भ्रष्टाचारविरोधी मोहीम: चीनच्या आपत्कालीन व्यवस्थापन मंत्र्यांची चौकशी सुरू

एकीकडे लष्करातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर व्यापक कारवाई सुरू असताना, चीनच्या आपत्कालीन व्यवस्थापन मंत्री वांग शियांग्शी यांची देखील शिस्त आणि कायद्याचे गंभीर उल्लंघन केल्याच्या संशयावरून चौकशी सुरू असल्याचे चीनच्या भ्रष्टाचारविरोधी संस्थेने शनिवारी सांगितले.

सेंट्रल कमिशन फॉर डिसिप्लिन इन्स्पेक्शनने कम्युनिस्ट पक्षाचे सचिव म्हणून देखील काम करणाऱ्या वांग यांच्याबद्दलच्या आपल्या संक्षिप्त निवेदनात अधिक तपशील दिलेला नाही. अशा चौकशा सामान्यतः भ्रष्टाचाराच्या चौकशा म्हणून समजल्या जातात. पदावर असलेल्या सरकारी मंत्र्याला औपचारिक चौकशीला सामोरे जावे लागणे ही तुलनेने दुर्मिळ घटना आहे, जी या प्रकरणाची संवेदनशीलता अधोरेखित करते.

पदस्थ मंत्र्याविरुद्ध सुरू झाली दुर्मिळ चौकशी

63 वर्षीय वांग जुलै 2022 पासून आपत्कालीन व्यवस्थापन मंत्रालयाचे नेतृत्व करत आहेत. हे पद स्वीकारण्यापूर्वी, त्यांनी सरकारी मालकीच्या ‘नॅशनल एनर्जी इन्व्हेस्टमेंट कॉर्प’ या ऊर्जा उत्पादक कंपनीचे अध्यक्ष म्हणून काम केले होते. त्यांची सुरू असणारी चौकशी ही अलीकडच्या वर्षांतील अशा काही मोजक्या घटनांपैकी एक आहे, ज्यात एका विद्यमान मंत्र्याला शिस्तभंगाच्या अधिकाऱ्यांनी लक्ष्य केले आहे.

देखरेख करणाऱ्या संस्थेने हे कथित उल्लंघन कधी घडले किंवा ते वांग यांच्या सध्याच्या भूमिकेशी किंवा पूर्वीच्या पदांशी संबंधित होते की नाही, याबद्दल कोणताही खुलासा केलेला नाही. परिणामी, चौकशीची व्याप्ती आणि दिशा याबद्दल प्रश्नचिन्ह कायम आहेत.

या आठवड्याच्या सुरुवातीला जारी केलेल्या एका अधिकृत निवेदनानुसार, ही घोषणा होण्याच्या काही दिवस आधी, वांग मंत्रालयाच्या एका नियमित अंतर्गत बैठकीत सार्वजनिकरित्या उपस्थित होते. या बैठकीत कार्यकर्त्यांनी आत्मटीका केली, जी कम्युनिस्ट पक्षात एक सामान्य प्रथा आहे.

भ्रष्टाचारविरोधी मोहीमेची तीव्रता वाढली

अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या नेतृत्वाखालील तीव्र झालेल्या भ्रष्टाचारविरोधी मोहिमेदरम्यान वांग यांच्या चौकशीला सुरुवात झाली आहे. गेल्या आठवड्यात, चीनच्या संरक्षण मंत्रालयाने सांगितले की, ते देशाचे सर्वोच्च जनरल आणि शी जिनपिंग यांच्यानंतर सैन्यातील दुसरे सर्वात शक्तिशाली व्यक्ती झांग युक्सिया यांची चौकशी करत आहेत. या घोषणेने एक स्पष्ट संकेत दिला की, ही मोहीम सत्तेच्या सर्वोच्च स्तरापर्यंत पोहोचत आहे.

या महिन्याच्या सुरुवातीला शी जिनपिंग म्हणाले होते की, भ्रष्टाचाराविरुद्धची लढाई ही अशी लढाई आहे जी चीन हरू शकत नाही. गेल्या वर्षी उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांविरुद्ध विक्रमी 65 चौकशांनंतर त्यांची ही टिप्पणी आली आहे, जी अंमलबजावणीची वाढती व्याप्ती दर्शवते.

अलीकडच्या वर्षांत, भ्रष्टाचारविरोधी मोहीम केंद्र सरकारमधील व्यक्तींच्या पलीकडे विस्तारली आहे. विद्यापीठे आणि सरकारी मालकीच्या उद्योगांच्या माजी प्रमुखांची देखील चौकशी वाढली आहे, जे भ्रष्टाचाराच्या जोखमीसाठी असुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या संस्थांवर व्यापक लक्ष केंद्रित करत असल्याचे दर्शवते.

अधिकाऱ्यांविरुद्धच्या चौकशीचे जाळे विस्तारले

वांग यांच्यावरील चौकशी हे शिस्तपालन प्राधिकरणांनी जाहीर केलेले एकमेव प्रकरण नव्हते. सरकारी मालकीच्या ‘चायना डेली’ या माध्यमानुसार, भ्रष्टाचारविरोधी संस्थेने इनर मंगोलिया स्वायत्त प्रदेशाचे माजी पक्ष सचिव सुन शाओचेंग यांच्याविरुद्धही चौकशी सुरू केली आहे.

त्या प्रकरणाचे तपशीलही मर्यादित असले तरी, करण्यात आलेली ही घोषणा अधोरेखित करते की माजी प्रादेशिक नेते पद सोडल्यानंतरही नजरेखाली राहतात. या प्रकरणांचा एकूण गोषावरा हा संदेश देतात की आजी आणि माजी अधिकारी अशा दोघांनाही लक्ष्य केले जाऊ शकते.

अर्थात केंद्रीय शिस्तपालन आयोगाने सुरुवातीच्या टप्प्यात अनेकदा कमी माहिती प्रसिद्ध केली असली तरी, गैरव्यवहार सिद्ध झाल्यास अशा चौकशीमुळे पक्षातून हकालपट्टी, फौजदारी आरोप किंवा दीर्घ कारावासाची शिक्षा होऊ शकते.

या घडामोडींवरून असे सूचित होते की बीजिंग सरकार, लष्कर आणि सरकारी संबंधित क्षेत्रांमधील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर दबाव कायम ठेवू इच्छित आहे, कारण नेतृत्व भ्रष्टाचारविरोधी कारवाईला राजकीय शिस्त आणि स्थिरतेसाठी केंद्रस्थानी म्हणून सादर करत आहे.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)