पुतीन यांच्या फोन कॉलनंतर युद्धविरामाबाबत कोणतीही प्रगती नाही : ट्रम्प

रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांच्याशी झालेल्या फोनवरील संभाषणानंतर युक्रेनमधील युद्ध संपवण्याच्या दिशेने कोणतीही प्रगती झाली नाही, असे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गुरुवारी मान्य केले. क्रेमलिनने दावा केला आहे की पुतीन यांनी संघर्षाच्या मूळ कारणांना तोंड देण्याच्या मॉस्कोच्या वचनबद्धतेवर भर दिला.

 

पुतीन यांचे सहाय्यक युरी उशाकोव्ह यांनी वाचून दाखवलेल्या निवेदनानुसार, जवळजवळ एक तास चाललेल्या या संभाषणात दोन्ही नेत्यांनी कीवला काही अमेरिकन शस्त्रास्त्रे पाठवण्याबाबत अलिकडे घेण्यात आलेल्या विरामाबद्दल कोणतीही चर्चा केली नाही.

अयशस्वी मुत्सद्देगिरी

मुत्सद्देगिरीच्या माध्यमातून युक्रेनमधील रशियाचे युद्ध संपवण्याचे अमेरिकेचे प्रयत्न मोठ्या प्रमाणात थांबले आहेत आणि पुतीन यांच्यावर प्रामाणिकपणे वाटाघाटी करण्यासाठी दबाव वाढवण्यासाठी ट्रम्प यांना काही रिपब्लिकन नेत्यांसह वाढत्या आवाहनांचा सामना करावा लागला आहे.

कॉल संपल्यानंतर काही तासांतच, कीवच्या उत्तरेकडील उपनगरातील एका अपार्टमेंट इमारतीत रशियन ड्रोन हल्ल्यामुळे आग लागली, असे युक्रेनियन अधिकाऱ्यांनी सांगितले. त्यामुळे संघर्षाच्या मार्गात फारसा बदल झाला आहे असे म्हणता येणार नाही.

कीवमध्येच, रॉयटर्सच्या साक्षीदारांनी स्फोट आणि मोठ्या प्रमाणात मशीन-गन गोळीबार झाल्याचे वृत्त दिले आहे. हवाई संरक्षण युनिट्स राजधानीवर ड्रोनशी लढत होती, तर देशाच्या पूर्वेकडील भागात रशियन गोळीबारात पाच लोक ठार झाले.

आयोवा येथील प्रचार-शैलीतील कार्यक्रमासाठी रवाना होण्यापूर्वी, ट्रम्प यांनी वॉशिंग्टनच्या बाहेरील हवाई तळावर पत्रकारांना संक्षिप्त टिप्पणी करताना सांगितले की, “मी त्यांच्याबरोबर कोणतीही प्रगती करू शकलो नाही.”

अमेरिका-युक्रेन चर्चा

दरम्यान, युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांनी आदल्या दिवशी डेन्मार्कमध्ये पत्रकारांना सांगितले की, काही शस्त्रास्त्रांच्या पाठवणीत जो विराम घेण्यात आला आहे  त्याबद्दल शुक्रवारी ट्रम्प यांच्याशी बोलणे होईल अशी आपणास आशा आहे. याबाबतचा खुलासा या आठवड्याच्या सुरुवातीला करण्यात आला होता.

वॉशिंग्टनहून आयोवाला रवाना होताना पत्रकारांशी बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, “आम्ही” शस्त्रास्त्रे  पाठवणे पूर्णपणे थांबवलेले नाही.”  युक्रेनला आधी इतकी शस्त्रे पाठवल्याबद्दल त्यांनी आधीचे अध्यक्ष जो बायडेन यांना दोष दिला की त्यामुळे अमेरिकेचे संरक्षण कमकुवत होण्याचा धोका निर्माण झाला.

