![](https://bharatshakti.in/wp-content/uploads/2024/03/LT-BSI-Defence.gif")
अमेरिकेची एक विमानवाहू युद्धनौका आणि अनेक साहाय्यक युद्धनौका मध्यपूर्वेत दाखल झाल्या आहेत, अशी माहिती दोन अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी रॉयटर्सला दिली. या तैनातीमुळे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची या प्रदेशातील अमेरिकन सैन्याचे संरक्षण करण्याची किंवा इराणविरुद्ध संभाव्य लष्करी कारवाई करण्याची क्षमता वाढली आहे.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, ‘USS अब्राहम लिंकन’ ही विमानवाहू युद्धनौका आणि अनेक मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र विध्वंसक (guided missile destroyers) मध्यपूर्वेत दाखल झाल्या आहेत. हा भाग अमेरिकन लष्कराच्या ‘सेंट्रल कमांड’च्या कार्यक्षेत्रात येतो.
ट्रम्प यांनी मागील गुरुवारी सांगितले होते की, युनायटेड स्टेट्सचा एक आरमारी ताफा इराणच्या दिशेने जात आहे. मात्र, हे बळ वापरण्याची गरज भासू नये, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली होती.
वाढत्या तणावामुळे नौदलाच्या हालचालींना वेग
याच महिन्याच्या सुरुवातीला, या युद्धनौकांनी आशिया पॅसिफिक क्षेत्रातून तैनात होण्यास सुरुवात केली होती. इराणमधील अधिकाऱ्यांनी देशभरातील आंदोलकांवर केलेल्या कठोर कारवाईनंतर वॉशिंग्टन आणि तेहरानमधील तणावात मोठी वाढ झाली आणि त्यानंतर नौदलाच्या हालचालींना वेग आला.
ट्रम्प यांनी वारंवार इशारा दिला होता की, इराणने आंदोलकांना मारणे सुरूच ठेवल्यास अमेरिका हस्तक्षेप करू शकते, ज्यानंतर देशव्यापी आंदोलने काहीशी ओसरली. आंदोलकांच्या हत्या थांबत असल्याची माहिती आपल्याला देण्यात आली असल्याचे सांगत, ट्रम्प यांनी सध्या कैद्यांना फाशी देण्याची कोणतीही योजना नसल्याचे सांगितले.
तणावाच्या काळात अमेरिकन लष्कराने वारंवार मध्यपूर्वेत मोठ्या प्रमाणात सैन्य तैनात केले आहे. अनेक प्रकरणांमध्ये, ही तैनाती तणाव रोखण्यासाठी आणि अमेरिकन कर्मचाऱ्यांच्या संरक्षणासाठी डिझाइन केलेली संरक्षणात्मक उपाययोजना म्हणून वर्णन केली गेली होती.
गेल्या वर्षीच्या लष्करी सज्जतेशी तुलना
तथापि, सध्याची हालचाल गेल्या वर्षीच्या मोठ्या लष्करी सज्जतेची आठवण करून देते. त्यावेळी, युनायटेड स्टेट्सने जूनमध्ये इराणच्या अणु कार्यक्रमावर केलेल्या हल्ल्यांपूर्वी आपली उपस्थिती मजबूत केली होती.
विमानवाहू नौकेच्या समूहाव्यतिरिक्त, पेंटागॉन लढाऊ विमाने आणि हवाई संरक्षण प्रणाली मध्यपूर्वेत हलवत आहे. या हालचालींमुळे संपूर्ण प्रदेशात अमेरिकेची लष्करी क्षमता अधिक वाढली आहे.
आठवड्याच्या शेवटी, अमेरिकन लष्कराने मध्यपूर्वेत सराव आयोजित करण्याची योजना जाहीर केली. या सरावाचा उद्देश, ऑपरेशनल स्थितीमध्ये लढाऊ हवाई शक्ती तैनात करणे, विखुरणे आणि टिकवून ठेवण्याची क्षमता प्रदर्शित करणे हा आहे.
प्रादेशिक प्रतिक्रिया आणि इशारे
इराणकडून याला प्रत्युत्तर म्हणून, तीव्र इशारे देण्यात आले आहेत. एका वरिष्ठ इराणी अधिकाऱ्याने गेल्या आठवड्यात सांगितले की, तेहरान कोणत्याही हल्ल्याला देशाविरुद्धचे ‘पूर्ण युद्ध’ म्हणून पाहिले.
प्रादेशिक मित्र राष्ट्रांनीही कोणत्याही संभाव्य संघर्षापासून स्वतःला दूर ठेवण्याचा प्रयत्न केला आहे. संयुक्त अरब अमिरातीने (UAE) सोमवारी सांगितले की, ते आपल्या हवाई क्षेत्राचा, भूप्रदेशाचा किंवा प्रादेशिक जलक्षेत्राचा वापर इराणविरुद्धच्या प्रतिकूल लष्करी कारवायांसाठी होऊ देणार नाहीत.
ही भूमिका असूनही, युनायटेड स्टेट्सने त्या देशात आपली लक्षणीय उपस्थिती कायम ठेवली आहे. यूएईची राजधानी अबू धाबीच्या दक्षिणेस असलेला ‘अल धफ्रा एअर बेस’ हा अमेरिकन हवाई दलाचा महत्त्वाचा केंद्रबिंदू आहे. या तळाने इस्लामिक स्टेट विरुद्धच्या प्रमुख मोहिमांना पाठबळ दिले आहे आणि संपूर्ण मध्यपूर्वेत टेहळणी मोहिमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
विमानवाहू नौकेच्या समूहाचे आगमन हे इराणसोबतच्या तणावामुळे या प्रदेशातील सुरक्षा वातावरण बदलत असताना वेगाने प्रतिसाद देण्याच्या वॉशिंग्टनच्या सज्जतेवर भर देते.
टीम स्ट्रॅटन्यूज
(रॉयटर्सच्या इनपुट्ससह)
