गाझामध्ये सैन्य तैनात करण्याचा वॉशिंग्टनने आग्रह धरल्याने पाकिस्तानचे फील्ड मार्शल असीम मुनीर यांच्यासमोर सर्वात कठीण प्रश्न निर्माण झाला आहे. विश्लेषकांनी इशारा दिला आहे की या निर्णयामुळे देशात तीव्र प्रतिक्रिया उमटू शकतात.
ट्रम्प यांच्या 20 कलमी गाझा योजनेत दोन वर्षांहून अधिक काळ इस्रायली लष्करी बॉम्बहल्ल्याने उद्ध्वस्त झालेल्या युद्धग्रस्त पॅलेस्टिनी प्रदेशात पुनर्बांधणी आणि आर्थिक पुनर्प्राप्तीसाठी संक्रमण कालावधीचे निरीक्षण करण्यासाठी मुस्लिम राष्ट्रांच्या सैन्याची आवश्यकता आहे.
असीम मुनीर येत्या आठवड्यात राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना भेटण्यासाठी वॉशिंग्टनला भेट देतील अशी अपेक्षा आहे. गेल्या सहा महिन्यांत होणारी ही तिसरी बैठक असून यामध्ये गाझा येथील सैन्य तैनातीवर लक्ष केंद्रित केले जाईल, असे दोन सूत्रांनी रॉयटर्सना सांगितले. या सूत्रांपैकी एकजण जनरलच्या आर्थिक मुत्सद्देगिरीतील प्रमुख व्यक्ती आहे.
सैन्य तैनातीवरून अनेक राष्ट्रांना भीती आहे की हमासला नि:शस्त्र केल्याने ते मोठ्या संघर्षात सापडू शकतात आणि पॅलेस्टिनी समर्थक जनतेचा रोष ओढवू शकतात. तरीही मुनीर यांनी ट्रम्प यांच्याशी संबंध प्रस्थापित केले आहेत, जूनमध्ये व्हाईट हाऊसमध्ये त्यांच्यासाठी आयोजित करण्यात आलेले डिनर ही घटना अतिशय दुर्मिळ असून पहिल्यांदाच पाकिस्तानी लष्करप्रमुखांना असा सन्मान देण्यात आला होता.
‘परिणाम दाखवण्यासाठी दबाव’
जगात एकमेव आण्विक शक्ती असलेला मुस्लिम देश असलेल्या पाकिस्तानने आपल्या दुर्गम भागांतील बंडखोरीचा सामना केला आहे आणि सध्या तो इस्लामी अतिरेक्यांशी एका भीषण युद्धात गुंतला आहे, जे अफगाणिस्तानातून कार्यरत असल्याचा पाकिस्तानचा दावा आहे.
पाकिस्तानच्या लष्करी सामर्थ्यामुळे, “मुनीरवर आपली क्षमता सिद्ध करण्यासाठी जास्त दबाव आहे,” असे लेखिका आणि संरक्षण विश्लेषक आयेशा सिद्दीका म्हणाल्या.
पाकिस्तानचे लष्कर, परराष्ट्र मंत्रालय आणि माहिती मंत्रालयाने रॉयटर्सच्या प्रश्नांना प्रतिसाद दिला नाही. व्हाईट हाऊसनेही प्रतिक्रियेच्या विनंतीला प्रतिसाद दिला नाही.
पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री इशाक दार यांनी गेल्या महिन्यात सांगितले होते की, इस्लामाबाद शांतता रक्षणासाठी सैन्य पाठवण्याचा विचार करू शकतो, परंतु हमासला निशस्त्र करणे “हे आमचे काम नाही.”
देशांतर्गत धोके
सैन्याच्या निवेदनांनुसार, गेल्या काही आठवड्यांत मुनीर यांनी इंडोनेशिया, मलेशिया, सौदी अरेबिया, तुर्की, जॉर्डन, इजिप्त आणि कतारसारख्या देशांतील लष्करी आणि नागरी नेत्यांची भेट घेतली आहे, आणि सिद्दीका यांच्या मते, या गाझा येथील सैन्याबाबतच्या चर्चा होत्या.
मात्र देशासमोरची मोठी चिंता ही आहे की, अमेरिकेच्या पाठिंब्याने तयार केलेल्या योजनेअंतर्गत गाझामध्ये पाकिस्तानी सैन्याच्या सहभागामुळे पाकिस्तानमधील इस्लामी पक्षांची निदर्शने पुन्हा भडकू शकतात, ज्यांचा अमेरिका आणि इस्रायलला तीव्र विरोध आहे.
पाकिस्तानचे अत्यंत कठोर कायदे कायम ठेवण्यासाठी लढणाऱ्या एका शक्तिशाली आणि हिंसक इस्रायल-विरोधी इस्लामी पक्षावर ऑक्टोबरमध्ये बंदी घालण्यात आली होती.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सध्या सुरू असलेल्या कारवाईत अधिकाऱ्यांनी त्या पक्षाच्या नेत्यांना आणि दीड हजारांहून अधिक समर्थकांना अटक केली असून, त्यांची मालमत्ता आणि बँक खाती जप्त केली आहेत.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
