शुक्रवारी गोव्यात आयोजित एका समारंभात ‘ICG जहाज अमूल्य’ या नवीन पिढीच्या वेगवान गस्ती जहाजाचा (Fast Patrol Vessel – FPV) भारतीय तटरक्षक दलाने (ICG) आपल्या ताफ्यात समावेश केला. दलाच्या सुरू असलेल्या ताफा आधुनिकीकरण आणि विस्ताराच्या दिशेने टाकण्यात आलेले हे आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
‘अमूल्य’ हे गोवा शिपयार्ड लिमिटेडद्वारे (GSL) भारतीय तटरक्षक दलासाठी बांधल्या जात असलेल्या आठ ‘अदम्य’ श्रेणीच्या वेगवान गस्ती जहाजांपैकी तिसरे जहाज आहे. बहु-उद्देशीय भूमिकांसाठी डिझाइन केलेले हे जहाज पाळत ठेवणे, प्रतिबंध करणे, शोध आणि बचाव कार्य, तस्करीविरोधी मोहीम आणि प्रदूषण प्रतिसाद यांसारख्या क्षेत्रांसाठी कार्ये करेल, ज्यामुळे तटरक्षक दलाची कार्यक्षमता आणि सागरी क्षेत्रातील जागरूकता वाढेल.
51 मीटर लांबीच्या या वेगवान गस्ती जहाजामध्ये एक आधुनिक, कार्यक्षम रचना आहे, जी दीर्घकाळ टिकून राहण्यासाठी आणि जलद प्रतिसादासाठी अनुकूल आहे. प्रत्येकी 3 हजार किलोवॅट शक्ती निर्माण करणाऱ्या दोन प्रगत डिझेल इंजिनांमुळे, हे जहाज 27 नॉट्सचा कमाल वेग गाठू शकते आणि त्याची कार्यक्षमतेची क्षमता दीड हजार सागरी मैल आहे, ज्यामुळे भारताच्या सागरी क्षेत्रांमध्ये दीर्घकाळ तैनाती करणे शक्य होते. हे जहाज स्वदेशी, अत्याधुनिक शस्त्रे आणि प्रणालींनी सुसज्ज आहे, ज्यामुळे सागरी कामगिरीसाठी उत्तम कुशलता आणि कार्यात्मक लवचिकता प्रदान करते.
सेवेत दाखल झाल्यावर, ICGS अमूल्य ओडिशातील पारदीप येथे तैनात असेल आणि कमांडर, कोस्ट गार्ड प्रदेश (ईशान्य) यांच्या प्रशासकीय व परिचालन नियंत्रणाखाली कार्य करेल.
संरक्षण मंत्रालयाने भारतीय तटरक्षक दलासाठी आठ वेगवान गस्ती जहाजांच्या बांधकामासाठी जीएसएलसोबत 473 कोटी रुपयांच्या एकूण प्रकल्पाच्या खर्चाचा करार केला होता. 60 टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी घटकांसह, ‘अमूल्य’ हे जहाज स्वदेशी जहाजबांधणीतील भारताच्या वाढत्या क्षमता अधोरेखित करते आणि सरकारच्या ‘आत्मनिर्भर भारत’ व ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमांशी सुसंगत आहे.
फेब्रुवारी 1977 मध्ये सात जहाजांच्या प्रारंभिक ताफ्यासह स्थापन झालेले भारतीय तटरक्षक दल आज भारताच्या 2.01 दशलक्ष चौरस किलोमीटरच्या विशेष आर्थिक क्षेत्रातील सागरी हितांचे रक्षण करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. 2030 पर्यंत या दलाची ताकद 200 जहाजे आणि 100 विमानांपर्यंत वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे, ज्यामुळे भारताची किनारी आणि सागरी सुरक्षा रचना लक्षणीयरीत्या वाढेल.
टीम भारतशक्ती
