अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मंगळवारी सांगितले की, चीन लवकरच अमेरिकन वस्तूंकरिता आपली बाजारपेठ खुली करू शकतो, असा त्यांचा विश्वास आहे. वॉशिंग्टन आणि बीजिंगमधील तणाव कायम असतानाही, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्याशी आपले संबंध चांगले असल्याचा विश्वास त्यांनी पुन्हा एकदा व्यक्त केला.
चिनी बाजारपेठा अमेरिकन निर्यातदारांसाठी अधिक सुलभ होऊ शकतील का, असे पत्रकारांनी विचारले असता ट्रम्प म्हणाले, “मला वाटते की हे लवकरच घडणार आहे.” मात्र, संभाव्य वाटाघाटी किंवा करारांबाबत त्यांनी कोणताही सविस्तर तपशील दिला नाही.
व्यापारी तणाव आणि राजनैतिक मतभेद
जगातील या दोन सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थांमधील संबंध, गेल्या अनेक वर्षांपासून तणावपूर्ण राहिले आहेत. व्यापार शुल्क (टॅरिफ), बौद्धिक संपदा अधिकार, मानवाधिकार समस्या आणि सायबर सुरक्षा यांसारख्या मुद्द्यांवरील वादांमुळे संबंधांमध्ये दुरावा निर्माण झाला आहे. वॉशिंग्टनने तैवान आणि हाँगकाँगबाबतच्या बीजिंगच्या धोरणांवर, तसेच युक्रेनमधील युद्धादरम्यान रशियाशी असलेल्या चीनच्या जवळच्या संबंधांवरही टीका केली आहे.
इराणशी व्यापार करणाऱ्या सर्व देशांवर 25% ट्ररिफ लादण्याची धमकी दिल्यानंतर, दुसऱ्याच दिवशी ट्रम्प यांचे हे विधान आले आहे. त्यांच्या या निर्णयामुळे, इराणचा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार असलेल्या चीनसोबतचा आर्थिक आणि राजनैतिक तणाव पुन्हा वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली होती. बीजिंगने या प्रस्तावित उपाययोजनेचा निषेध केला असून, वॉशिंग्टनवर एकतर्फी निर्णय घेण्याचा आणि आर्थिक सक्ती करण्याचा आरोप केला आहे.
इराणमधील अशांततेवर अमेरिकेचा प्रतिसाद
इराणमध्ये मोठ्या प्रमाणावर सरकारविरोधी आंदोलने होत असल्याच्या वृत्तानंतर, ट्रम्प यांच्याकडून ही शुल्काची धमकी देण्यात आली होती. इराणमधील गेल्या काही वर्षांतील ही सर्वात मोठी आंदोलने असून, हजारो लोक रस्त्यावर उतरले आहेत. या अशांततेला कसा प्रतिसाद द्यावा, यावर ट्रम्प विविध पर्यायांचा विचार करत आहेत. मागील वर्षी अमेरिकेचा मित्रराष्ट्र असलेल्या इस्रायलसोबत 12 दिवसांचे युद्ध लढणाऱ्या इराणच्या अणुकेंद्रांवर, अमेरिकेने जून महिन्यात हवाई हल्ले केले होते.
चीनवरील ट्रम्प यांच्या या विधानामुळे, व्यापार धोरणात नेमका काय बदल होईल हे अद्याप स्पष्ट झालेले नसले तरी, शी जिनपिंग यांच्याशी “चांगले संबंध” असल्याचा त्यांचा दावा, संघर्षाला सहकार्याने संतुलित करण्याचा एक प्रयत्न असल्याचे दर्शवतो. निरीक्षकांच्या मते, गेल्या काही आठवड्यांपासून वाढलेल्या भू-राजकीय तणावानंतर बाजारपेठेतील चिंता कमी करण्याच्या उद्देशाने ट्रम्प यांनी हे सूचक विधान केले असण्याची शक्यता आहे.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
