रशिया-युक्रेन शांतता चर्चेत डोनेस्टकचाच मुख्य अडथळा

युक्रेन आणि रशियाचे प्रतिनिधी मंगळवार आणि बुधवारी जिनेव्हा येथे अमेरिकेच्या मध्यस्थीने शांतता चर्चेच्या नवीन फेरीसाठी भेटतील. क्रेमलिनचे म्हणणे आहे की, या चर्चेत भूभागावर- डोनेस्टक जो मुख्य अडचणीचा मुद्दा आहे- लक्ष केंद्रित केले जाण्याची शक्यता आहे.

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प मॉस्को आणि कीववर 1945 नंतरचे युरोपमधील सर्वात मोठे युद्ध संपवण्यासाठी करार करण्यासाठी दबाव आणत आहेत. दुसरीकडे युक्रेनचे अध्यक्ष व्होलोडिमिर झेलेन्स्की यांनी तक्रार केली आहे की त्यांच्या देशावर सवलती देण्यासाठी सर्वात जास्त दबाव आणला जात आहे.

रशिया अशी मागणी करत आहे की युक्रेनने डोनेस्टकच्या पूर्वेकडील प्रदेशाचा उर्वरित 20 टक्के भाग सोपवावा जो मॉस्कोने ताब्यात घेण्यात अयशस्वी ठरला आहे – जो कीव करण्यास नकार देतो.

“यावेळी, मुख्य विषयाबरोबरच विस्तृत मुद्द्यांवर चर्चा करण्याचा विचार आहे. मुख्य मुद्दे प्रदेश आणि आम्ही मांडलेल्या मागण्यांशी संबंधित इतर सर्व गोष्टींशी संबंधित आहेत,” असे क्रेमलिनचे प्रवक्ते दिमित्री पेस्कोव्ह यांनी सोमवारी पत्रकारांना सांगितले.

अबू धाबीमध्ये चर्चेच्या दोन फेऱ्या झाल्या, ज्या दोन्ही बाजूंनी रचनात्मक असल्याचे म्हटले होते परंतु त्यात कोणतेही मोठे यश मिळू शकले नाही, त्यानंतर आता हे ठिकाण स्विस किनाऱ्यावरील शहरात बदलण्यात आले आहे.

24 फेब्रुवारी रोजी रशियाने त्याच्या आकाराने खूपच लहान असलेल्या शेजाऱ्यावर केलेल्या आक्रमणाला चार वर्षे पूर्ण होत आहे. जिनेव्हा येथील चर्चेची पुढची फेरी काही दिवस आधी आयोजित केली जात आहे. या संघर्षात हजारो लोक मारले गेले आहेत, लाखो लोक घरे सोडून पळून गेले आहेत आणि अनेक युक्रेनियन शहरे, गावे आणि गावे या संघर्षामुळे उद्ध्वस्त झाली आहेत.

रशियाने युक्रेनच्या राष्ट्रीय भूभागाचा सुमारे 20 टक्के भाग व्यापला आहे, ज्यामध्ये क्रिमिया आणि 2022 च्या आक्रमणापूर्वी ताब्यात घेतलेल्या पूर्व डोनबास प्रदेशाचा काही भाग समाविष्ट आहे. ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर केलेल्या अलिकडच्या हवाई हल्ल्यांमुळे कडक हिवाळ्यात लाखो युक्रेनियन लोकांना ऊर्जा आणि वीजेपासून वंचित राहावे लागले आहे.

शांततेच्या आशा कमी

क्रेमलिनने सांगितले की रशियन शिष्टमंडळाचे नेतृत्व राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांचे सहाय्यक व्लादिमीर मेडिन्स्की करतील.

तथापि, युक्रेनियन वाटाघाटीकर्त्यांनी भूतकाळात मेडिन्स्कीवर रशियाच्या आक्रमणाचे निमित्त म्हणून इतिहासाबद्दल व्याख्यान दिल्याचा आरोप केल्याने जिनेव्हामध्ये कोणत्याही महत्त्वपूर्ण प्रगतीची अपेक्षा आणखी कमी झाली आहे.

लष्करी गुप्तचर प्रमुख इगोर कोस्ट्युकोव्ह देखील चर्चेत भाग घेतील, तर पुतिन यांचे विशेष दूत किरिल दिमित्रीव्ह आर्थिक मुद्द्यांवरील वेगळ्या कार्यगटाचा भाग असतील.

शनिवारी वार्षिक म्युनिक सुरक्षा परिषदेत बोलताना झेलेन्स्की म्हणाले की त्यांना आशा आहे की जिनेव्हा चर्चा “गंभीर, वस्तुनिष्ठ… परंतु प्रामाणिकपणे कधीकधी असे वाटते की दोन्ही बाजू पूर्णपणे वेगळ्या गोष्टींबद्दल बोलत आहेत”.

कीवच्या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व युक्रेनच्या राष्ट्रीय सुरक्षा आणि संरक्षण परिषदेचे सचिव रुस्तेम उमरोव्ह आणि झेलेन्स्कीचे चीफ ऑफ स्टाफ किरिलो बुडानोव्ह करतील. वरिष्ठ राष्ट्रपती सहाय्यक सेर्ही किस्लित्स्या देखील उपस्थित राहतील.

शिष्टमंडळ जिनेव्हाला रवाना होण्यापूर्वी, उमरोव्ह म्हणाले की युक्रेनचे “शाश्वत आणि चिरस्थायी शांततेचे” ध्येय अपरिवर्तित राहिले आहे.

झापोरिझ्झिया अणुऊर्जा प्रकल्पाचे नियंत्रण कोणी करावे आणि युद्धानंतरच्या युक्रेनमध्ये पाश्चात्य सैन्याची संभाव्य भूमिका यासारख्या मुद्द्यांवर भूभागाप्रमाणेच रशिया आणि युक्रेनमध्येही बरेच अंतर आहे.

अमेरिकेचे राजदूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि जारेड कुशनर ट्रम्प प्रशासनाचे प्रतिनिधित्व करतील, असे एका सूत्राने रॉयटर्सला सांगितले. ते या आठवड्यात इराणसोबत जिनेव्हामध्ये होणाऱ्या चर्चेतही सहभागी होत आहेत.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)