म्यानमारच्या लष्कर प्रमुखांची राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीसाठी उमेदवारी

राजकीय भूमिकेसाठी स्वतःला प्राधान्य देऊ पाहणाऱ्या म्यानमारच्या लष्करी राजवटीचे प्रमुख मिन आँग ह्लाइंग यांचे नाव, या युद्धग्रस्त आग्नेय आशियाई राष्ट्राच्या नवीन राष्ट्रपतीची निवड करण्यासाठी होणाऱ्या संसदीय मतदानाकरिता, सोमवारी एका खासदाराने प्रस्तावित केले.

2011 पासून म्यानमारच्या लष्कराचे नेतृत्व करणारे मिन आँग ह्लाइंग हे, देशाच्या संसदेत नव्यानेच गठीत झालेल्या कनिष्ठ सभागृहातील खासदारांनी उपराष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार म्हणून जाहीर केलेल्या दोन व्यक्तींपैकी एक होते.

राष्ट्रपतीपदासाठी मतदान

देशाचे वरिष्ठ सभागृह उपराष्ट्रपतीपदाच्या उमेदवाराचेही नामांकन करेल, आणि त्यानंतर होणाऱ्या मतदानात दोन्ही सभागृहे मिळून या तिघांमधून राष्ट्रपतींची निवड करतील. त्या मतदानाची तारीख अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही.

सरकारी माध्यमांवरील कामकाजाच्या थेट प्रसारणानुसार, लष्कराशी संलग्न पक्षाचे खासदार क्यॉ क्वे हटे यांनी संसदेच्या कनिष्ठ सभागृहात सांगितले की, “वरिष्ठ जनरल मिन आँग ह्लाइंग यांचे नाव उपराष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार म्हणून प्रस्तावित आहे.”

डिसेंबर आणि जानेवारीमध्ये तीव्र संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर झालेल्या वादग्रस्त निवडणुकीनंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. ही निवडणूक लष्कराच्या पाठिंब्याने चालणाऱ्या ‘युनियन सॉलिडॅरिटी अँड डेव्हलपमेंट पार्टी’ने जिंकली असली तरी, संयुक्त राष्ट्र आणि अनेक पाश्चात्य देशांनी तिला एक ढोंग म्हणून मोठ्या प्रमाणावर हिणवले होते.

2021 च्या लष्करी उठावापासून म्यानमार हिंसाचाराच्या विळख्यात आहे, ज्यामध्ये ‘तात्माडॉ’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या लष्कराने नोबेल शांतता पुरस्कार विजेत्या आँग सान सू की यांच्या लोकशाही मार्गाने निवडून आलेल्या सरकारला पदच्युत केले होते.

दीर्घकालीन उद्दिष्ट

देशाच्या लष्करानेच तयार केलेल्या 2008 च्या संविधानानुसार, विश्लेषकांचे असे म्हणणे आहे की, राष्ट्रपतीपदाच्या उमेदवारांनी नामनिर्देशन दाखल करण्याच्या वेळी सक्रिय लष्करी अधिकारी किंवा सरकारी कर्मचारी असू नये.

गेली अनेक दशके म्यानमारवर वर्चस्व गाजवणाऱ्या लष्कराकडून सत्तेच्या हस्तांतरणाबाबत देण्यात आलेला एक दुर्मिळ सार्वजनिक संकेत म्हणून, मिन आँग ह्लाइंग यांच्या उपप्रमुखांनी गेल्या आठवड्यात सांगितले की, या अत्यंत गुप्तता बाळगणाऱ्या संस्थेच्या नेतृत्वात फेरबदल होण्यास आता सुरुवात झाली आहे.

“हे सुरुवातीपासूनच मिन आँग ह्लाइंग यांचे उद्दिष्ट राहिले आहे,” असे स्वतंत्र विश्लेषक ह्टिन क्यॉ अये यांनी म्हटले; त्यांनी या संदर्भात जनरलच्या संभाव्य राष्ट्रपतीपदाच्या भूमिकेकडे लक्ष वेधले.

“हा एका लष्करी नेत्याचा राज्य करण्यापासून, राष्ट्रपती म्हणून राज्य करण्याकडे झालेला बदल आहे.”

म्यानमारच्या दक्षिणेकडील एका कुटुंबात जन्मलेल्या मिन आँग ह्लाइंग यांनी लष्करात दाखल होण्यापूर्वी कायद्याचा अभ्यास केला होता. त्यानंतर त्यांनी लष्करातील विविध पदांवर काम करत टप्प्याटप्प्याने प्रगती केली आणि अखेरीस 2011 मध्ये त्यांना लष्करप्रमुखपदी बढती मिळाली

एक कठोर लष्करी नेता आणि एक निर्दयी प्रशासक म्हणून ओळखले जाणारे मिन आँग ह्लाइंग यांनी, देशातील उच्चभ्रू वर्गाला हाताळण्याच्या आपल्या अत्यंत कसलेल्या क्षमतेवरही विसंबून राहण्याचे धोरण अवलंबले आहे; यामध्ये आपल्या निष्ठावानांना महत्त्वाची पदे सोपवणे आणि राजकीय प्रतिस्पर्ध्यांना शिक्षा करणे यांसारख्या डावपेचांचा समावेश असल्याचे ‘रॉयटर्स’ने वृत्त दिले आहे.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)