पंतप्रधान नरेंद्र मोदी फेब्रुवारीच्या सुरुवातीला मलेशियाच्या दौऱ्यावर जाण्याची शक्यता आहे. हा आग्नेय आशियासाठी एक महत्त्वाचा संपर्क दौरा असेल आणि भारत-मलेशिया संबंधांना मिळालेल्या नवीन गतीचे संकेत देईल.
हा प्रस्तावित दौरा गेल्या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये मलेशियाने आयोजित केलेल्या आसियान शिखर परिषदेनंतर होत आहे. बिहार विधानसभा निवडणुकांसारख्या देशांतर्गत राजकीय व्यस्ततेमुळे मोदी या परिषदेला प्रत्यक्ष उपस्थित राहू शकले नव्हते. त्यांनी या परिषदेला आभासी पद्धतीने संबोधित केले होते, तर परराष्ट्र व्यवहार मंत्री एस. जयशंकर यांनी क्वालालंपूरमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते.
अधिकाऱ्यांच्या मते, ऑगस्ट 2024 मध्ये मलेशियाचे पंतप्रधान अन्वर इब्राहिम यांच्या नवी दिल्ली भेटीदरम्यान भारत आणि मलेशियाने द्विपक्षीय संबंधांना सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारीच्या पातळीवर नेण्यास सहमती दर्शवल्यानंतर काही महिन्यांनी हा दौरा होत आहे.
मलेशिया या प्रदेशातील भारताच्या सर्वात महत्त्वाच्या भागीदारांपैकी एक आहे आणि आसियान देशांमध्ये भारताचा तिसरा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार आहे. गेल्या काही वर्षांत सहकार्य अधिक व्यापक झाले आहे, अर्थात भूतकाळात राजकीय संबंधांमध्ये अधूनमधून तणाव निर्माण झाला असला तरी विशेषतः संरक्षण देवाणघेवाण, सागरी सुरक्षा आणि आर्थिक संबंधांच्या क्षेत्रातील संबंधात वाढ झाली आहे.
अनिवासी भारतीयांशी संवाद साधण्याची शक्यता
पंतप्रधान मोदी मलेशियातील भारतीय समुदायाच्या सदस्यांनाही भेटण्याची शक्यता आहे. या समुदायाची संख्या लाखोंमध्ये आहे आणि दोन्ही देशांमधील लोकांमधील संबंधांचा तो एक महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो.
या दौऱ्यापूर्वी, पंतप्रधानांनी त्यांच्या ‘मन की बात’ या मासिक रेडिओ कार्यक्रमाच्या ताज्या भागात मलेशियन भारतीय समुदायाची प्रशंसा केली. त्यांनी भारतीय भाषा आणि परंपरा जतन करण्यात या समुदायाच्या भूमिकेवर प्रकाश टाकला, तसेच तमिळ शाळांचे विस्तृत जाळे आणि तेलुगू व पंजाबीसारख्या इतर भारतीय भाषांच्या वाढत्या प्राधान्याचा उल्लेख केला.
त्यांनी मलेशियातील भारतीय वारसा दर्शवणाऱ्या सांस्कृतिक उपक्रमांचाही संदर्भ दिला, ज्यात शास्त्रीय नृत्य, लोकसंगीत आणि हेरिटेज वॉक यांचा समावेश आहे. अशा प्रयत्नांमुळे दोन्ही समाज जवळ आले आहेत, असे ते म्हणाले.
प्रादेशिक संदर्भ
मलेशियाचा नियोजित दौरा भारताच्या ‘ॲक्ट ईस्ट’ धोरणांतर्गत आसियानसोबतच्या व्यापक संबंधांचा एक भाग आहे, जे धोरण निरंतर राजकीय संपर्क, आर्थिक एकात्मता आणि सुरक्षा सहकार्यावर भर देते.
हा दौरा अशा वेळी होत आहे, जेव्हा भारत ब्रिक्सचे अध्यक्षपद भूषवत आहे आणि या वर्षाच्या अखेरीस ब्रिक्स शिखर परिषदेचे आयोजन करण्याची तयारी करत आहे, त्यामुळे हे वर्ष भारतासाठी राजनैतिकदृष्ट्या खूप महत्त्वपूर्ण आहे.
जर हा दौरा निश्चित झाला, तर मोदींचा क्वालालंपूर दौरा आग्नेय आशियासोबत स्थिर, उच्च-स्तरीय संबंध राखण्याच्या भारताच्या इराद्यावर जोर देईल, तसेच या प्रदेशात मलेशियाची एक सामरिक आणि आर्थिक भागीदार म्हणून असलेल्या भूमिकेवर नव्याने भर देईल.
हुमा सिद्दीकी
