अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बुधवारी ब्राझीलमधून येणाऱ्या सर्व आयातींवर 50 टक्के टॅरिफ लावण्याची घोषणा केली. ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष लुईझ इनासियो लुला दा सिल्वा यांनी त्यांना यापूर्वी नको असलेले “सम्राट” म्हणून संबोधले होते.
ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष लुईझ इनासियो लुला दा सिल्वा यांनी या निर्णयावर बुधवारी कडाडून टीका केली आणि म्हटले की नवीन टॅरिफ लावल्यास परस्पर निर्णय घेतले जातील.
अधिक वैयक्तिक, कमी तर्कसंगत
ट्रम्प यांनी एका पत्रात, टॅरिफच्या या अंमलबजावणीचा संबंध ब्राझीलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जैर बोल्सोनारो यांनी केलेल्या वागणुकीशी जोडला. 2023 मध्ये लुला यांना पदभार स्वीकारण्यापासून रोखण्यासाठी सत्तापालट करण्याचा कट रचल्याच्या आरोपाखाली सध्या त्यांच्यावर खटला सुरू आहे.
पत्रात म्हटले आहे की, “फ्री इलेक्शन्स आणि अमेरिकन लोकांच्या मूलभूत भाषण स्वातंत्र्याच्या अधिकारांवर ब्राझीलने केलेल्या कपटी हल्ल्यांमुळे” हे कर लावण्यात आले होते.
या घोषणेनंतर ब्राझीलच्या वास्तविक चलनाचे मूल्य डॉलरच्या तुलनेत 2 टक्क्यांपेक्षा जास्त घसरले आणि विमान निर्माता एम्ब्रेर आणि तेल उत्पादक पेट्रोब्रास सारख्या कंपन्यांनाही शेअर बाजारात मोठा धक्का बसला.
बुधवारी रात्री ब्राझिलियामध्ये लुला, त्यांचे उपाध्यक्ष, अर्थमंत्री आणि इतर नवीन कर आकारणींबद्दल चर्चा करण्यासाठी आपत्कालीन बैठकीला उपस्थित होते.
‘सम्राट नकोच’
बैठकीनंतर सोशल मीडियावर एका लांबलचक पोस्टमध्ये, लुला म्हणाले की दोन्ही देशांमधील व्यापार अमेरिकेसाठी अन्याय्य आहे हे ट्रम्प करत असलेले आरोप खोटे आहेत, त्यांनी ब्राझीलविरुद्ध अमेरिकेचा व्यापार अधिशेष चालवण्यावर भर दिला.
“सार्वभौमत्व, आदर आणि ब्राझीलच्या लोकांच्या हिताचे अटळ रक्षण ही जगाशी असलेल्या आपल्या संबंधांना मार्गदर्शन करणारी मूल्ये आहेत,” असे लुला यांनी लिहिले.
अमेरिका हा चीननंतर ब्राझीलचा दुसरा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार आहे आणि एप्रिलमध्ये जाहीर केलेल्या 10 टक्क्यांपेक्षा हे टॅरिफ अधिक आहे. ट्रम्प यांच्या पत्रात म्हटले आहे की 50 टक्के टॅरिफ 1 ऑगस्टपासून सुरू होईल आणि ते सर्व क्षेत्रीय शुल्कांपासून वेगळे असेल.
सोमवारी, लुला यांनी ट्रम्प यांच्यावर जोरदार हल्ला चढवला कारण ट्रम्प यांनी विकसनशील देशांच्या ब्रिक्स गटावर अतिरिक्त 10 टक्के कर लादण्याची धमकी दिली होती, ज्याला त्यांनी ‘अमेरिका-विरोधी’ म्हटले होते.
In light of the public statement made by U.S. President Donald Trump on social media on the afternoon of Wednesday (9), it is important to highlight the following:
Brazil is a sovereign nation with independent institutions and will not accept any form of tutelage.
The judicial…
— Lula (@LulaOficial) July 9, 2025
“जग बदलले आहे. आम्हाला सम्राट नको आहे,” असे लुला यांनी रिओ दि जानेरो येथे झालेल्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत संभाव्य ब्रिक्स टॅरिफबद्दल विचारले असता पत्रकारांना सांगितले.
बोल्सोनारो ‘विच हंट’
बोल्सोनारो यांच्या बचावासाठी केलेल्या विधानावरून ब्राझीलच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने अमेरिकन दूतावासाच्या चार्ज डी’अफेअर्सना बोलावल्यानंतर बुधवारी अमेरिका आणि ब्राझीलमधील तणाव आधीच वाढला होता.
त्याच वेळी, व्हाईट हाऊसमध्ये पश्चिम आफ्रिकन नेत्यांसोबत झालेल्या कार्यक्रमात ट्रम्प यांनी पत्रकारांशी बोलताना सांगितले की ब्राझील “आमच्याशी चांगले वागले नाही, अजिबात चांगले नाही”, तसेच टॅरिफ दर “खूपच, अतिशय ठोस तथ्ये” आणि भूतकाळातील इतिहासावर आधारित असतील.
ब्राझिलियातील अमेरिकन दूतावासाने बुधवारी पुष्टी केली की त्यांच्या चार्ज डी’अफेअर्सने ब्राझीलच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांशी बैठक घेतली होती. मात्र त्यांनी बैठकीची तपशीलवार माहिती देण्यास नकार दिला.
