या दौऱ्यात ते टोकियो आणि सेंदाई येथे भेट देणार आहेत. या भेटीचे वेळापत्रक भारत-जपान विशेष धोरणात्मक आणि जागतिक भागीदारीच्या स्थिर वाढीचे प्रतिबिंबित करते, जे गेल्या दशकात इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील परस्पर हितांवर केंद्रित व्यापक सहभागात विकसित झाले आहे.
दोन्ही बाजूंच्या अधिकाऱ्यांमधील अलीकडील राजनैतिक सहभागामुळे पंतप्रधान मोदींच्या दौऱ्यासाठी पायाभूत सुविधा तयार करण्यात मदत झाली आहे. या चर्चेत व्यापार, संरक्षण, डिजिटल तंत्रज्ञान, कनेक्टिव्हिटी आणि लोकांमधील देवाणघेवाण यासारख्या क्षेत्रांवर भर देण्यात आला आहे.
द्विपक्षीय अजेंडा
जपानमधील आपल्या दौऱ्यात, पंतप्रधान मोदी प्रमुख क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्यासाठी वरिष्ठ नेत्यांना आणि भागधारकांना भेटतील अशी अपेक्षा आहे. लक्ष केंद्रित करण्याच्या संभाव्य क्षेत्रांमध्ये पुढील गोष्टी समाविष्ट आहे:
- संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्य, ज्यामध्ये मानवरहित जमिनीवरील वाहने आणि रोबोटिक्स सारख्या संरक्षण उपकरणे आणि तंत्रज्ञानात सध्या सुरू असणारे काम समाविष्ट आहे
- अवकाश आणि सायबरसुरक्षा सारखे उदयोन्मुख क्षेत्र
- सेमीकंडक्टर पुरवठा साखळी, डिजिटल पायाभूत सुविधा आणि हरित तंत्रज्ञान
- शाश्वत विकास उद्दिष्टांशी सुसंगत स्वच्छ ऊर्जा आणि विद्युत गतिशीलता
- भारताच्या अ‍ॅक्ट ईस्ट धोरणाला आणि मुक्त तसेच खुल्या इंडो-पॅसिफिकसाठी जपानच्या दृष्टिकोनाला पूरक कनेक्टिव्हिटी आणि औद्योगिक स्पर्धात्मकता
अलिकडच्या वर्षांत जपान भारतात एक प्रमुख गुंतवणूकदार राहिला आहे. 2022 ते 2027 या कालावधीसाठी भारतात जपानी गुंतवणुकीचे 5 ट्रिलियन येनचे लक्ष्य पूर्ण करण्यासाठी दोन्ही देश काम करत आहेत.
नागरिकांमधील देवाणघेवाण, पर्यटन
चर्चांमध्ये दोन्ही देशांच्या नागरिकांमधील देवाणघेवाण वाढवण्यासाठी उपाययोजनांचा समावेश असण्याची अपेक्षा आहे. भारताकडून परदेशी प्रवास आणि पासपोर्ट जारी करण्यात सातत्याने वाढ होत असल्याने, दोन्ही देशांमधील पर्यटन वाढण्याची शक्यता वाढत आहे. परस्पर सामंजस्य आणि दीर्घकालीन सहकार्याला चालना देण्यासाठी सांस्कृतिक तसेच शैक्षणिक दुवे मजबूत करणे महत्त्वाचे ठरेल असे अधिकाऱ्यांनी नमूद केले आहे.
इंडो-पॅसिफिक आणि क्वाडमध्ये भारत, जपान
या भेटीमुळे व्यापक प्रादेशिक चर्चेत विशेषतः क्वाड्रीलॅटरल सिक्युरिटी डायलॉगद्वारे (क्वाड) योगदान मिळण्याची अपेक्षा आहे. भारत या वर्षाच्या अखेरीस क्वाड नेत्यांच्या शिखर परिषदेचे आयोजन करणार आहे. जपानसोबतचा सहभाग हा त्या कार्यक्रमाच्या तयारीचा एक भाग आहे.
क्वाड फ्रेमवर्कमधील सामायिक प्राधान्यांमध्ये मुक्त, खुले, समावेशक आणि नियमांवर आधारित इंडो-पॅसिफिक राखणे; प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी सुधारणे; आणि आरोग्य सुरक्षा, हवामान बदल आणि गंभीर तंत्रज्ञान यासारख्या जागतिक आव्हानांवर सहकार्य वाढवणे यांचा समावेश आहे.
भारतातील जपानी राजदूत ओनो केइची यांनी अलीकडेच अधोरेखित केले की भारताची धोरणात्मक उपस्थिती आणि भागीदारी क्वाडच्या यशासाठी अविभाज्य आहेत.
हुमा सिद्दीकी
