भारताने अमेरिकन वस्तूंवरील टॅरिफ शून्यावर आणण्याचा प्रस्ताव दिला असल्याचा दावा अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोमवारी केला. दुसरीकडे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी वॉशिंग्टनशी सुरू असलेल्या व्यापारी तणावाच्या पार्श्वभूमीवर चीन आणि रशियाच्या नेत्यांशी सार्वजनिकरित्या दृढ ऐक्याची झलक दर्शविली.
भारतासोबतच्या अमेरिकेच्या संबंधांना “एकतर्फी” म्हणत ट्रम्प यांनी त्यांच्या ट्रुथ सोशल प्लॅटफॉर्मवर लिहिले: “त्यांनी आता त्यांचे टॅरिफ शून्यावर आणण्याची ऑफर दिली आहे, परंतु आता उशीर होत आहे. त्यांना ते कित्येक वर्षे आधीच करायला हवे होते.”
वॉशिंग्टनमधील भारतीय दूतावासाने ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यावर कोणताही त्वरित प्रतिसाद दिला नाही, जे भारतीय वस्तूंवर 50 टक्क्यांपर्यंत एकूण टॅरिफ अंमलबजावणीचे अनुसरण करत आहे, ज्यामुळे अमेरिका-भारत संबंधांच्या भविष्याबद्दल प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
ट्रम्प यांच्या जागतिक टॅरिफ हल्ल्यामुळे चीन-समर्थित पुढाकार असलेल्या शांघाय सहकार्य संघटनेच्या 20 हून अधिक गैर-पश्चिमी देशांच्या नेत्यांच्या शिखर परिषदेसाठी मोदी चीनमध्ये असताना ट्रम्प यांनी ही टिप्पणी केली.
शी जिनपिंग यांचा ‘ग्लोबल साउथ”वर जोर
शिखर परिषदेत, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी अमेरिकेला थेट आव्हान देत “ग्लोबल साऊथ” ला प्राधान्य देणाऱ्या नवीन जागतिक सुरक्षा आणि आर्थिक व्यवस्थेसाठी त्यांचे दृष्टिकोन मांडले.
अलिकडच्या वर्षांत, ट्रम्प यांच्या पहिल्या कार्यकाळातही, चीनच्या वाढत्या सामर्थ्याबद्दलच्या सामायिक चिंतेमुळे अमेरिका-भारत संबंध मजबूत झाले होते, परंतु युक्रेनमधील रशियाने युद्ध संपवण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांना आव्हान देऊन तर दुसरीकडे रशियाकडून तेल खरेदी करणे थांबवण्यास नकार दिल्यानंतर ट्रम्प यांनी भारतावर टॅरिफ लादण्याची धमकी दिली.
चीनमध्ये, एकता दर्शविण्याच्या उद्देशाने काढण्यात आलेल्या फोटोनुसार, शिखर परिषदेच्या सुरुवातीपूर्वी पुतिन आणि मोदी शी यांच्याकडे आनंदाने एकमेकांचा हात धरून चालत असल्याचे बघायला मिळाले होते. हे तिघेही एकमेकांच्या खांद्याला खांदा लावून हसत उभे होते आणि आजूबाजूला त्यांचे दुभाषीही उभे होते.
बीजिंगने नवी दिल्लीशी संबंध सुधारण्यासाठी शिखर परिषदेचा वापर केला आहे. सात वर्षांत पहिल्यांदाच मोदींनी चीनला भेट दिली असून शी यांनी रविवारी मान्य केले की भारत आणि चीन हे विकास भागीदार आहेत, प्रतिस्पर्धी नाहीत आणि व्यापार सुधारण्याच्या मार्गांवरही त्यांनी चर्चा केली.
अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभाग आणि व्हाईट हाऊसने चीनमध्ये झालेल्या बैठकांबाबत प्रतिक्रिया द्यावी यासाठी केलेल्या विनंत्यांना त्वरित प्रतिसाद दिला नाही.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