ट्रम्प यांनी बोल्सोनारो यांना दिलेल्या पाठिंब्यामुळे फ्रेंच अति-उजव्या नेत्या मरीन ले पेन आणि इस्रायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांसारख्या देशांतर्गत कायदेशीर खटल्यांना तोंड देणाऱ्या इतर जागतिक नेत्यांना पाठिंबा मिळाला. ट्रम्प यांनी त्या नेत्यांवरील खटले “विच हंट” असे म्हटले आहे, हा शब्द त्यांनी त्यांच्या पहिल्या कार्यकाळाच्या समाप्तीनंतर अमेरिकेत स्वतःला तोंड द्यावे लागलेल्या खटल्यांसाठी वापरला होता.
सोमवारी एका सोशल मीडिया पोस्टमध्ये ट्रम्प यांनी म्हटले आहे की बोल्सोनारो अशा “जादूटोण्याच्या शिकारी” चे बळी आहेत. ब्राझिलियातील अमेरिकन दूतावासाने बुधवारी स्थानिक पत्रकारांना एक निवेदन जारी करून त्यांचेच वक्तव्य पुन्हा एकदा स्पष्ट केले.
“जैर बोल्सोनारो, त्यांचे कुटुंब आणि त्यांच्या समर्थकांचा होणारा राजकीय छळ हा लज्जास्पद आणि ब्राझीलच्या लोकशाही परंपरांचा अनादर करणारा आहे,” असे त्यात म्हटले आहे.
सोशल मीडियावरील एका पोस्टमध्ये बोल्सोनारो यांनी ट्रम्प यांचा उल्लेख न करता म्हटले की “जनतेच्या जाणीवेत ते जिवंत असल्याने त्यांचा छळ होत आहे. सत्तेबाहेरही ते सर्वात जास्त लक्षात ठेवले जाणारे – आणि सर्वात भीतीदायक – नाव आहे.”
ट्रम्प यांनी त्यांच्या पत्रात अमेरिकन व्यापार प्रतिनिधी जेम्स ग्रीर यांना ब्राझीलच्या अनुचित व्यापार पद्धतींची, विशेषतः अमेरिकन कंपन्यांच्या डिजिटल व्यापाराची चौकशी सुरू करण्याचे निर्देश दिले. ट्रम्प यांनी ब्राझीलच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयांवरही टीका केली की त्यांनी सोशल मीडिया कंपन्यांना सेन्सॉर केले आहे.
ब्राझीलच्या सर्वोच्च न्यायालयाने बोल्सोनारो यांच्या मित्रपक्षांनी सोशल मीडिया वेबसाइट्सना त्यांच्या अतिउजव्या चळवळीच्या नेत्यांची सामग्री काढून टाकण्याचे आदेश दिल्याबद्दल बराच काळ टीका केली आहे. न्यायालयाने गेल्या महिन्यात त्या कंपन्यांवर अधिक जबाबदारीही लादली.
बुधवारी त्यांच्या पोस्टमध्ये, लूला यांनी ट्रम्प यांच्या जादूटोण्याच्या आरोपांना खोडून काढले आणि म्हटले की बोल्सोनारो विरुद्धचा खटला न्यायालयांनीच ठरवायचा आहे आणि “राष्ट्रीय संस्थांनी स्वातंत्र्याशी तडजोड करू शकणाऱ्या कोणत्याही धोक्यांना” बळी पडू नये.
लूला यांनी त्यांच्या देशाच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा आणि सोशल मीडियावरील त्यांच्या निर्णयाचाही बचाव केला आणि म्हटले की “अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याने आक्रमकता किंवा हिंसक पद्धतीमुळे गोंधळून जाऊ नये.”
अन्न निर्यातीवर परिणाम
ब्राझीलवरील करांमुळे अमेरिकेतील अन्नधान्याच्या किंमतींवर लक्षणीय परिणाम होऊ शकतो. जगातील सर्वात मोठा कॉफी पिणारा देश असलेल्या अमेरिकेत वापरल्या जाणाऱ्या कॉफीपैकी सुमारे एक तृतीयांश कॉफी ही ब्राझीलमधून येते, जो जगातील सर्वात मोठा कॉफी उत्पादक देश आहे. उद्योग गटांनुसार अमेरिकेला दरवर्षी होणाऱ्या ब्राझीलियन कॉफीची निर्यात सुमारे ८ दशलक्ष पिशव्या असते.
अमेरिकेत विकल्या जाणाऱ्या संत्र्याच्या रसाचा अर्ध्याहून अधिक भाग ब्राझीलमधून येतो, ज्याचा रसाच्या जागतिक व्यापारात 80 टक्के वाटा आहे. दक्षिण अमेरिकन कृषी पॉवरहाऊस इतर उत्पादनांसह अमेरिकेला साखर, गोमांस आणि इथेनॉल देखील विकते.
“या उपायाचा परिणाम केवळ ब्राझीलवरच नाही तर हजारो लोकांना रोजगार देणाऱ्या आणि दशकांपासून ब्राझीलचा मुख्य पुरवठादार असलेल्या संपूर्ण अमेरिकन रस उद्योगावर होतो,” असे ब्राझीलच्या संत्रा रस उद्योग गट सिट्रसबीआरचे कार्यकारी संचालक इबियापाबा नेट्टो म्हणाले.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
