कोणीतरी त्याला भाषण करताना दूर ढकलले म्हणून इतर भारतीयांविरुद्धचे त्याचे द्वेषपूर्ण भाषण अर्ध्यातच थांबवण्यात आले. मात्र तो बोलत असताना समोरच्या प्रेक्षकांमध्ये मोठ्या प्रमाणात आरडाओरडा आणि जल्लोष सुरू होता. या घटनेने ऑस्ट्रेलियातील 8 लाख 45 हजार भारतात जन्मलेल्या आणि आता तिथे स्थायिक झालेल्या भारतीयांना मोठा धक्का बसला आहे, जी एकूण लोकसंख्येच्या 10 टक्क्यांहून थोडी जास्त आहे.
भारतीय नागरिक आरोग्यसेवा, माहिती तंत्रज्ञान आणि अभियांत्रिकी या सारख्या क्षेत्रांमधील महत्त्वपूर्ण कौशल्ये ऑस्ट्रेलियात आणतात, परंतु पुराणमतवादी रेडिओ नेटवर्कने दावा केला आहे की 1 हजार 544 स्थलांतरित, जे पूर्णपणे भरलेल्या पाच बोईंग ड्रीमलाइनरच्या समतुल्य आहेत, ते “दिवसागणिक, आठवड्याागणिक” ऑस्ट्रेलियात येत आहेत.
सरकारी आकडेवारी मात्र उलट दर्शवणारी आहे, गेल्या वर्षीच्या स्थलांतरितांची संख्या 4 लाख 46 हजार इतकी होती, जी मागील वर्षाच्या 5 लाख 56 हजार या सर्वोच्च संख्येपेक्षा कितीतरी पटीने कमी होती. परंतु वाढत्या घरांचा तुटवडा आणि नोकऱ्या तसेण सार्वजनिक सेवांवरील वाढत्या दबावाच्या वेळी, स्थलांतरितविरोधी निदर्शने बहुसंख्य श्वेत लोकसंख्येच्या एका वर्गातील भावना प्रतिबिंबित करतात.
सिडनी, मेलबर्न आणि इतर शहरांमध्ये, तथाकथित “मार्च फॉर ऑस्ट्रेलिया” मध्ये अनेकदा प्रक्षोभक घोषणा, विदेशी लोकांबद्दल द्वेषपूर्ण संदेश आणि अति-उजव्या घटकांची उपस्थिती बघायला मिळाली, ज्यात नव-नाझी विचारसरणींना प्रोत्साहन देण्यासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या व्यक्तींचाही समावेश होता.
या रॅलींपूर्वी वाटप केलेल्या प्रचारात्मक साहित्यात भारतीय स्थलांतरितांना “अस्थिर सामूहिक स्थलांतर” असे आयोजकांनी वर्णन केलेल्या प्रतीकांचे प्रतीक म्हणून स्पष्टपणे वेगळे केले होते.
मेलबर्नमधील ह्युगो लेनन आणि सिडनीमधील बेक फ्रीडम यासारख्या ज्ञात अति-उजव्या प्रभावकारांनी या मोर्चांचे समन्वय केले होते. मुख्य प्रवाहातील ऑस्ट्रेलियन नेत्यांनी मोठ्या प्रमाणावर निषेध केलेल्या, ‘स्थलांतर’ कथांचे समर्थन केल्याबद्दल आणि बदनाम ‘ग्रेट रिप्लेसमेंट’ कट रचनेच्या सिद्धांताचे आवाहन केल्याबद्दल दोघेही कुप्रसिद्ध आहेत.
नवी दिल्लीत, परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी या मुद्द्यावर थेट भाष्य केले.
“ऑस्ट्रेलियातील आमचे उच्चायुक्त आणि वाणिज्य दूतावास ऑस्ट्रेलिया सरकार आणि भारतीय डायस्पोराच्या प्रतिनिधींशी जवळून संपर्कात राहिले आहेत,” असे ते म्हणाले. “निदर्शनांपूर्वी, आमच्या समुदायाबद्दल वाटणाऱ्या चिंता ऑस्ट्रेलियन सरकारसमोर मांडण्यात आल्या होत्या.”
ऑस्ट्रेलियाने भारताच्या संपर्काला औपचारिक प्रतिसाद दिल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
“सरकार आणि विरोधी पक्षातील वरिष्ठ नेत्यांनी ऑस्ट्रेलियातील बहुसांस्कृतिकतेच्या मूल्याचा जाहीरपणे पुनरुच्चार केला आणि भारतीय डायस्पोराच्या योगदानाचे कौतुक केले,” असेही त्यांनी नमूद केले.
“विविधता ही ताकद आहे यावर आमचा अजूनही विश्वास आहे. ऑस्ट्रेलियाबरोबरची आमची सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारी केवळ सामायिक हितसंबंधांवरच नव्हे तर लोकांमधील दृढ संबंधांवरही आधारित आहे.”
ऑस्ट्रेलियन संघराज्य आणि राज्य नेत्यांनी या निदर्शनांचा निषेध केला असून ती विभाजनकारी आणि ऑस्ट्रेलियन मूल्यांचे प्रतिनिधित्व न करणारी असल्याचे म्हटले. देशाच्या मानवाधिकार आयोगानेही चिंता व्यक्त केली आणि असा इशारा दिला की वर्णद्वेषी वक्तव्याचे सामान्यीकरण सामाजिक एकात्मतेला धोका निर्माण करेल.
हुमा सिद्दीकी
