2024-25 या आर्थिक वर्षात, भारताचे वार्षिक संरक्षण उत्पादन ₹1,50,590 कोटींच्या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचले आहे. हे गेल्या वर्षीच्या ₹1.27 लाख कोटींच्या तुलनेत 18% अधिक असून, 2019-20 पासून यामध्ये 90% ची प्रभावी वाढ झाली आहे.
संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी या कामगिरीचे कौतुक केले असून, याला “भारताचा संरक्षण औद्योगिक पाया मजबूत होत असल्याचे स्पष्ट सूचक” म्हटले आहे. संरक्षण उत्पादन विभाग, संरक्षण सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (DPSUs), सार्वजनिक उत्पादक आणि खाजगी उद्योगांनी या यशात दिलेल्या योगदानाचे त्यांनी श्रेय दिले.
एकूण उत्पादनात DPSUs आणि इतर सार्वजनिक क्षेत्रातील युनिट्सचा वाटा सुमारे 77% होता, तर खाजगी क्षेत्राचा वाटा 23% होता, जो मागील वर्षाच्या 21% वरून वाढला आहे. ही वाढ संरक्षण इकोसिस्टममध्ये त्यांच्या वाढत्या सहभागाचे प्रतीक आहे. DPSUs च्या उत्पादनात वार्षिक 16% वाढ झाली, तर खाजगी क्षेत्राच्या उत्पादनात 28% वाढ झाली.
अधिकाऱ्यांनी दोन्ही क्षेत्रांतील सातत्यपूर्ण वाढीचे श्रेय धोरणात्मक सुधारणा, ‘व्यवसाय सुलभता’ (ease of doing business) मध्ये झालेली सुधारणा आणि ‘आत्मनिर्भर भारत‘ उपक्रमांतर्गत स्वदेशीकरणाला दिलेल्या दशकभराच्या प्रोत्साहनाला दिले. आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि देशांतर्गत गरजा पूर्ण करू शकणारा तसेच निर्यातीला चालना देणारा आत्मनिर्भर संरक्षण उत्पादन तळ (manufacturing base) तयार करण्याला सरकारने प्राधान्य दिले आहे.
निर्यात क्षेत्रातही विक्रमी वाढ झाली असून, 2024-25 या आर्थिक वर्षात संरक्षण निर्यात ₹23,622 कोटींवर पोहोचली आहे. ही वाढ मागील वर्षाच्या ₹21,083 कोटींच्या तुलनेत 12% अधिक आहे.
Under the leadership of Prime Minister Shri @narendramodi India’s defence production has hit a record high!
The annual defence production has soared to an all-time high figure of Rs 1,50,590 crore in the Financial Year (FY) 2024-25. These numbers indicate a robust 18% growth…
— Rajnath Singh (@rajnathsingh) August 9, 2025
सातत्यपूर्ण धोरणात्मक पाठबळ, खासगी क्षेत्राचा वाढता सहभाग आणि बळकट होत चाललेली निर्यात क्षमता, यामुळे संरक्षण मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की, हे क्षेत्र आगामी वर्षांत आणखी वेगाने वाढण्याची अपेक्षा आहे.
– टीम भारतशक्ती
