पाकिस्तान- इंडोनेशिया यांच्यात JF-17 विमाने आणि ड्रोनबाबत चर्चा

पाकिस्तान आणि इंडोनेशिया यांच्यात एका संभाव्य संरक्षण करारावर प्रगत चर्चा सुरू असून त्याअंतर्गत जकार्ता पाकिस्तानकडून लढाऊ विमाने आणि सशस्त्र ड्रोन खरेदी करू शकते असे वृत्त रॉयटर्सने दिले आहे. या चर्चेची माहिती असलेल्या तीन सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी ही माहिती दिली आहे.

अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, इंडोनेशियाचे संरक्षण मंत्री शफ्री श्यामसोद्दीन यांनी इस्लामाबादमध्ये पाकिस्तान हवाई दलाचे प्रमुख एअर चीफ मार्शल झहीर अहमद बाबर सिद्धू यांची भेट घेऊन संरक्षण सहकार्याच्या शक्यतांवर चर्चा केली. यामध्ये JF-17 थंडर मल्टी-रोल फायटर जेट्स आणि मानवरहित हवाई प्रणालींच्या संभाव्य विक्रीचा समावेश आहे.

एका सूत्राने सांगितले की, ही चर्चा पाकिस्तान आणि चीनने संयुक्तपणे विकसित केलेल्या JF-17 विमानावर, तसेच पाळत ठेवण्यास आणि हल्ला करण्यास सक्षम असलेल्या ड्रोनवर केंद्रित होती. इतर दोन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, वाटाघाटी प्रगत टप्प्यावर पोहोचल्या आहेत आणि त्यात 40 हून अधिक JF-17 विमानांच्या विक्रीचा समावेश असू शकतो. इंडोनेशियाने पाकिस्तानच्या शाहपर सशस्त्र ड्रोनमध्येही रस दाखवला असल्याचेही एका अधिकाऱ्याने सांगितले.

वितरणाच्या वेळापत्रकांबद्दल किंवा प्रस्तावित कराराच्या कालावधीबद्दल कोणतीही माहिती उघड करण्यात आलेली नाही. दोन्ही देशांकडून उच्च-स्तरीय बैठकीची पुष्टी केली गेली असली तरी कराराची घोषणा करणे मात्र टाळले आहे.

इंडोनेशियाच्या संरक्षण मंत्रालयाचे प्रवक्ते ब्रिगेडियर जनरल रिको रिकार्डो सिराईत यांनी रॉयटर्सला सांगितले की, “या बैठकीत धोरणात्मक संवाद, संरक्षण संस्थांमधील संवाद मजबूत करणे आणि दीर्घकाळात विविध क्षेत्रांमध्ये परस्पर फायदेशीर सहकार्याच्या संधी यासह सामान्य संरक्षण सहकार्य संबंधांवर चर्चा करण्यावर लक्ष केंद्रित करण्यात आले.” त्यांनी पुढे सांगितले की, या चर्चेतून अद्याप कोणतेही ठोस निर्णय झालेले नाहीत.

पाकिस्तानच्या लष्कराने एका निवेदनात म्हटले आहे की, स्यामसोएद्दीन यांनी लष्करप्रमुख फील्ड मार्शल असीम मुनीर यांचीही भेट घेतली. या भेटीत “परस्पर हिताचे मुद्दे, विकसित होत असलेली प्रादेशिक आणि जागतिक सुरक्षा परिस्थिती आणि द्विपक्षीय संरक्षण सहकार्य वाढवण्याच्या मार्गांचा शोध” यावर चर्चा झाली.

इंडोनेशियन हवाई दलाचे आधुनिकीकरण

सध्या सुरू असलेल्या खरेदी वाटाघाटींची माहिती असलेल्या एका स्वतंत्र सुरक्षा सूत्राने सांगितले की, पाकिस्तानने केवळ लढाऊ विमानेच नव्हे, तर हवाई संरक्षण प्रणाली, विविध स्तरांवरील वैमानिक प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि इंडोनेशियाच्या हवाई दलासाठी अभियांत्रिकी सहाय्याचाही प्रस्ताव दिला आहे.

“इंडोनेशियाचा करार अंतिम टप्प्यात आहे,” असे हवाई दलाच्या खरेदी प्रकरणांची माहिती असलेले निवृत्त एअर मार्शल असीम सुलेमान यांनी रॉयटर्सला सांगितले. त्यांच्या अंदाजानुसार, चर्चेत असलेल्या JF-17 विमानांची संख्या सुमारे 40 आहे.

गेल्या महिन्यात इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष प्रबोवो सुबियांतो यांच्या पाकिस्तान दौऱ्यानंतर या वाटाघाटी सुरू झाल्या आहेत, ज्या दरम्यान दोन्ही देशांनी संरक्षण सहकार्यासह द्विपक्षीय संबंध अधिक दृढ करण्यास सहमती दर्शवली होती.

इंडोनेशिया आपल्या जुन्या हवाई दलाच्या ताफ्याचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी सक्रियपणे प्रयत्न करत आहे आणि गेल्या काही वर्षांत मोठ्या ऑर्डर्स दिल्या आहेत. यामध्ये 2022 मध्ये 42 फ्रेंच राफेल जेट्ससाठी 8.1 अब्ज डॉलर्सचा करार आणि गेल्या वर्षी तुर्कीकडून 48 KAAN लढाऊ विमाने खरेदी करण्याचा करार यांचा समावेश आहे. जकार्ताने चीनची J-10 लढाऊ विमाने खरेदी करण्याच्या शक्यताही तपासल्या आहेत आणि F-15EX जेट्सबाबत अमेरिकेशी चर्चा सुरू ठेवली आहे.

पाकिस्तानच्या संरक्षण क्षेत्राचा वाढता प्रभाव

पाकिस्तानचा संरक्षण उद्योग स्वतःला प्रादेशिक शस्त्र पुरवठादार म्हणून स्थापित करण्याचा प्रयत्न करत असल्याने, त्याने परदेशातील विपणन प्रयत्नांना गती दिली आहे. रॉयटर्सच्या मते, गेल्या वर्षी भारतासोबतच्या चार दिवसांच्या लष्करी संघर्षादरम्यान पाकिस्तानी जेट्सचा वापर केल्यापासून त्यांच्या शस्त्रास्त्र प्रणालींमध्ये रस वाढला आहे.

या प्रयत्नांमध्ये JF-17 हे विमान केंद्रस्थानी आहे, जे अझरबैजानसोबतच्या अलीकडील संरक्षण करारांमध्ये आणि लिबियाच्या राष्ट्रीय सैन्यासोबतच्या कथित 4 अब्ज डॉलर्सच्या शस्त्र करारात सामील आहे. इस्लामाबाद बांगलादेशसोबतही घनिष्ठ संरक्षण संबंध प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करत आहे, ज्यामध्ये सुपर मुशशाक प्रशिक्षण विमाने आणि JF-17 लढाऊ विमानांच्या विक्रीचा समावेश असू शकतो.

रॉयटर्सने यापूर्वी वृत्त दिले आहे की, पाकिस्तान सौदी अरेबियासोबत 2 अब्ज ते 4 अब्ज डॉलर्सच्या संरक्षण करारावर चर्चा करत आहे, ज्यामध्ये सौदी कर्जाचे लष्करी उपकरणांच्या पुरवठ्यात रूपांतर करण्याचा संभाव्य समावेश आहे.

टीम भारतशक्ती