ब्राझिलियन एरोस्पेस प्रमुख एम्ब्रेअर डिफेन्स अँड सिक्युरिटी आणि भारताच्या महिंद्रा ग्रुपने भारतीय हवाई दलाच्या मध्यम वाहतूक विमान (MTF) कार्यक्रमासाठी C-390 मिलेनियम लष्करी वाहतूक विमान संयुक्तपणे देण्यासाठी स्ट्रॅटेजिक कोऑपरेशन करारावर (SCA) स्वाक्षरी केली आहे.
नवी दिल्लीतील एरोसिटी येथे एम्ब्रेअरच्या नवीन भारतीय मुख्यालयाच्या उद्घाटनासोबतच हा करार झाला आहे. या करारामुळे संरक्षण, नागरी विमान वाहतूक आणि शहरी हवाई गतिशीलता (UAM) सारख्या उदयोन्मुख क्षेत्रांमध्ये कंपनीची भारताप्रती असलेली वाढती वचनबद्धता अधोरेखित करतो.
उद्घाटन समारंभाला ब्राझीलचे उपाध्यक्ष गेराल्डो अल्कमिन, संरक्षण मंत्री जोसे मुसिओ, भारताचे नागरी विमान वाहतूक मंत्री किंजरापु राममोहन नायडू आणि ब्राझीलचे भारतातील राजदूत केनेथ फेलिक्स हॅक्झिन्स्की दा नोब्रेगा यांच्यासह वरिष्ठ मान्यवर उपस्थित होते.
एम्ब्रेअर आणि महिंद्रा यांच्यातील कराराचा उद्देश भारताला C-390 मिलेनियमसाठी उत्पादन, असेंब्ली, देखभाल आणि समर्थनासाठी एक प्रमुख केंद्र म्हणून स्थापित करणे आहे, ज्यामुळे ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमांतर्गत देशाच्या महत्त्वाकांक्षा बळकट होतील, असे कंपन्यांनी सांगितले. जागतिक स्तरावर दहाहून अधिक हवाई दलांद्वारे आधीच वापरात असलेले किंवा ऑर्डरवर असलेले हे विमान भारताच्या वाढत्या धोरणात्मक आणि मानवीय गरजांसाठी आधुनिक, बहु-मिशन उपाय म्हणून स्थान मिळवत आहे.
C-390 त्याच्या वर्गात उत्कृष्ट कामगिरी देते, ज्यामध्ये 26 टन पेलोड क्षमता, 470-नॉट क्रूझिंग स्पीड आणि सैन्य वाहतूक, वैद्यकीय निर्वासन, अग्निशमन, हवेतून हवेत इंधन भरणे आणि मानवतावादी मदत यासारख्या मोहिमांमध्ये बहुमुखी प्रतिभा यांचा समावेश आहे.
“हा करार महिंद्रासोबतच्या आमच्या भागीदारीतील एक महत्त्वाचा टप्पा असून भारताच्या संरक्षण आधुनिकीकरणाच्या उद्दिष्टांप्रती आमच्या समर्पणाची पुष्टी करतो,” असे एम्ब्रेअर संरक्षण आणि सुरक्षा विभागाचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी बॉस्को दा कोस्टा ज्युनियर म्हणाले. “C-390 मिलेनियममधील क्षमता सिद्ध झालेल्या आहेत आणि महिंद्रासह, आम्ही भारताच्या स्वावलंबनाच्या दृष्टिकोनाला सुसंगत असे समाधान देण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.”
महिंद्रा ग्रुपच्या कार्यकारी मंडळाचे सदस्य विनोद सहाय यांनीही या भावनेला दुजोरा दिला: “आमच्या सहकार्यामुळे C-390 मिलेनियम केवळ भारतीय हवाई दलाच्या ऑपरेशनल गरजा पूर्ण करत नाही तर स्थानिक उत्पादन आणि समर्थनाद्वारे भारताच्या एरोस्पेस परिसंस्थेला बळकटी देते.”
