सिंध “भारतात परत येऊ शकतो” या संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अलिकडच्या विधानांवर पाकिस्तानने सोमवारी कडक टीका केली. हे वक्तव्य भ्रामक, फेरविचार करण्याजोगे आणि विस्तारवादी हिंदुत्वाच्या मानसिकतेचे प्रतिबिंब असल्याचे म्हटले आहे. इस्लामाबादने नवी दिल्लीला संयुक्त राष्ट्रांच्या ठरावांनुसार आणि काश्मिरी लोकांच्या आकांक्षांच्या अनुषंगाने जम्मू आणि काश्मीर प्रश्न सोडवण्यासाठी “विश्वसनीय पावले” उचलण्याचे आवाहन केले.
कडक शब्दात दिलेल्या निवेदनात, पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने भारतीय संरक्षणमंत्र्यांवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त सीमांना आव्हान देण्याचा आणि आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार सार्वभौमत्वाच्या तत्त्वांचे उल्लंघन करण्याचा आरोप केला आहे.
“पाकिस्तानच्या सिंध प्रांताबाबत भारतीय संरक्षणमंत्र्यांच्या भ्रामक आणि धोकादायकपणे संशोधनवादी विधानांचा पाकिस्तान तीव्र निषेध करतो,” असे निवेदनात म्हटले आहे. “अशा विधानांमुळे विस्तारवादी हिंदुत्ववादी मानसिकता दिसून येते जी प्रस्थापित वास्तवांना आव्हान देण्याचा आणि मान्यताप्राप्त सीमा आणि राज्य सार्वभौमत्वाला कमकुवत करण्याचा प्रयत्न करते,” असे या निवेदनात म्हटले आहे.
‘सीमा कायमस्वरूपी नसतात, सिंध भारतात परत येऊ शकते’: राजनाथ सिंह यांचे वक्तव्य
रविवारी नवी दिल्लीतील सिंधी समाज संमेलनात बोलताना राजनाथ सिंह म्हणाले की सिंध सध्या पाकिस्तानचा भाग असला तरी, भारताच्या संस्कृतीशी त्याचा खोलवर संबंध आहे. त्यांनी असेही म्हटले की भूराजकीय सीमा कायमस्वरूपी नसतात. त्यामुळे भविष्यात सिंध “भारतात परत येऊ” शकते असेही त्यांनी म्हटले.
“आज, सिंधची भूमी भारताचा भाग नसू शकते, परंतु संस्कृतीच्या दृष्टीने, सिंध नेहमीच भारताचा भाग राहील,” असे सिंह म्हणाले. “आणि भूमीचा प्रश्न आहे तर, सीमा बदलू शकतात. कोणाला माहित आहे – उद्या सिंध पुन्हा भारतात परत येऊ शकते.” फाळणीनंतर हिंसाचारामुळे पळून गेल्याच्या आठवणींना उजाळा देत हे भाषण भारतातील 25 लाख सिंधी लोकांमध्ये प्रतिध्वनित झाले.
सिंध आता पाकिस्तानचा एक प्रांत असून 1947 पूर्वी अविभाजित भारताचा भाग होता आणि सिंधू संस्कृतीचे जन्मस्थान आहे. आज भारतात मोठ्या प्रमाणात राहणाऱ्या सिंधी समुदायाचे ते पूर्वजांचे जन्मस्थान आहे.
ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक संदर्भ
सिंह यांनी ज्येष्ठ भाजप नेते लालकृष्ण अडवाणी यांच्या लेखनाचा संदर्भ दिला, ज्यात फाळणीनंतरही सिंधी हिंदूंना अनेक दशके भावनिक आणि सांस्कृतिक बंध जाणवत आहेत यावर प्रकाश टाकण्यात आला होता. अडवाणी यांच्या लेखाचा संदर्भ देताना सिंह यांनी नमूद केले की त्या पिढीतील अनेक सिंधी हिंदूंनी “अजूनही सिंधचे भारतापासून वेगळे होणे स्वीकारलेले नाही.”
त्यांनी असेही म्हटले की, ऐतिहासिकदृष्ट्या, सिंधमधील हिंदू आणि अनेक मुस्लिम दोघेही सिंधू नदीचे पाणी पवित्र मानत होते.
राजनैतिक तणाव
भारत आणि पाकिस्तानमधील तणाव वाढलेल्या काळात, विशेषतः मे महिन्यात भारताने केलेल्या ऑपरेशन सिंदूरच्या पार्श्वभूमीवर, हे वक्तव्य करण्यात आले आहे. तणावपूर्ण संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर सिंह यांनी केलेल्या वक्तव्यामुळे तीव्र राजनैतिक प्रतिक्रिया उमटण्याची शक्यता आहे आणि पाकिस्तानकडून आलेले विधान येत्या काळात आणखी राजकीय तणाव वाढण्याचे संकेत देते.
टीम भारतशक्ती
