यावर्षी ऑक्टोबरमध्ये होणाऱ्या, संयुक्त राष्ट्र सैन्यदल परिषदेचे (United Nations Troop Contributor Chiefs Conclave) भारत पहिल्यांदाच यजमानपद भूषवणार आहे. मात्र, या परिषदेसाठी भारताने पाकिस्तान आणि चीनच्या सैन्य दलांना निमंत्रण न देण्याचा निर्णय घेतला आहे. संरक्षण सूत्रांनुसार, राष्ट्रीय सुरक्षेच्या मुद्द्यांवरून आणि भारताच्या दोन्ही देशांशी असलेल्या तणावपूर्ण संबंधांमुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
पाकिस्तानला वगळण्याचे कारण: दहशतवाद आणि पुलवामा हल्ला
पाकिस्तानला वगळण्यामागे, सीमारेषेवर सतत होणारा दहशतवाद आणि विशेषतः २२ एप्रिल रोजी पुलवामा येथे झालेला दहशतवादी हल्ला हे प्रमुख कारण आहे. हा हल्ला लष्कर-ए-तैयबा (LeT) या दहशतवादी संघटनेच्या प्रॉक्सी गट ‘द रेसिस्टन्स फ्रंट’ (TRF) ने केला होता. भारतीय संरक्षण सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या हल्ल्यामध्ये पाकिस्तानी लष्कर प्रमुख जनरल असीम मुनीर यांचा थेट सहभाग असल्याचे निश्चित झाले आहे. या हल्ल्यामध्ये पाकिस्तानी लष्कर आणि ISIचा सहभाग असल्याचे ठोस पुरावे भारताकडे आहेत.
यामुळे, भारतीय लष्कराने पाकिस्तानसोबतचे सर्व लष्करी संबंध तात्पुरते स्थगित केले आहेत. परिणामी, पाकिस्तान संयुक्त राष्ट्र शांतता मोहिमेतील एक प्रमुख योगदानकर्ता देश असूनही, जनरल असीम मुनीर यांना परिषदेचे निमंत्रण देण्यात आलेले नाही.
चीनला वगळण्याचे कारण: LAC वरील तणाव
चीनच्या पीपल्स लिबरेशन आर्मीला (PLA) या परिषदेतून वगळण्यात आले आहे. पूर्व लडाखमधील प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर (LAC) २०१० पासून सुरू असलेला तणाव आणि चीनची आक्रमक भूमिका हे यामागील कारण आहे. अनेक बैठका होऊनही दोन्ही देशांमधील विश्वास अजूनही पूर्णपणे प्रस्थापित झालेला नाही.
चीनचे LAC वरील सततचे अतिक्रमण आणि पाकिस्तानसोबतचे त्यांचे जवळचे लष्करी आणि गुप्तचर संबंध, विशेषतः भारताच्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’ दरम्यान, हे घटक या निर्णयाला कारणीभूत ठरले आहेत. जोपर्यंत चीनसोबतचे संबंध सुधारत नाहीत, तोपर्यंत भारत आपल्या यजमानपदी होणाऱ्या कोणत्याही बहुपक्षीय संरक्षण परिषदेत चीनला निमंत्रण देणार नाही, असे भारतीय संरक्षण अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
भारताची UN शांतता मोहिमेतील भूमिका आणि संरक्षण क्षमता
UN सदस्य राष्ट्र सैन्य दल परिषदेचा उद्देश, UN शांतता मोहिमेतील प्रमुख देशांमध्ये संवाद आणि समन्वय वाढवणे हा आहे. सध्या जगभरात ११ शांतता मोहिमा सुरू आहेत.
भारत UN शांतता मोहिमेतील सर्वात मोठा आणि सातत्यपूर्ण योगदानकर्ता आहे. भारताचे जवळपास ५,००० सैनिक ९ वेगवेगळ्या मोहिमांमध्ये तैनात आहेत. परिषदेदरम्यान, सहभागी होणारे सैन्य प्रमुख राजस्थानमधील थर वाळवंटात जाऊन भारताच्या एकात्मिक फायरपावर प्रदर्शनाचे साक्षीदार होणार आहेत. या प्रदर्शनात भारताच्या स्वदेशी बनावटीच्या रणगाड्या, तोफा आणि अत्याधुनिक शस्त्रे दाखवली जातील, जे भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील आत्मनिर्भरतेवर भर देतात.
टीम भारतशक्ती
