जर नवी दिल्लीने रशियन तेलाची आयात कमी केली नाही, तर अमेरिका भारतावरील आयात शुल्क वाढवू शकते, असा इशारा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी रविवारी दिला. यामुळे एकीकडे व्यापार वाटाघाटी थांबलेल्या असताना भारतावरील दबाव आणखी वाढला आहे.
“(पंतप्रधान नरेंद्र) मोदी एक चांगला माणूस आहेत. मी खूश नाही हे त्यांना माहीत होते आणि मला खूश करणे महत्त्वाचे होते,” असे ट्रम्प यांनी एअर फोर्स वन विमानात पत्रकारांशी बोलताना सांगितले.
भारताच्या रशियन तेलाच्या खरेदीबद्दल विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना ट्रम्प म्हणाले, “ते व्यापार करतात आणि आम्ही त्यांच्यावर कदाचित लवकरच आयात शुल्क वाढवू शकतो.”
गेल्या वर्षी रशियन तेलाच्या मोठ्या खरेदीबद्दल शिक्षा म्हणून अमेरिकेने भारतीय वस्तूंवरील आयात शुल्क दुप्पट करून 50 टक्के केल्यानंतर अनेक महिने चाललेल्या व्यापार वाटाघाटींच्या निमित्ताने ट्रम्प यांची ही टिप्पणी आली आहे.
मार्केटची प्रतिक्रिया
भारतीय मार्केटमध्ये सोमवारी यावरून प्रतिक्रिया उमटली, ज्यात माहिती तंत्रज्ञान शेअर निर्देशांक सुमारे 2.5 टक्क्यांनी घसरून एका महिन्यापेक्षा अधिक काळातील नीचांकी पातळीवर पोहोचला, कारण गुंतवणूकदारांना अशी भीती वाटत होती की तणावपूर्ण व्यापारी संबंधांमुळे अमेरिका-भारत व्यापार कराराला आणखी विलंब होऊ शकतो.
ट्रम्प यांचे निकटचे सहकारी आणि त्यांच्यासोबत प्रवास करणारे रिपब्लिकन सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम यांनी सांगितले की, रशियन तेल कंपन्यांवरील अमेरिकेचे निर्बंध आणि भारतावरील वाढलेल्या शुल्कांमुळे भारतीय तेल आयातीला आळा घालण्यास मदत झाली आहे.
ग्रॅहम अशा कायद्याला पाठिंबा देत आहेत, जो रशियन तेल खरेदी करणे सुरू ठेवणाऱ्या भारतासारख्या देशांवर 500 टक्क्यांपर्यंत शुल्क लावण्याची तरतूद करतो.
भविष्यातील चिंता
दुसरीकडे, व्यापार तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की, नवी दिल्लीच्या सावध दृष्टिकोनामुळे तिची स्थिती कमकुवत होण्याचा धोका आहे.
ग्लोबल ट्रेड रिसर्च इनिशिएटिव्ह या व्यापारविषयक थिंक टँकचे संस्थापक अजय श्रीवास्तव म्हणाले की, भारतीय निर्यातीवर आधीच 50 टक्के अमेरिकन टॅरिफ लागू आहे, ज्यापैकी 25 टक्के टॅरिफ रशियन कच्च्या तेलाच्या खरेदीशी संबंधित आहे.
ते म्हणाले की, निर्बंधांनंतर भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्यांनी आयात कमी केली असली तरी, खरेदी पूर्णपणे थांबलेली नाही, ज्यामुळे भारत एका “सामरिक संदिग्ध परिस्थितीत” आहे.
“आता अस्पष्टता चालणार नाही,” असे श्रीवास्तव म्हणाले आणि त्यांनी भारताला रशियन तेलावरील आपली भूमिका स्पष्टपणे मांडण्याचे आवाहन केले. त्यांनी इशारा दिला की, संपूर्ण खरेदी थांबवली तरी अमेरिकेचा दबाव कदाचित कमी होणार नाही, कारण तो इतर व्यापार मागण्यांकडे वळू शकतो आणि उच्च टॅरिफमुळे निर्यातीत अधिक नुकसान होण्याचा धोका आहे.
टॅरिफ लागू झाल्यापासून मोदींनी ट्रम्प यांच्याशी किमान तीन वेळा संवाद साधला आहे. भारताच्या वाणिज्य सचिवांनी गेल्या महिन्यात अमेरिकेच्या व्यापार अधिकाऱ्यांची भेट घेतली होती, परंतु चर्चा अजूनही अनिर्णित आहे.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
