-मध्यम- आणि दीर्घ-मुदतीच्या धोरणात्मक दृष्टिकोनांची रूपरेषा मांडली आहे.

“यामध्ये कामगार परिस्थिती आणि मानवाधिकार यांसारख्या मानकांवर आधारित बाजारपेठा निर्माण करणे, तसेच विविध धोरणात्मक साधनांचा वापर करणे यांचा समावेश आहे – जसे की सार्वजनिक वित्तीय संस्थांकडून पाठिंबा, कर आणि आर्थिक प्रोत्साहन, व्यापार आणि शुल्कविषयक उपाययोजना, विलगीकरण उपाय आणि किमान किंमत निश्चिती,” असे कातायामा म्हणाल्या. “मी या उपायांप्रति वचनबद्ध राहण्याच्या महत्त्वावर भर दिला.”

वॉशिंग्टनमधील चीनच्या दूतावासाच्या प्रवक्त्यांशी प्रतिक्रियेसाठी तात्काळ संपर्क साधता आला नाही.

चीनचे वर्चस्व

या बैठकीत सहभागी झालेले देश आणि युरोपियन युनियन मिळून महत्त्वाच्या खनिजांच्या जागतिक मागणीपैकी 60 टक्के वाटा उचलतात. परंतु आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्थेनुसार, चीनचे पुरवठा साखळीवर वर्चस्व आहे, आणि तो तांबे, लिथियम, कोबाल्ट, ग्राफाइट आणि दुर्मिळ मृदा धातूंपैकी 47 टक्के ते 87 टक्के खनिजांवर प्रक्रिया करतो.

ही खनिजे संरक्षण तंत्रज्ञान, सेमीकंडक्टर, अक्षय्य ऊर्जा घटक, बॅटरी आणि शुद्धीकरण प्रक्रियांसाठी आवश्यक आहेत.

गेल्या आठवड्यात, चीनने जपानी लष्करासाठी असलेल्या आणि ज्यांचा नागरी व लष्करी दोन्ही कामांसाठी उपयोग होतो, अशा वस्तूंच्या निर्यातीवर बंदी घातली, ज्यात काही महत्त्वपूर्ण खनिजांचाही समावेश आहे.

जर्मनीचे अर्थमंत्री लार्स क्लिंगबेल यांनी सांगितले की, बैठकीत दुर्मिळ मृदा खनिजांसाठी संभाव्य किमान किंमत निश्चित करणे आणि पुरवठा वाढवण्यासाठी भागीदारी करण्यावर चर्चा झाली, परंतु हेही नमूद केले की चर्चा नुकतीच सुरू झाली असून अनेक मुद्दे अजूनही अनिर्णित आहेत.

ते म्हणाले की, या वर्षी सात प्रगत अर्थव्यवस्थांच्या गटाच्या (G7) फ्रेंच अध्यक्षतेखाली दुर्मिळ मृदा खनिजे आणि महत्त्वपूर्ण खनिजांचा पुरवठा हा एक प्रमुख विषय असेल.

चीनविरोधी आघाडी नाही

मात्र, त्यांनी चीनविरोधी आघाडीच्या संदर्भात इशारा दिला, आणि यावर जोर दिला की महत्त्वाच्या कच्च्या मालाचा पुरवठा विकसित करण्यासाठी युरोपला स्वतःहून अधिक वेगाने पुढे जाण्याची गरज आहे.

“माझ्यासाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट ही आहे की आपण युरोपमध्ये स्वस्थ बसून राहू नये,” असे क्लिंगबेल म्हणाले. “ना तक्रार करणे किंवा स्वतःची कीव करणे या गोष्टी आपल्याला मदत करतील; आपल्याला सक्रिय व्हावे लागेल.”

ते पुढे म्हणाले की, युरोपियन युनियनला गट स्तरावर अधिक निधीची आवश्यकता आहे, आणि त्यांनी एका नव्या जर्मन कच्च्या माल निधीचा उल्लेख केला.

युरोपियन युनियनने पुनर्वापराच्या बाबतीतही तातडीने पुढे पाऊल टाकले पाहिजे, असे क्लिंगबेल म्हणाले, आणि अवलंबित्व कमी करण्यासाठी तसेच पुरवठा वाढवण्यासाठी यामध्ये ‘मोठी क्षमता’ असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह) 

+ posts
Previous articleभारत-EU मुक्त व्यापार करार लवकरच प्रत्यक्षात येणार: मोदींची ग्वाही
Next articleOperation Sindoor Expanded Conventional Space, India Was Ready for Ground Offensive Against Pakistan: Army Chief

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here