ब्राझील उपराष्ट्रपतींच्या भारत भेटीदरम्यान आणि फेब्रुवारी 2026 मध्ये ब्राझीलचे अध्यक्ष लुईझ इनासियो लुला दा सिल्वा यांच्या अपेक्षित भेटीपूर्वी घडणाऱ्या या दुहेरी घडामोडी – नवीन कार्यालय आणि धोरणात्मक करार – भू-राजकीयदृष्ट्या देखील महत्त्वपूर्ण आहेत. हे उच्च-स्तरीय संबंध द्विपक्षीय आर्थिक, तांत्रिक आणि संरक्षण सहकार्य अधिक दृढ करण्यासाठी व्यापक प्रयत्नांचा एक भाग आहेत.
भारतातील उपस्थिती अधिक दृढ करणे
एम्ब्रेअर इंडियाचे नवीन कार्यालय कंपनीच्या सर्व व्यवसाय युनिट्स, संरक्षण, व्यावसायिक विमान वाहतूक, कार्यकारी विमाने, सेवा आणि समर्थन आणि UAM साठी एक मध्यवर्ती केंद्र म्हणून काम करेल. हे पाऊल भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या एरोस्पेस क्षेत्रात अधिक खोलवर अंतर्भूत होण्यासाठी आणि खरेदी, अभियांत्रिकी आणि पुरवठा साखळी विकासात भारतीय उद्योग भागीदारांसोबत जवळून काम करण्यासाठी दीर्घकालीन धोरणात्मक दृष्टिकोनाचे प्रतिबिंबित करते.
एम्ब्रेअरचे अध्यक्ष आणि सीईओ फ्रान्सिस्को गोम्स नेटो म्हणाले, “एम्ब्रेअरच्या जागतिक दृष्टिकोनात भारत केंद्रस्थानी आहे.” “नवी दिल्लीतील आमचे नवीन कार्यालय सर्वत्र सहकार्य मजबूत करेल आणि जागतिक विमान वाहतूक केंद्र बनण्याच्या भारताच्या महत्त्वाकांक्षेला पाठिंबा देईल.”
ब्राझिलियन कंपनीने दोन दशकांहून अधिक काळ भारतात आपली उपस्थिती कायम ठेवली आहे, या कंपनीची विमाने भारतीय हवाई दल, सीमा सुरक्षा दल (BSF) आणि स्टार एअर सारख्या व्यावसायिक ऑपरेटरना सेवा देत आहे. ERJ145 हे भारताच्या ‘नेत्रा’ एअरबोर्न अर्ली वॉर्निंग अँड कंट्रोल सिस्टमसाठी (AEW&C) व्यासपीठ म्हणून काम करते आणि लेगसी 600 VIP वाहतुकीसाठी वापरात आहे.
नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रात, एम्ब्रेअरचे ई-जेट्स टियर-टू आणि टियर-थ्री शहरांमध्ये प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी वाढविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत, जे भारताच्या ‘उडान’ योजनेशी आणि हवाई प्रवेशाचे विकेंद्रीकरण करण्याच्या प्रयत्नांशी सुसंगत आहेत.
अर्बन एअर मोबिलिटीमध्ये प्रवेश
समांतरपणे, एम्ब्रेअर-समर्थित इव्ह एअर मोबिलिटी धोरणात्मक भागीदारीद्वारे भारतात eVTOL उपायांचा शोध घेत आहे. जेटसेटगो आणि हंच मोबिलिटीसोबतच्या सहकार्याचा उद्देश इलेक्ट्रिक कम्युटर फ्लाइट्स आणि अर्बन एअर ट्रॅफिक मॅनेजमेंट (UATM) उपाय सादर करणे आहे, ज्याची सुरुवात बेंगळुरूमधील पायलट प्रोग्रामपासून होईल, ज्यामुळे ते दक्षिण आशियातील पहिले अर्बन एअर मोबिलिटी हब बनेल.
एम्ब्रेअरला AEW&C प्लॅटफॉर्मसह आगामी भारतीय संरक्षण निविदांमध्ये भाग घेण्याची अपेक्षा आहे, कदाचित आधीच्या ERJ145 एअरफ्रेमवर बांधणी करणे याचाही त्यात समावेश असेल. लष्करी आणि नागरी दोन्ही क्षेत्रांमध्ये मजबूत गतीसह, कंपनी केवळ उपकरण पुरवठादार म्हणूनच नव्हे तर भारताच्या एरोस्पेस प्रवासात दीर्घकालीन, मूल्यवर्धित भागीदार म्हणून स्वतःचे स्थान निर्माण करत आहे.
हुमा सिद्दीकी
