अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या “कागदी वाघ” या वक्तव्याला गुरुवारी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी प्रत्युत्तर दिले. टीका करताना पुतिन यांनी “नाटोला या लेबलची आवश्यकता भासू शकते आणि युक्रेनला होणारा टॉमहॉक क्षेपणास्त्रांचा पुरवठा धोकादायक ठरू शकतो,” असा इशारा दिला.
दुसऱ्या महायुद्धानंतर युरोपमधील सर्वात घातक असलेल्या युक्रेनमधील रशियाच्या युद्धामुळे 1962 मध्ये क्यूबन क्षेपणास्त्र संकटानंतर रशिया आणि पश्चिमेकडील देशांमध्ये सर्वात मोठा संघर्ष निर्माण झाला आहे. रशियन अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की ते आता पश्चिमेकडील देशांसोबत “सर्वात मोठ्या” संघर्षाच्या पवित्र्यात आहेत.
काळ्या समुद्रातील सोची येथील व्हॅल्डाई चर्चा गटात बोलताना पुतिन म्हणाले की, रशियन सैन्य युक्रेनमधील संपूर्ण आघाडीवर पुढे जात आहे आणि अमेरिकेच्या नेतृत्वाखाली जवळजवळ सर्व नाटो युती आता रशियाविरुद्ध लढत आहे.
पूर्वी कीवने मॉस्कोशी शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी जमिनीवरील दावा सोडावा असे म्हणणाऱ्या ट्रम्प यांनी गेल्या आठवड्यात आपल्या वक्तव्यात मोठा बदल करत म्हटले की युक्रेन रशियाकडून सर्व प्रदेश परत मिळवू शकेल असे त्यांना वाटते. त्यावेळी बोलताना त्यांनी मॉस्कोला “कागदी वाघ” असे लेबल लावले. या आठवड्यात त्यांनी याच संबोधनाचा पुनरुच्चार केला.
“कागदी वाघ. आणखी काय? या आणि या कागदी वाघाशी सामना करा,” असे प्रत्युत्तर पुतिन यांनी दिले. “बरं, जर आपण संपूर्ण नाटो गटाशी लढत आहोत, आपण हालचाल करत आहोत, प्रगती करत आहोत आणि आपल्याला आत्मविश्वास वाटतो आणि तरीही आपण ‘कागदी वाघ’ आहोत, तर नाटो कोण आहे?”
रशियन ड्रोनने नाटोच्या हवाई क्षेत्रात आक्रमण केले होते या युरोपियन दाव्यांचे पुतिन यांनी खंडन केले. रशिया डेन्मार्कमध्ये पुन्हा असे करणार नाही असे त्यांनी वचन दिले. शिवाय रशियाकडे लिस्बनपर्यंत जाऊ शकतील असे ड्रोन नाहीत असा टोमणा मारला.
युरोपियन अधिकाऱ्यांनी या प्रदेशाच्या हवाई क्षेत्रात रशियाने निर्लज्जपणे उल्लंघन केल्याचा आरोप केला आहे, ज्यामध्ये पोलंडवरील ड्रोन आणि एस्टोनियावर लढाऊ विमानांनी केलेल्या अलिकडच्या हल्ल्यांचा समावेश आहे.
युक्रेनला टॉमहॉक क्रूझ क्षेपणास्त्रे पुरवणाऱ्या अमेरिकेच्या शक्यतेबद्दल त्यांनी अधिक गंभीर सूर लावला आणि म्हटले की अशा निर्णयामुळे वाढत्या धोकादायक नवीन लाटेला सुरुवात होईल.
“अमेरिकन लष्करी कर्मचाऱ्यांच्या थेट सहभागाशिवाय टॉमाहॉक्सचा वापर करणे अशक्य आहे,” असे पुतिन म्हणाले. “याचा अर्थ रशिया आणि अमेरिकेतील संबंधांसह, तणावाच्या पूर्णपणे नवीन, गुणात्मकदृष्ट्या नवीन टप्प्यात वाढ होईल.”
अमेरिकेने आतापर्यंत युक्रेनला टॉमाहॉक्स पुरवण्याचा कोणताही निर्णय जाहीर केलेला नाही.
‘शांत व्हा, शांत झोपा’
नाटो देश युक्रेनला गुप्तचर यंत्रणा, शस्त्रे आणि प्रशिक्षण देत होते आणि रशियाच्या नाटो सदस्यावर हल्ला करण्याच्या कथित योजनांबद्दल त्यांनी जे चित्र निर्माण केले होते ते त्यांनी “विश्वास ठेवणे अशक्य” म्हणून फेटाळून लावले.
“जर कोणाला अजूनही लष्करी क्षेत्रात आमच्याशी स्पर्धा करण्याची इच्छा असेल, जसे आपण म्हणतो, तर त्यांना प्रयत्न करू द्या,” पुतिन म्हणाले. “रशियाची त्यावर प्रतिक्रिया येण्यास फार काळ लागणार नाही.”
1991 मध्ये सोव्हिएत युनियनच्या पतनानंतर नाटोचा विस्तार करून आणि मॉस्कोच्या प्रभावक्षेत्रावर अतिक्रमण करून रशियाचा अपमान केल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.
पश्चिम युरोपीय नेते आणि युक्रेन यांनी युद्धाला साम्राज्यवादी शैलीतील जमीन हडप करणे असे नाव दिले आहे आणि रशियन सैन्याला पराभूत करण्याचे त्यांनी सातत्याने वचन दिले आहे. त्यांचा असा युक्तिवाद आहे की जोपर्यंत रशिया पराभूत होत नाही तोपर्यंत पुतिन नाटो देशांवर हल्ला करण्याचा धोका पत्करत राहतील.
“मला फक्त एवढेच म्हणायचे आहे: शांत व्हा, शांत झोपा आणि तुमच्या स्वतःच्या समस्या सोडवा. युरोपियन शहरांच्या रस्त्यांवर काय चालले आहे ते पहा,” असे पुतिन म्हणाले.
पुतिन म्हणाले की युक्रेनच्या सशस्त्र दलांमध्ये मनुष्यबळाची कमतरता आणि युद्धभूमीवरून पलायन करण्याची गंभीर समस्या आहे. याउलट रशियाकडे पुरेसे सैनिक आहेत. कीवने युद्ध संपवण्यासाठी वाटाघाटी कराव्यात असा सल्ला त्यांनी दिला.
रशियाने, जवळजवळ संपूर्ण लुहान्स्क प्रांत, डोनेत्स्क प्रदेशाचा सुमारे 81 टक्के आणि झापोरिझ्झिया तसेच खेरसन प्रदेशांचा सुमारे 75 टक्के भाग आपल्या नियंत्रणाखाली आणला आहे.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