“आम्ही शस्त्रे देत आहोत, पण आम्ही आधीच इतकी शस्त्रे दिली आहेत. पण आम्ही शस्त्रे देत आहोत. आणि आम्ही त्यांच्यासोबत काम करत आहोत आणि त्यांना मदत करण्याचा प्रयत्न करत आहोत, पण आम्ही पूर्णपणे तसे केले नाही. तुम्हाला माहिती आहे, बायडेन यांनी त्यांना शस्त्रे देऊन आपला संपूर्ण देश रिकामा केला आणि आम्हाला खात्री करावी लागेल की आमच्याकडे स्वतःसाठी पुरेसा साठा शिल्लक आहे,” असे प्रतिपादन त्यांनी केले.

युक्रेनला रशियाच्या सध्याच्या हल्ल्याचा आणि नागरी लक्ष्यांवर वाढत्या प्रमाणात होणाऱ्या हल्ल्यांचा सामना करावा लागत असताना, कमी साठ्यामुळे अमेरिकेने युक्रेनला काही महत्त्वाची शस्त्रास्त्रे पाठवणे थांबवले आहे, असे सूत्रांनी आधीच रॉयटर्सला सांगितले होते.

पुतीन निर्णयावर ठाम

पुतीन, त्यांच्या बाजूने, संघर्षाची “मूळ कारणे”-नाटोच्या विस्ताराच्या मुद्द्यावर रशियन लघुलिपी आणि युक्रेनला पाश्चिमात्य पाठिंबा, ज्यात युक्रेन नाटो युतीमध्ये सामील होण्याच्या कोणत्याही कल्पनेला नकार देणे समाविष्ट आहे, यावर लक्ष दिले गेले तरच ते आपले आक्रमण थांबवतील असा दावा करत राहिले आहेत.

रशियन नेते कीव आणि इतर पूर्व युरोपीय राजधान्यांमध्ये अधिक नियंत्रण प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न करत आहेत, असे नाटो नेत्यांनी म्हटले आहे.

अमेरिकेच्या शस्त्रास्त्रांच्या शिपमेंटमध्ये झालेल्या विरामामुळे युक्रेनला धक्का बसला आहे आणि ट्रम्प यांच्या संघर्षाबाबतच्या सध्याच्या मतांबद्दल मोठा गोंधळ निर्माण झाला आहे, कारण गेल्या आठवड्यातच त्यांनी कीवच्या वापरासाठी पॅट्रियट क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणाली मुक्त करण्याचा प्रयत्न करणार असल्याचे विधान केले होते.

युक्रेनियन नेत्यांनी बुधवारी कीवमधील अमेरिकेच्या कार्यवाहक राजदूताला बोलावून वॉशिंग्टनकडून लष्करी मदत मिळण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. तसेच अमेरिकेच्या शस्त्रास्त्रांच्या पुरवठ्याला विराम दिल्याने युक्रेनची रशियन हवाई हल्ल्यांपासून आणि युद्धभूमीवरील प्रगतीपासून बचाव करण्याची क्षमता कमकुवत होईल, अशी काळजी व्यक्त केली.

पेंटागॉनच्या या निर्णयाचा अर्थ वेगाने फिरणाऱ्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांना नष्ट करण्यासाठी ज्या पॅट्रियट संरक्षण क्षेपणास्त्रांवर युक्रेन अवलंबून आहे त्यांच्या पुरवठ्यात कपात करणे आहे, असे रॉयटर्सने बुधवारी वृत्त दिले.

क्रेमलिनचे सहाय्यक उशाकोव्ह म्हणाले की रशिया अमेरिकेशी बोलणे सुरू ठेवण्यास तयार असला तरी, मॉस्को आणि कीव यांच्यात कोणत्याही प्रकारच्या शांतता वाटाघाटी होणे आवश्यक आहे.

मॉस्को कोणत्याही संभाव्य शांतता वाटाघाटीसाठी तिसऱ्या पक्षाची लुडबुड टाळण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे काही संकेत मिळत असताना ही टिप्पणी आली आहे. जूनच्या सुरुवातीला इस्तंबूलमध्ये झालेल्या अशाच बैठकीदरम्यान रशियन लोकांनी अमेरिकन राजदूतांना खोलीतून निघून जाण्यास सांगितले होते, असे युक्रेनियन अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

ट्रम्प आणि पुतीन यांच्यात प्रत्यक्ष बैठकीबद्दल काहीही बोलले नाही, असे उशाकोव्ह म्हणाले.

टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)